TCMB PPK özeti: Enflasyon beklentilerinde gerileme sürüyor

featured
Google'da Abone Ol
0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası(TCMB) geçtiğimiz hafta siyaset faizini 100 baz puan indirdiği toplantının özetini yayımladı.

Özette ocak ayı enflasyonunun artacağı ifade edilirken, ana eğilimin ise gerilemeye devam edeceği vurgulandı.

Enflasyon beklentilerinin ise gerilemeye devam etmiş olduğu açıklandı.

TCMB’nin özeti şu şekilde;

“Küresel Iktisat

1. Küresel tecim politikalarına ilişkin belirsizlikler bundan önceki PPK dönemine gore azalmaya devam ederken jeopolitik riskler belirgin bir halde terfi etmiştir. Küresel gelişme tahminlerinde görülen sınırı olan iyileşme eğilimi mevcut PPK döneminde de sürmüştür. Tecim politikalarına ilişkin belirsizliklerin azalmış olmasına rağmen, artan korumacılık ve son dönem jeopolitik gelişmeler gelişme görünümü üstündeki aşağı yönlü riskleri canlı tutmaktadır. Bu çerçevede, zayıf ve kırılgan görünümün devam edeceği; Türkiye’nin dış tecim ortaklarının ihracat paylarıyla ağırlıklandırılan küresel gelişme endeksinin 2025 senesinde yüzde 2,1 artmış olduğu; 2026 senesinde ise yüzde 2,4 oranında artacağı tahmin edilmektedir. Küresel talep görünümündeki görece zayıf seyir ve arz yönlü gelişmeler ham petrol fiyatlarını baskılamaya devam ederken, enerji emtia tutarları düşük seyrini korumaktadır. Öteki taraftan, endüstriyel ve kıymetli metal tutarları kaynaklı olarak enerji dışı emtia tutarları artış eğilimini sürdürmüştür. Jeopolitik riskler bilhassa ham petrol ve kıymetli metal fiyatlarında artış olasılığını güçlendirmektedir.

2. Enflasyon üstündeki riskler küresel ölçekte geçerliliğini korurken, merkez bankaları söz mevzusu riskleri gözeterek faiz indirimlerini sürdürmektedir. Son dönemde, risk iştahındaki dalgalanmalara bağlı olarak, ülkeler bazında ayrışmakla beraber, gelişmekte olan ülke hisse senedi piyasalarından portföy çıkışları gözlenirken, küresel belirsizlikler ve jeopolitik gelişmeler, portföy hareketleri üstündeki aşağı yönlü riskleri canlı tutmaktadır.

PARASAL VE FİNANSAL KOŞULLAR

3. Türk lirası (TL) mevduat faiz oranları, 12 Aralık ile biten haftaya kıyasla 95 baz puan azalarak 16 Ocak ile biten haftada yüzde 45,0 seviyesinde gerçekleşmiştir. Aynı dönemde TL ticari kredi faizleri (Kredili Mevduat Hesabı ve Kredi Kartı hariç) 557 baz puan azalarak yüzde 40,1 seviyesinde oluşmuştur. İhtiyaç kredisi faizlerinde bankaların bilanço ayarlamalarının etkisiyle görülen düşüş artışa dönmüştür. İhtiyaç kredisi (Kredili Mevduat Hesabı hariç) faizleri 615 baz puan artarak yüzde 64,0; konut kredisi faizleri 137 baz puan azalarak yüzde 36,3; ara sıra oynak bir seyir izleyen taşıt kredisi faizleri ise 435 baz puan artarak yüzde 38,0 seviyesinde gerçekleşmiştir.

4. Bireysel kredilerin 4 haftalık gelişme oranlarının averajı 12 Aralık–16 Ocak döneminde bir miktar artarak yüzde 3,4 seviyesinde gerçekleşmiştir. Bu artışta gerekseme kredileri ve kredi kartları etkili olmuştur. TL ticari kredilerin 4 haftalık gelişme oranlarının averajı yüzde 3,5 seviyesine yükselirken, kur etkisinden arındırılmış yabancı para (YP) ticari kredilerdeki 4 haftalık gelişme oranlarının averajı yüzde 1,1 ile daha düşük bir seyir izlemiştir.

5. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) brüt internasyonal rezervleri, 12 Aralık’tan bu yana 14,4 milyar ABD doları artarak 16 Ocak itibarıyla 205,2 milyar ABD dolarına terfi etmiştir. Türkiye’nin 5 senelik kredi risk primi (CDS) 10 Aralık’tan bu yana ortalama 11 baz puan azalarak 21 Ocak itibarıyla 215 baz puan seviyesine düşmüştür. Türk lirasının 1 ay vadeli kur oynaklığı 21 Ocak itibarıyla 10 Aralık’a kıyasla sınırı olan bir yükselişle yüzde 8,5 seviyesine gelirken, 12 ay vadeli kur oynaklığı yüzde 18,2 seviyesine gerilemiştir. Önceki PPK toplantı haftasından bu yana Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) piyasasına 2,6 milyar ABD doları, hisse senedi piyasasına ise 1,2 milyar ABD doları olmak suretiyle toplamda 3,8 milyar ABD doları net portföy girişi gerçekleşmiştir.

TALEP VE ÜRETİM

6. Kasım ayında perakende satış hacim endeksinde aylık bazda yüzde 1,5, çeyreklik bazda ise yüzde 3,0 oranında artış gerçekleşmiştir. Altın hariç perakende satışların çeyreklik artışı daha düşük olmuştur. Aynı dönemde tecim satış hacim endeksi, aylık bazda yüzde 0,5 oranında artmış, çeyreklik bazda ise toptan ticaretteki azalış kaynaklı olarak yüzde 0,4 oranında gerilemiştir. Hizmet üretim endeksi kasım ayında sınırı olan artış kaydetmiştir. Çeyreklik bazda ise ikinci çeyrekte başlamış olan yatay seyrin senenin son çeyreğinde de devam etmiş olduğu görülmektedir. Kartla meydana getirilen harcamalar son çeyrekte artışını sürdürmüştür. Öteki taraftan, kart kullanım oranında son yıllarda görülen artışın tesiri dışlandığında tüketim harcamalarının daha ılımlı gerçekleştiği değerlendirilmektedir. Beyaz eşya satışları kasım ayında düşmüş, otomobil satışları aralık ayında gerilemekle beraber son çeyrekte artışını sürdürmüştür. İmalat endüstri firmalarına yönelik anket verileri, senenin son çeyreğinde kayıtlı iç piyasa siparişlerinde artışa işaret etmiştir. Özetle, son çeyreğe ilişkin göstergeler talep koşullarının dezenflasyon sürecine verdiği desteğin azalmasına rağmen sürdüğünü ima etmektedir.

7. Kasım ayında endüstri üretim endeksi, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış olarak aylık bazda yüzde 2,5 oranında, takvim etkilerinden arındırılmış olarak senelik bazda yüzde 2,4 oranında artmıştır. Çeyreklik bazda endüstri üretimi, kasım ayı itibarıyla dördüncü çeyrekte yüzde 0,7 oranında düşüş kaydetmiştir. Ana eğilimi seyretmek amacıyla tipik oynaklık sergileyen öteki ulaşım ve benzeri sektörler dışlandığında, endüstri üretiminin çeyreklik bazda daha sınırı olan olarak gerilediği görülmektedir. İmalat sanayine yönelik anket göstergeleri, dördüncü çeyrek için sektör faaliyetinde artışa işaret etmiştir. Nitekim, kapasite kullanım oranı ılımlı bir yükselişle dördüncü çeyrekte bundan önceki çeyreğe kıyasla 0,3 puan artmıştır. Söz mevzusu artış eğilimi ocak ayında da sürmüştür. İnşaat üretim endeksi ise, kasım ayı itibarıyla senenin dördüncü çeyreğinde çeyreklik bazda yüzde 2,4 oranında, bundan önceki senenin aynı dönemine gore ise yüzde 25,1 oranında yükseliş kaydetmiştir.

