İngiliz Independent gazetesinin, bilimsel araştırmalar ve uzman görüşlerine dayandırdığı kapsamlı haber, Çin’in dünyanın en büyük çevre projelerinden biri olarak görülen “Yeşil Çin Seddi” girişiminin dikkat çekici sonuçlar vermeye başladığını ortaya koydu. 1978 senesinde başlatılan ve resmi adı “Üç Şimal Koruyucu Orman Programı” olan dev proje, Gobi ve Taklamakan çöllerinin genişlemesini durdurmayı, kum fırtınalarını azaltmayı ve ziraat alanlarını korumayı amaçlıyor. Son yıllarda piyasaya çıkan bilimsel emek harcamalar da projenin birçok bölgede çölleşmenin hızını mühim seviyede yavaşlattığını gösteriyor.
Bilim adamlarına nazaran Yeşil Çin Seddi, insan eliyle tabiat ananın tekrardan canlandırılabileceğini gösteren en büyük örnek.
YARIM ASIRLIK DEV PROJE
Ortalama elli senedir devam eden emek verme kapsamında Şimal Çin süresince uzanan milyonlarca hektarlık alanda ağaçlandırma yapılmış oldu. Yetkililere nazaran bugüne dek milyarlarca ağaç dikildi ve ülkenin orman varlığı belirgin şekilde arttı. Proje yalnızca ağaç dikmekten ibaret değil. Hareketli kumulların sabitlenmesi için samanlardan oluşturulan kare örgü sistemleri kuruluyor, damla sulama şekilleri uygulanıyor ve kurak iklime dayanıklı nebat türleri tercih ediliyor. Bu sayede rüzgârın kumu taşıması zorlaştırılırken genç fidanların tutunma şansı da artırılıyor. Bilim adamlarının değerlendirmelerine nazaran bilhassa İç Moğolistan’daki Kubuqi Çölü benzer biçimde bölgelerde nebat örtüsünün tekrardan canlanmasıyla beraber çölleşen alanların genişleme eğilimi tersine çevrildi. Bazı araştırmalar, 2000 yılından bu yana her yıl bin kilometrekareyi aşan çölleşmiş alanın tekrardan kazanıldığını ortaya koyuyor.
RİSKLER DE SÜRÜYOR
Uzmanlar ise ortaya çıkan pozitif tabloya karşın aşırı iyimser olunmaması icap ettiğini belirtiyor. Tek tip ağaçlandırmanın biyolojik çeşitliliği azaltabileceği, bazı bölgelerde su kaynakları üstünde baskı oluşturabileceği ve zararlılara karşı kırılganlığı artırabileceği ifade ediliyor. Kurak iklim koşullarında yanlış türlerin tercih edilmesi halinde dikilen ağaçların mühim bölümünün uzun solukta yaşayamayabileceği de vurgulanıyor. Nature dergisinde piyasaya çıkan değerlendirmeler ise Çin’in en büyük pozitif yanlarının kısa vadeli kampanyalar yerine onlarca yıla yayılan istikrarlı finansman ve merkezi planlama bulunduğunu belirtiyor. Araştırmacılara nazaran birçok ülkede benzer projeler bütçe kesintileri sebebiyle başarısız olurken Çin’de sürdürülebilir yatırım modeli yardımıyla emek harcamalar kesintisiz devam edebildi.
DÜNYAYA ÖRNEK Mİ?
Çin’in deneyimi, Afrika’da Sahra’nın güneye doğru ilerlemesini durdurmayı amaçlayan “Büyük Yeşil Duvar” projesi başta olmak suretiyle birçok ülke tarafınca yakından izleniyor. Bilim adamları, Çin’de kullanılan düşük maliyetli kum sabitleme tekniklerinin ve uzun vadeli planlamanın başka kurak bölgelerde de uygulanabileceğini belirtiyor. Bununla beraber her ülkenin iklimi, su kaynakları ve ekolojik yapısı değişik olduğundan aynı modelin birebir kopyalanmasının doğru olmayacağı ifade ediliyor.
“Büyük Yeşil Duvar” projesi birçok ülke tarafınca yakından izleniyor.
MÜCADELE BİTMEDİ
Uzmanların ortak görüşü, Yeşil Çin Seddi’nin mühim kazanımlar sağlamış olduğu sadece bunun nihai bir başarı hikâyesi olarak görülmemesi gerektiği yönünde. Çölleşmeyle mücadelede elde edilmiş ilerlemenin korunabilmesi için ormanların devamlı bakımı, su yönetimi, mahalli halkın projeye iştirakı ve iklim değişikliğine uyum politikalarının uzun seneler süresince sürdürülmesi gerekiyor.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
