Gömü ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, ABD ve İran savaşı esnasında yaşanmış olan arz şokunun 2. Dünya savaşından beri yaşanmış olan en büyük şok bulunduğunu söylemiş oldu.
BloombergHT’de katılmış olduğu yayında konuşan Bakan Şimşek, Türkiye’nin şokları yönetme kapasitesinin iyi bulunduğunu, geçen yıl rüştünü kanıtlama ettiğini söylemiş oldu.
Şimşek, Türkiye’nin gelişmekte olan ülkelere gore daha iyi performans ortaya koyduğunu belirtti.
Bakan Şimşek “Uyguladığımız program var ve kazanımların heba olmasını istemeyiz, eşelmobil’in devreye alınması neyi önceliklendirdiğimizin göstergesi. Eşelmobil’in uygulanmasa motorinin litresi 103 TL, benzinin litresi 78 TL olacaktı.” dedi.
Bakan Şimşek’in açıklamalarından öne çıkanlar şu şekilde;
“Tedarik zincirinin normale dönmesi aylar alacak. Bir taraftan finansall koşullar sıkılaşırken, büyümeye yönelik endişelerin artması pek oldukça ülkeden çıkışlara da yol açıyor. Hammadde fiyatlarında artış uzun süre gündemde kalırsa, küresel resesyon, stagflasyon riski bile yaratır, Ümit ederim ateşkes üsrer ve nihai antak kalma yapılır. Küresel enflasyon beklentileri terfi etti. Savaşın 1 ay sürmesini ana senaryo olarak düşündük, bizim öngörülerimizin oldukça dışına çıkılmadı.
Şokları yönetme kapasitemiz iyi, geçen yıl rüştümüzü kanıtlama ettik, içerde ve dışarda ciddi gelişmeler oldu, kuraklık, zirai don, 12 gün savaşı, tecim savaşları oldu. Şokları yönetme kapasitemiz iyi, geçen yıl rüştümüzü kanıtlama ettik, içerde ve dışarda ciddi gelişmeler oldu, kuraklık, zirai don, 12 gün savaşı, tecim savaşları oldu.
Savaşın başlamasının derhal ertesinde, Finansal İstikrar Kurulu toplantısı yaparak, yapılması gerekenleri kararlaştırdık. Dün, tahvil piyasasında faizler 150-200 puan geriledi, CDS’ler geriledi.
Türkiye gelişmekte olan ülkelere gore daha iyi performans sergiledi, petrol ithalatçısı olmamıza, taraf olmamakla beraber harp bölgesine yakın olmamıza karşın.
PİYASALAR
Borsa İstanbul’da önlem aldık, SPK tedbirler aldı, Merkez Bankası önlem aldı, gerekirse başka vasıta setiyle tedbirler alırız.
Senaryolara gore çekmecemizde tedbirlerimiz hazır, biz senaryolara gore işlerimizi götürüyoruz. Biriki niye tutulur, internasyonal yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve şoklarda tampon görevi görmesi için. Bir süredir tek yönlü çalıştı sistem, ya programa yoğun talep olunca ülkeye süratli döviz girişi var ya da risk iştahı azalınca çıkışlar oluyor.
Salı Günü itibariyle 162 milyar dolar rezervimiz var. Geçmiş dönemlerin biriki açısından oldukça üzerindeyiz , Swap hariç nette de artıdayız. Politikalarımız oldukça sıhhatli yönetildiğinden dönüşler oldukça süratli oluyor. Kısa vadeli girişleri cezalandırıyoruz, TCMB bu tarz şeyleri daha pahalı hale getirecek tedbirler aldır. İki gün ilkin 48,7 milyar dolar biriki erimesi oldu fakat bunun yüzde 25’i altın fiyatının düşüşünden kaynaklandı. Hanehalkının döviz talebi sınırı olan oldu, talep daha oldukça altın tarafında oldu. Döviz talebi daha düşük seviyede.
Rezervin 2/3’ünü altında tuttuğumuzdan fiyat yukarı gittiğinde pozitif yönde etkiliyor fakat aşağı gelişlerde negatif tesirini görüyoruz. Geçen yıl sepet bazında bakıldığında ihracatçı açısından kur üstünden mesele olmadı, bu yıl TCMB belli parametrelerle süreci yönetiyor, bu yıl mühim olan enflasyon farklarıdır.
Gerçek sektörün açık pozisyonu 200 milyar TL civarında. Dış talebin ihracata tesiri kura gore 11 kat daha çok. Rekabet enerjisini çoğaltmak için ne yapabiliriz, OECD ülkeleri içinde en ucuz naturel gaz ve elektrik fiyatlamalarından biri bizde. Rekabet enerjisini artırma mevzusunda, demiryolu ile limanları bağlama politikamız tam olarak bu amaca yönelik, navlun benzer biçimde kalıcı politikalar ve çözümler için uğraşıyoruz.
Maddi olarak sektörlerimizin yanındayız. Diyaloğumuz devam edecek, güçlük yaşayan sektörlerin dönüşümü için çalışıyoruz.
Dünyada olanlardan bağımsız değiliz. Fakat şokları yönetmekte iyiyiz, enflasyon beklentilerinde yıl sonu için birazcık bozulma görüyoruz. Bu şokun etkisiyle gelişme beklentilerinde azalma, enflasyon beklentilerinde artış var. Dezenflasyonda kararlılığımız devam ediyor. Asla tereddüt yok. Cari dengede değişmeler yönetilebilir seviyede, turizmde kuvvetli bir ülkeyiz, harp sebebiyle Türkiye’ye talep artması da mümkün.
Dün itibariyle senenin tamamı için petrol 80 dolar civarına geri geldi, bizim senaryomuz 65 dolardı, 15 doları değerlendirmemiz lazım fakat değişkenlik sürüyor, değerlendirmeyi Eylül’de yapacağız Maliyet artışını sınırlamak için ciddi bir çaba içerisindeyiz.”
Bakan Şimşek, meydana getirilen şeklinde bir vergi affının ise kesinlikle olamayacağını söylemiş oldu.