8. Kasım ayında mevsimsellikten arındırılmış istihdam 32,7 milyon şahıs seviyesinde gerçekleşmiş ve bundan önceki çeyrek averajına kıyasla yüzde 0,4 oranında artmıştır. Bu zamanda, işgücüne katılım oranı çeyreklik olarak 0,2 puan artmış, işsizlik oranı ise 0,1 puan yükselerek yüzde 8,6 seviyesine çıkmıştır. Anket göstergeleri, senenin dördüncü çeyreğinde imalat endüstri firmalarının geleceğe yönelik istihdam beklentilerinde tarihsel ortalamanın altında seyreden görünümün devamına işaret etmektedir.

9. Kasım ayında cari işlemler dengesi aylık bazda 4,0 milyar ABD doları açık vermiştir. 12 aylık birikimli cari açık önceki aya kıyasla 1,2 milyar ABD doları artarak 23,2 milyar ABD doları olmuştur. Gezi gelirleri 3,9 milyar ABD doları olarak gerçekleşmiş, 12 aylık birikimli olarak 59,4 milyar ABD dolarına terfi etmiştir. Hizmetler dengesi fazlası ise 63,3 milyar ABD doları seviyesinde gerçekleşerek kuvvetli seyrini sürdürmüştür.

10. Aralık ayında mevsimsellikten arındırılmış olarak ihracat ve ithalat artış kaydetmiştir. Bununla beraber, 12 aylık birikimli dış tecim açığı bundan önceki aya gore terfi etmiştir. Söz mevzusu dönemde, küresel düzeyde altın fiyatlarının artışı ile desteklenen altın ithalatı bir miktar gerilemekle beraber yüksek seviyede gerçekleşmiştir. Aralık ayı itibarıyla altın ithalatı 12 aylık birikimli olarak 23,1 milyar ABD doları olmuştur. Mevcut veriler ışığında, 12 aylık birikimli cari açıkta aralık ve ocak aylarında artış olacağı öngörülmektedir. Mevsimsellikten arındırılmış tüketim malı ithalatı, dördüncü çeyrekte artış kaydetmiştir. Aralık ayına ilişkin geçici dış tecim verileri ocak ayı için yüksek frekanslı öncü verilerle birlikte değerlendirildiğinde, üç aylık averaj eğilimler, ihracat ve ithalatta artışa işaret etmektedir.

11. Cari açığın finansmanı tarafında, bankacılık sektörünün 12 aylık birikimli uzun vadeli borç çevirme oranı kasım ayında yüzde 184,8 olarak gerçekleşmiştir. Söz mevzusu oran, bankacılık sektörü dışındaki firmalarda yüzde 181,0 olmuştur. Bu çerçevede, yurt dışı borçlanma imkanlarının yüksek seviyelerini koruduğu değerlendirilmiştir.

ENFLASYON GELİŞMELERİ VE BEKLENTİLER

12. Tüketici tutarları aralık ayında yüzde 0,89 oranında yükselmiş, senelik enflasyon 0,18 puan düşüşle yılı yüzde 30,89 seviyesinde tamamlamıştır. Senelik tüketici enflasyonundaki gerilemeyi besin haricinde kalan gruplar sürüklerken, besin grubunda senelik enflasyon terfi etmiştir. B endeksinin senelik değişiklik oranı 0,51 puan düşerek yüzde 31,66 seviyesinde gerçekleşmiş; C endeksinin senelik değişiklik oranı 0,57 puan azalışla yüzde 31,08 olmuştur. Kasım ayına gore senelik enflasyona katkılar temel mallar, enerji ve hizmet gruplarında sırasıyla 0,25, 0,12 ve 0,08 puan azalırken, besin ve alkolsüz içecekler ile alkol tütün ve altın gruplarında sırasıyla 0,24 ve 0,03 puan artmıştır. Mevsimsellikten arındırılmış verilerle, tüketici fiyatlarının aylık artışı bundan önceki aya kıyasla 0,2 puan terfi etmiştir.

