Orta Doğu’yu ateş çemberine çeviren savaşla beraber 2026 yılına ilişkin en büyük endişelerden biri enflasyon ve cari açık rakamlarının tekrardan yükselişe geçmesi olarak gösteriliyor. Bilhassa akaryakıt fiyatlarındaki artışın mart ayında enflasyonu yüzde 5 seviyesine taşıyabileceğine dikkat çekilirken, enerji maliyetlerindeki yükselişin besin fiyatlarına da yeni zamlar olarak yansıyabileceği ifade ediliyor. Öte taraftan şubat ayına ilişkin enflasyon tablosu da, halihazırda ekonomideki dalgalı seyrin sürdüğünü gözler önüne serdi. İstanbul Tecim Odası (İTO) tarafınca açıklanan veriler, megakentteki fiyat hareketlerinin geniş tabanlı bir artış eğilimine girdiğine işaret etti. İndekste yer edinen 336 ana üründen 244’ünün fiyatı artarken, yalnızca 32 üründe gerileme kaydedildi.
Savaşın ekonomiye tesirinin mart ayı enflasyon tablosuna yansıyacağı belirtiliyor.
FİYATLAR ARTTI
Şubat ayında genel tabloya bakıldığında fiyat baskısının bilhassa besin ve ulaştırma kalemlerinde yoğunlaştığı görüldü. Kış koşulları, arz daralması ve mevsim geçişleri bilhassa seracılık ürünlerinde sert fiyat dalgalanmalarına yol açtı. Bu durum manav reyonlarını şubat ayının fiyat artışlarının merkezi haline getirdi. Şubat ayında ulaştırma harcamaları grubunda da dikkat çekici artışlar görüldü. Ulaşım araçlarıyla ilgili hizmet tutarı yüzde 20,78 yükselirken taksi ücretleri yüzde 20, okul servis ücretleri ise yüzde 19,98 oranında arttı.
GİYİMDE SEZON İNDİRİMİ
Tablodan yansıyan pozitif yönde gelişme ise giyim grubundaki sürem geçiş indirimleri olarak dikkat çekti. Şubat ayında hanım kazakta yüzde 5,68, hanım çantasında yüzde 5,30, adam botta yüzde 5,28 gerileme kaydedildi. Otel ücretleri yüzde 5,22 düşerken, elektrikli ufak ev aletlerinde yüzde 3,78, porselen ev eşyasında yüzde 2,07 düşüş ölçüldü.
BÜYÜMEDE TÜKETİM ETKİSİ
Öte taraftan dikkat çeken verilerden biri de gelişme hızı. Türk ekonomisi 2025’de yüzde 3,6 büyüse de bu yükselişin ana deposu ise iç talep oldu. Hane halkı tüketimi yıl genelinde yüzde 4,1 artarken, ekonomideki oranı yüzde 54,4’e ulaştı. Senenin son çeyreğinde tüketimdeki artışın yüzde 5,2’ye çıkması, büyümenin büyük seviyede iç öğrenci dayandığını gösterdi.
MALİYETLERE YANSIYACAK
Savaşın ekonomide yarattığı en büyük problem ise petrol fiyatlarındaki artış. Türkiye açısından petrol fiyatlarındaki yükseliş enflasyon, cari açık ve enerji maliyetleri üstünden oldukça yönlü bir tesir anlamına geliyor. Bu süreçte tekrardan uygulamaya alınan oynak ölçü sistemi akaryakıt zamlarının bir kısmını vergi ayarlamalarıyla sınırlamayı hedefliyor. Sadece mevcut durumda bu sistemin hareket alanının giderek daraldığı görülüyor. Akaryakıt fiyatlarındaki artışın yalnızca ulaştırma maliyetlerini değil, hem de üretim ve dağıtım maliyetlerini de direkt etkileyeceği vurgulanıyor.
HASSAS BİR DÖNEM
İran’a yönelik başlatılan saldırının arkasından ortaya çıkan tabloyu yorumlayan Kamuoyu Araştırmacısı Volkan Tebrizcik, “Mart ayında enflasyonun yüzde 5’e yaklaşabileceği yönünde değerlendirmeler yapılıyor. Geçen senenin aynı döneminde artış yüzde 2,46 olarak ölçümlenmişti. Türkiye ekonomisi, iç talep, enerji maliyetleri ve enflasyon dinamikleri içinde duyarlı bir denge içinde” ifadelerini kullandı.
Finans Uzmanı Şenol Babuşçu ise enerji şokunun ‘geçici’ denilerek hafife alınmasının ciddi sonuçlar doğuracağına dikkat çekerken, “Savaşın Hürmüz üstünden arzı tehdit etmesi halinde yüksek enerji tutarları bir süre daha kalıcı olabilir. Bu savaşı ‘geçici dalgalanma’ diye okumak büyük hata olur; enerji uzarsa enflasyon, cari açık ve faiz baskısı da uzar” diyor.
BÜTÇE AÇIĞI DÜŞÜK
Merkez Bankası eski başekonomisti-iktisatçı Hakan Kara ise toplumsal medya hesabından yapmış olduğu paylaşımda, şu dikkat çeken ayrıntıları paylaştı: “Ilkin kuvvetli taraflarımızdan başlamış olalım. Türkiye’nin kamu ve {özel sektör} borçluluğu düşük, bütçe açığı yüzde 3’ün altında. Bankacılık sistemimiz kuvvetli ve davranışlarında ölçülü yönetiliyor. Merkez Bankası, altın fiyatlarındaki artışın da desteğiyle biriki tarafında epey cephane biriktirdi. Faizlerin seviyesi orta şiddette şoklara karşı TL’yi koruyor.”
ENERJİ BAĞIMLILIĞI
“Ekonomideki zayıf tarafları da yorumlayan Kara, “Enerjide ithal bağımlılığımız halen yüzde 65-70 düzeylerinde. Enflasyonumuz yüksek. Harp tam da cari açığımızın arttığı bir dönemde geldi. Son gelişmeler olmasaydı aslına bakarsan dış açık 35 milyar dolarlara gidiyordu, bu şok kalıcı olursa 50 milyar doları aşan bir açıkla karşı karşıya kalacağız. Enerji fiyatlarında sert artış son olarak istediğimiz şeydi. İç ve dış dengenin ikisini birden bozan bir gelişme” ifadelerini kullandı.
mert.inan@habergşobal.com.tr
Kaynak: Web Hususi

