Evlatları toplumsal medyanın ihtimaller içinde risklerinden korumayı hedefleyen yeni düzenlemeyle platformların sorumlulukları da genişletildi. Toplumsal ağ sağlayıcıları, küçüklere yönelik hususi güvenlik önlemleri almak ve ebeveyn denetim araçları sunmakla yükümlü olacak.
Yeni uygulamanın başlamasıyla beraber yaş doğrulama sürecinin iyi mi işleyeceği, mevcut hesapların durumunun nasıl biteceği ve küçüklere hangi kısıtlamaların getirileceği merak mevzusu oldu.
İşte toplumsal medyada yeni döneme ilişkin dört gözle beklenen 10 sual ve yanıtları:
1- Yeni toplumsal medya düzenlemesi ne süre yürürlüğe girdi?
Toplumsal Ağ Sağlayıcı Tarafınca Ufaklıklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik, 1 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. Düzenlemeyle beraber toplumsal medya platformlarına çocuk kullananların korunmasına yönelik yeni yükümlülükler getirildi.
2- Toplumsal medya hesaplarında yaş doğrulaması iyi mi yapılacak?
Toplumsal medya platformlarında ilk kez hesap açmak isteyen kullanıcılar, yaşlarını doğrulamak için e-Devlet sistemine yönlendirilecek. Kullanıcılar, e-Devlet üstünden yaş bilgilerini doğrulayan dijital bir kod alacak. Bu kodun ilgili toplumsal medya platformuna iletilmesiyle yaş doğrulama işlemi tamamlanacak ve hesap oluşturulabilecek.
3- Mevcut toplumsal medya hesapları kapatılacak mı?
Düzenleme kapsamında mevcut hesapların toplu şekilde kapatılması öngörülmüyor. Halihazırda toplumsal medya hesabı bulunan kullanıcılar için yaş doğrulama işlemlerinin tamamlanması amacıyla geçiş süreci tanındı. Kullananların 31 Mart 2027 geçmişine kadar doğrulama işlemlerini gerçekleştirmesi gerekiyor.
4- 15 yaşından ufak çocuklar toplumsal medya kullanabilecek mi?
Yeni düzenlemeye gore toplumsal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmamış küçüklere hizmet sunamayacak. Bundan dolayı 15 yaş altındaki kullananların yeni hesap açmasına izin verilmeyecek.
Mevcut bir hesabın 15 yaşından ufak bir çocuk tarafınca kullanıldığına ilişkin kuşku oluşması halinde platform, hesabı geçici olarak askıya alabilecek. Kullanıcıdan tekrardan e-Devlet üstünden yaş doğrulaması yapması istenecek.
5- 15-17 yaş arasındaki kullanıcıları hangi engellemeler bekliyor?
15-17 yaş grubundaki evlatların toplumsal medya hesapları varsayılan olarak gizli saklı olacak. Bu kullananların hesaplarında canlı gösterim açılmasına ve kişiselleştirilmiş reklam gösterilmesine izin verilmeyecek.
Ek olarak çocuklar yalnızca takip ettikleri hesaplardan ileti alabilecek. Öteki kullanıcılar ise çocuk hesaplarının takipçi ve takip edilen listelerini görüntüleyemeyecek.
6- Toplumsal medya bağımlılığına karşı hangi önlemler alınacak?
Düzenleme kapsamında evlatların toplumsal medya kullanımını sınırlandırmaya yönelik tedbirler de yer ediniyor. Bu doğrultuda içeriklerin kullanıcıya sonsuz kaydırma yöntemiyle sunulmasına izin verilmeyecek.
7- Tüm toplumsal medya hesapları gizli saklı hale mi getirilecek?
Hayır. Varsayılan gizlilik uygulaması bilhassa 15-17 yaş grubundaki evlatların hesaplarını kapsıyor. Bu hesaplarda takipçi ve takip edilen listelerinin öteki kullanıcılar tarafınca görüntülenmesi sınırlandırılacak.
Erişkin kullananların hesaplarının tamamının gizli saklı hale getirilmesini mecburi kılan genel bir düzenleme bulunmuyor.
8- Anne babalar evlatlarının toplumsal medya hesaplarını denetim edebilecek mi?
Evet. Toplumsal medya platformları, ebeveynlerin evlatlarının hesaplarını denetleyebilmesine imkân tanıyan denetim araçları sunmak zorunda olacak.
Bu araçlar yardımıyla anne babalar hesap ayarlarını yönetebilecek, evlatlarının toplumsal medyada geçirdiği süreyi sınırlandırabilecek ve ücretli işlemler için lüzumlu izinleri denetim edebilecek.
9- Yaş doğrulama esnasında kişisel veriler platformlarla paylaşılacak mı?
Düzenlemede kimlik bilgilerinin direkt toplumsal medya platformlarına aktarılmaması öngörülüyor. Sadece bu durum yaş doğrulama sürecinde hiçbir verinin işlenmeyeceği anlamına gelmiyor.
Sistemde işlem kayıtlarının iyi mi tutulacağı, değişik platformlardaki hesapların birbiriyle ilişkilendirilmesinin teknik olarak iyi mi önleneceği ve veri güvenliğine ilişkin güvencelerin iyi mi denetleneceği şeklinde konuların açıklığa kavuşturulması gerekiyor.
10- Yaş doğrulama düzenlemesi üstünden dolandırıcılık yapılabilir mi?
Yeni uygulamayı fırsata çevirmek isteyen dolandırıcılar, kullanıcılara “Hesabınız kapatılacak” yada “Yaşınızı derhal doğrulayın” şeklinde mesajlar göndererek düzmece bağlantılar üstünden kişisel detayları ele geçirmeye çalışabilir.
Bundan dolayı SMS, e-posta yada toplumsal medya mesajlarıyla gönderilen şüpheli bağlantılara tıklanmaması gerekiyor. Yaş doğrulama işlemleri yalnızca turkiye.gov.tr adresi yada resmî e-Devlet uygulaması üstünden yapılmalı. Kullananların e-Devlet şifrelerini, doğrulama kodlarını ve banka bilgilerini üçüncü kişilerle paylaşmaması ehemmiyet taşıyor. Kaynak: Türkiye Gazetesi