13. Aralık ayında besin grubu, fiyat artışı ile öne çıkan ana grup olmuştur. Bu zamanda, işlenmemiş besin fiyatlarındaki artışta, kırmızı et ve sebze fiyatlarındaki yükseliş rol oynarken, kırmızı et fiyatlarındaki artışın tesiri işlenmiş et ürünlerinde de hissedilmiştir. Hizmet grubunda, kira aylık enflasyonundaki zayıflama devam etmiş, komünikasyon hizmetleri enflasyonunda ise hızlanma izlenmiştir. Temel mal grubunda, giyim ve ayakkabı tutarları mevsimsel etkilerle gerilerken, dayanıklı tüketim mallarında aylık fiyat artışı yavaşlamıştır. Öteki temel mal enflasyonu ise büyük seviyede ilaç fiyatlarındaki gelişmelerinin tesiri ile terfi etmiştir. Enerji tutarları bu zamanda yatay seyretmiştir.

14. Enflasyonun ana eğilimi aralık ayında gerilemiştir. Mevsimsellikten arındırılmış aylık enflasyon B ve C göstergelerinde bundan önceki aya kıyasla yatay seyretmiştir. Fiyat artışları B endeksini oluşturan gruplarda belirgin bir değişim göstermemiştir. Öteki taraftan, TCMB bünyesinde takip edilen dağılım bazlı göstergeler aralık ayında enflasyonun ana eğiliminde gerilemeye işaret etmiştir. Tüm göstergeler bir arada değerlendirildiğinde, ana eğilim üç aylık averajlar bazında yüzde 1,9 seviyesine gerilemiştir.

15. Aralık ayı itibarıyla son üç aylık dönemde mevsim etkilerinden arındırılmış averaj fiyat artışı, temel mallarda (yüzde 0,97) bundan önceki aya kıyasla gerilerken hizmet sektöründe (yüzde 2,88) yatay seyretmiştir.

16. Hizmet sektöründe egemen olan fiyatlama davranışı mühim bir atalete ve şokların enflasyon üstündeki etkilerinin uzun bir zamana yayılmasına niçin olmakta ve hizmet enflasyonu mallara gore yüksek seyretmektedir. 2025 senesinde mal enflasyonu yüzde 25 olurken, hizmet enflasyonu yüzde 44 olarak gerçekleşmiştir. Aralık ayında kira enflasyonu aylık bazda yüzde 1,65 ile güç kaybetmeye devam etmiş ve senelik bazda yüzde 61,61’e gerilemiştir. Lokanta-otel alt grubu fiyatlarındaki yükselişte (yüzde 1,51) yiyecek hizmetleri etkili olmuş, konaklama fiyatlarındaki düşüş ise bu artışı sınırlamıştır. Komünikasyon alt grubunda aylık fiyat artışı telefonla meydana getirilen görüşme ve web ücretlerindeki yükselişlerin etkisiyle yüzde 3,63 olarak gerçekleşmiş ve son dört aya kıyasla mühim seviyede güçlenmiştir. Öteki taraftan, ulaştırma hizmetleri tutarları havayolu (yüzde -32,95) ve şehirlerarası yolcu taşımacılığı (yüzde -4,32) kaynaklı mevsimsel etkilerle yüzde 2,66 oranında gerilemiştir. Bu zamanda, öteki hizmetler grubunda fiyat artış oranı yüzde 0,36 ile ılımlı seyretmiştir.

