Roman, 1950’li yıllarda Adana’ya çalışmak için gelen köylü gençlerin hikâyesini işler. İflahsızın Yusuf, Pehlivan Ali ve Köse Hasan, köylerinden kalkıp umutla Adana’ya gelir. Bu kent, onlar için bir “ekmek kapısı”dır; pamuk tarlaları, fabrikalar ve geniş ova, hem zenginliği hem de yoksulluğu içinde barındırır.
Adana, Türkiye’nin en verimli ziraat alanlarından önde gelen Çukurova’nın kalbinde yer alır. Sıcak iklimi, verimli toprakları ve pamuk üretimiyle meşhurdur. Seneler süresince değişik kültürlerin buluşmuş olduğu, göçlerin yaşandığı ve bu yüzden renkli bir toplumsal yapıya haiz olmuş bir kenttir.
“Verimli Topraklar Üstünde” romanı, yalnız bir süreci değil; Adana’nın insanını, yaşam mücadelesini, toprakla olan ilişkisini ve toplumsal sınıflar arasındaki çatışmayı da gözler önüne serer. Bu yönüyle yaratı, Çukurova’nın geçmişine ve Adana’nın kimliğine ışık tutan mühim bir yazınsal belge niteliğindedir.
Orhan Kemal’in yalın fakat etkisinde bırakan üslubu yardımıyla, okuyucu Adana’nın sıcak güneşini, pamuk tarlalarında çalışan insanların alın terini ve büyük şehre umutla gelen gençlerin hayallerini yüreğinde hisseder. Böylece Adana, edebiyatın sayfalarında da yaşamaya devam eder; bereketiyle, sıcağıyla ve bitmeyen umuduyla.
