Ceren Deniz / Gazete Duvar
Türkiye’nin Akdeniz’deki Antalya ilinde Helenistik döneme ait antik duvarlar, iki gün süren fırtınanın ardından 14 Şubat’ta çöktü.
Kaleiçi semtindeki eski kenti surlar çevreliyor. Kayalıklara bakan duvarların bir kısmının çökmesi, dikkatleri 2000’li yıllarda yapılan gecekondu kafesinde çekti.
Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu’nun kontrolünde bulunan Kaleiçi antik kent surları içerisine yerleştirilen kaçak yapıların “kentsel arkeolojik sit alanı” olarak nitelendirilmesi pek çok bilirkişi raporu ve akademik yayında eleştiriliyordu.
İşletmeler duvarları kendi istekleri doğrultusunda değiştirerek deliklere duvarlar, pencereler, aydınlatma armatürleri ve ses sistemleri eklediler. Uzmanlar, duvarların “her an çökebileceğini” söyleyerek hasara karşı uyarıda bulundu.
Surların restorasyonuna öncülük eden Mimar Nejat Üreğen, 1992 yılında Kaleiçi’ni koruma amaçlı imar planı yürürlüğe girmeden önce yapılan kaçak yapılaşmanın cezalandırılmadığını, hatta usulsüzlük olarak kayıtlara geçtiğini söyledi.
Sayıştay, antik kentin imar planlarında yapılan hukuka aykırı değişikliklere ilişkin rapor vermişti. Antalya Kent Gözlem Platformu’nun (AKİP) hazırladığı “2023 Kent İhlalleri Raporu”nda, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın surların yıkılan kısmının yakınındaki kamuya ait mülkleri satışa çıkardığı ortaya çıktı.
Aynı mülk daha önce bakanlık tarafından kiraya verilerek otel ve restorana dönüştürülmüştü. Raporda, bakanlığın, etrafındaki devlete ait mülkleri kiraya vererek veya satarak ve gerekli denetimleri yapmayarak antik surların sağlığını tehlikeye attığı belirtildi.
Uzun kurumsal bakımsızlık geçmişi, Antalya’yı felç eden sert hava koşullarıyla birleşince tarihi yapının çökmesine neden oldu. Antalya’da iki gün boyunca şiddetli fırtına, yağmur ve rüzgar etkili oldu. Türkiye Meteoroloji Genel Müdürlüğü il için “turuncu kod” uyarısı yayınladı. Yüzlerce ev ve iş yeri sular altında kalırken, su basan yollarda sürüklenen arabalar da hasar gördü.
(Ayşenaz Toptaş’ın İngilizce versiyonu)