17. Perakende Ödeme Sistemi (PÖS) mikro verileri üstünden takip edilen öncü göstergeler, ocak ayında mevsimsel olarak yükselen sözleşme yenileme oranının etkisiyle aylık bazda kira enflasyonunun yükseleceğine işaret etmektedir. Nitekim, mevsim etkilerinden arındırılmış öncü veriler, aylık kira enflasyonundaki yavaşlamanın devamını ima etmektedir. Böylelikle kira enflasyonundaki gerileme eğilimi sürmektedir. Gerek PÖS mikro verilerinden elde edilmiş yeni ve yenilenen sözleşmelerde oluşan gerekse konut değerleme raporları üstünden takip edilen kira artış oranlarının TÜFE’deki mevcut senelik kira enflasyonunun altında değerler almış olduğu ve gerilemeye devam etmiş olduğu izlenmektedir. Bununla beraber, kira enflasyonu zelzele ve kentsel dönüşüm benzer biçimde arz yönlü unsurların da etkisiyle, öngörülenden yüksek seyretmektedir.

18. Yurt içi üretici tutarları aralık ayında yüzde 0,75 artmış ve senelik enflasyon yüzde 27,67 olmuştur. Bu zamanda enerji tutarları (yüzde -3,63) gerilerken, ana para (yüzde 1,98) ve ara malları (yüzde 1,61) görece yüksek fiyat artışları ile öne çıkmıştır.

19. Internasyonal emtia fiyatlarında enerji ve enerji dışı gruplardaki ayrışma devam etmektedir. Enerji dışı emtialar yukarı yönlü bir seyir izlerken, enerji tutarları yavaşlamasını sürdürmüştür. Aralık ayında genel emtia fiyat endeksi, enerji ve ziraat emtialarının etkisiyle bir miktar gerilerken ocak ayında temelde endüstriyel metal emtia tutarları kaynaklı terfi etmiştir. Kasım ayında ılımlı seyreden altın tutarları artışı ise jeopolitik gelişmelerin etkisiyle aralık ve ocak aylarında yeniden hızlanmıştır. FAO besin tutarları endeksi ise aralık ayında süt ürünleri ve et tutarları öncülüğünde gerilemiştir. Aralık ayında averaj 62,7 ABD doları civarında seyreden Brent ham petrol tutarları, ocak ayının ilk iki haftası itibarıyla jeopolitik gelişmelerle averajda 64,5 ABD doları seviyesine terfi etmiştir.

20. Küresel Arz Zinciri Baskı Endeksi aralık ayında tarihsel averajının üstünde gerçekleşmiştir. Küresel ve Çin’e yönelik konteyner endekslerinde kasım ayının peşinden aralık ve ocak aylarında da artış izlenmiştir. Döviz kuru sepeti, euro kurundaki gelişmelerle aralık ayında kasım ayına gore daha yüksek bir oranda artmıştır. Bu zamanda mevsimsel etkilerden arındırılmış imalat endüstri PMI verileri hem girdi fiyatlarında hem de ürün fiyatlarında yükselişe işaret etmiştir.

21. Enflasyon beklentileri gerileme eğilimini sürdürmektedir. Piyasa Katılımcıları Anketi ocak ayı sonuçlarına gore, 2026 yıl sonu enflasyon beklentisi 0,2 puan gerileyerek yüzde 23,2 seviyesinde ölçülürken, 2027 yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 17,8 düzeyinde gerçekleşmiştir. Gelecek on iki ay ve yirmi dört ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentileri sırasıyla 1,2 puan ve 0,5 puan aşağı yönlü güncellenerek yüzde 22,2 ve yüzde 16,9 olmuştur. 5 yıl sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi ise 0,3 puan azalışla yüzde 11,1 düzeyinde ölçülmüştür. Gerçek sektör beklentilerine bakıldığında, firmaların on iki ay sonrasına ilişkin senelik enflasyon beklentisi, Ocak PPK toplantısı esnasında açıklanan son veri süreci olan aralık ayında 0,9 puan azalarak yüzde 34,8 seviyesine gerilemiştir. Aynı dönemde hane halkının on iki ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentileri de 1,3 puan düşerek yüzde 50,9 seviyesinde seyretmiştir. Enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışları iyileşme işaretleri göstermekle beraber dezenflasyon süreci açısından risk unsuru olmaya devam etmektedir.

