Küresel piyasalarda, Orta Doğu’da kalıcı barışın korunacağına yönelik iyimserlikler sürerken, teknoloji ve suni zeka alanında artan maliyetlerin son kullanıcı talebini baskılayabileceğine ilişkin endişeler risk algısını yükseltti.
Dünya genelinde enerji tutarları kaynaklı öne çıkan enflasyon riskleri, suni zeka ve teknoloji sektöründe artan çip talebinin maliyetleri yükseltmesiyle dijital alana yöneliyor.
Talep fazlasının oluşturduğu fiyat baskılarının son kullananların dijital ürünlere erişimini zorlaştırabileceği öngörüleri öne çıkarken, bu durumun büyük bir döngüsellik içinde bulunan suni zeka ve teknoloji şirketlerinin gelişme ile karlılıklarını negatif etkileyebileceğine yönelik endişeleri gündeme taşıdı.
Bu çerçevede tüketici elektroniğinde önde gelen Apple’ın yüksek çip maliyetleri dolayısıyla bazı ürünlerinin fiyatlarında artışa gitmesi söz mevzusu risklerin daha görünür hale gelmesine yol açtı.
Öte taraftan ABD Merkez Bankasının (Fed) enflasyon göstergesi olarak dikkate almış olduğu, besin ve enerji kalemlerinin hesaplama dışı tutulduğu çekirdek kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi mayısta aylık bazda yüzde 0,3, senelik bazda yüzde 3,4 ile beklentilere paralel terfi etti.
Buna rağmen endeksteki senelik artış, Ekim 2023’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
Analistler, çekirdek PCE verisinin beklentiler dahilinde artış kaydetmesinin, nisan ve mayıs aylarında petrol fiyatlarının yüksek seyrine karşın fiyatlama davranışlarında ileriye dönük ciddi bir bozulma sinyali olarak değerlendirilmediğini belirterek, bu durumun gelecek dönemde petrol destekli enflasyonda yavaşlama senaryolarını ön plana taşıdığını kaydetti.
Söz mevzusu verilerin peşinden para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in yıl sonuna kadar iki kez faiz artışı yapabileceğine yönelik beklentiler güç kaybederken eylül toplantısında faiz artışı yapılabileceğine ilişkin tahminler ekim ayına doğru kaydı.
Öteki taraftan ABD ekonomisi senenin ilk çeyreğinde senelik bazda yüzde 2,1 büyüdü. Ülkede ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı da 20 Haziran ile biten haftada 12 bin şahıs azalarak 215 bine geriledi ve piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti. ABD’de dayanıklı mal siparişleri, mayısta yüzde 4,5 ile beklentilerden daha sınırı olan geriledi.
Jeopolitik tarafta ise Orta Doğu’da gelişmeler yatırımcıların odağında yer ediniyor. İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerden ücret alacağına yönelik haber akışı öne çıktı.
ABD ile Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) üyesi ülkelerin dışişleri bakanları, İran ile nihai bir anlaşmaya varılması için müzakerelerin sürdürülmesi icap ettiğini vurgulayarak, Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerden herhangi bir ücret istenmesinin kabul edilmeyeceğini belirtti.
Ayrıca İngiltere Deniz Tecim Örgütü (UKMTO), ABD ile İran’ın mutabakat zaptından sonrasında ilk kez Hürmüz Boğazı civarlarında bir geminin saldırıya uğradığını bildirdi.
Söz mevzusu gelişmelerle birkaç gündür devam eden petrol fiyatlarındaki aşağı yönlü hareket dün terse döndü. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,1 artışla 74,96 dolar çıkarken yeni işlem gününde ise yüzde 1,2 düşüşle 74,1 dolardan işlem görüyor.
ABD’nin 10 senelik tahvil faizi dün ortalama 3 baz puan düşerek yüzde 4,36’ya inerek 8 Mayıs’tan bu yana en düşük seviyeye geriledi. ABD 10 senelik tahvil faizi yeni günde ise yatay seyrederken dolar endeksi yüzde 0,1 düşüşle 101,3 seviyesinde bulunuyor.
Altının onsu ise yüzde 0,4 kıymet kaybıyla 4 bin 9 dolarda alıcı buluyor.
Söz mevzusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yatay seyrederken Nasdaq endeksi yüzde 0,46 düştü. Dow Jones endeksi yüzde 0,14 terfi etti. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.
Avrupa borsalarında gerileyen petrol fiyatlarının gelişme ve enflasyon risklerini azaltmasıyla risk iştahı terfi etti.
Bölgede halihazırdaki enflasyon-resesyon ikilemi enerji maliyetlerinin azalabileceğine yönelik iyimserlikle bir nebze yumuşadı. ABD’de Yüksek Mahkeme’nin “Roundup” adlı yabani ot ilacıyla ilgili davada şirket lehine verdiği karar, hukuki risklerin büyük seviyede azalacağı beklentisini doğurdu. Bu gelişmeyle Bayer hisseleri yüzde 19’a yakın artarak şubat ortasından bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Öte taraftan Fransa ve İtalya’nın müdafa ve enerji başta olmak suretiyle birçok alanda işbirliğini güçlendirme sonucu almış olduğu bildirildi.
Bu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,65, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,55, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,03 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,28 terfi etti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne negatif seyirle başladı.
Asya borsaları suni zeka ve teknoloji odağında satıcılı seyrederken, Japonya’da Tokyo enflasyonu yüzde 1,7 ile beklentilerin üstünde gerçekleşti.
Söz mevzusu veri Japonya Merkez Bankasının (BoJ) sıkı duruşunu sürdüreceğine yönelik öngörüleri perçinlerken, para piyasalarındaki fiyatlamalarda bankanın yıl sonuna kadar 1 faiz artışı yapacağına kati gözüyle bakılıyor.
Dolar/yen paritesi 161,95’e çıkarak son 40 senenin en yüksek seviyesini görmesinin peşinden ülke iktisat yönetiminin kura müdahale edebileceği beklentileriyle paritedeki yükseliş yavaşladı. Dolar/yen paritesi şu sıralarda yüzde 0,1 düşüşle 161,63 seviyesinde bulunuyor.
Söz mevzusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 4,5, Cenup Kore’de Kospi endeksi ise yüzde 6,9, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,7 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,9 düştü.
Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,50 kıymet kaybederek 14.259,75 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli sözleşme ise dün akşam seansında düzgüsel seans kapanışına bakılırsa yüzde 0,19 düştü.
Öte taraftan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Türkiye’nin en büyük müdafa elektroniği şirketi ASELSAN’ın NATO’nun her üyesine yarar sağlayacak müdafa sanayisi devrimine öncülük ettiğini, 7-8 Temmuz’da yapılacak Ankara Zirvesi’nde büyük bir müdafa sanayisi günü düzenleneceğini söylemiş oldu.
Dolar/TL dünü 46,5640’tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üstünde 46,6040’tan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin bulunduğunu, yurt haricinde ise ABD’de toptan eşya stokları, Michigan Üniversitesi tüketici itimat endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.100 ve 14.000 puanın destek, 14.400 ve 14.500 puanın direnç konumunda bulunduğunu kaydetti.