22. Öncü veriler ocak ayında aylık tüketici enflasyonunun besin öncülüğünde arttığına, ana eğilimdeki artışın ise sınırı olan olduğuna işaret etmektedir. Besin fiyatlarındaki yüksek artışta sebze ve kırmızı et kalemleri mühim rol oynamaktadır. Bilhassa bundan önceki yılı düşüşle tamamlayan sebze tutarları, dönemsel arz koşullarına da bağlı olarak belirgin şekilde yükselmektedir. Buna ek olarak, ilgili ayda tüketici tutarları üstünde işgücü maliyet gelişimleri, yönetilen/yönlendirilen fiyat ve maktu vergi güncellemeleri ile zamana bağlı fiyat belirleme ve geçmiş enflasyona endeksleme eğilimi yüksek hizmet kalemleri öne çıkmaktadır. Hizmet sektöründe sıhhat, tekrardan değerleme oranından etkilenen kalemler, ulaştırma, eğitim ve bakım-onarım benzer biçimde sektörler dikkat çekmektedir. Temel mal enflasyonu ise görece ılımlı seyretmektedir. Enerji grubunda aylık bazda şebeke suyunda, akaryakıtta ve Son Kaynak Tedarik Tarifesiyle elektrikte fiyat artışı gerçekleşse de grup senelik enflasyonunun gerilemesi beklenmektedir. 2026 yılı ocak ayında yönetilen/yönlendirilen fiyat ve maktu vergi güncellemeleri geçmiş yıllara kıyasla daha ılımlı gerçekleşerek dezenflasyon sürecini desteklemiştir. Bununla beraber, ocak ayı itibarıyla tüketici fiyat endeksi sepeti ve ağırlık yapısında gerçekleşecek değişimlerin tesirleri yakından izlenecektir.

PARA POLİTİKASI

23. Para Politikası Kurulu (Kurul), siyaset faizi olan yedi gün vadeli repo ihale faiz oranının yüzde 38’den yüzde 37’ye indirilmesine karar vermiştir. Kurul ek olarak, Merkez Bankası gecelik vadede borç verme faiz oranını yüzde 41’den yüzde 40’a, gecelik vadede borçlanma faiz oranını ise yüzde 36,5’ten yüzde 35,5’e indirmiştir.

24. Fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşu talep, kur ve beklenti kanalları üstünden dezenflasyon sürecini güçlendirecektir. Kurul siyaset faizine ilişkin atılacak adımları; enflasyon gerçekleşmelerini, ana eğilimini ve beklentilerini göz önünde bulundurarak ara hedeflerle uyumlu şekilde dezenflasyonun gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirleyecektir. Adımların büyüklüğü, enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla gözden geçirilmektedir. Enflasyon görünümünün ara hedeflerden belirgin bir şekilde ayrışması durumunda, para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır.

25. Kredi ve mevduat piyasalarında öngörülenin haricinde gelişmeler olması halinde parasal aktarım mekanizması ilave makroihtiyati adımlarla desteklenecektir. Likidite koşulları yakından izlenmeye ve likidite yönetimi araçları etkili şekilde kullanılmaya devam edilecektir.

26. Kurul, siyaset kararlarını enflasyonu orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirleyecektir. Kurul, kararlarını öngörülebilir, veri odaklı ve saydam bir çerçevede alacaktır.”

TCMB PPK özeti: Enflasyon beklentilerinde gerileme sürüyor
Haber Bülteni
Bültenimize Katılın

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

Spam göndermiyoruz. İstediğiniz zaman abonelikten çıkabilirsiniz.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

KAI ile Sohbet Et

KAI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka asistanı
Sohbet sistemi şu anda aktif değil. Lütfen daha sonra tekrar deneyin.
WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com