ABD merkezli People’s World gazetesinde piyasaya çıkan kapsamlı değerlendirme, dünyanın yeni ve fazlaca kuvvetli bir El Niño dönemine girdiğini savunurken, internasyonal meteoroloji kurumlarının son ikazları da benzer yönde sinyaller veriyor. Uzmanlara nazaran Pasifik Okyanusu’nda hızla yükselen deniz yüzeyi sıcaklıkları gelecek aylarda küresel hava sistemlerini etkileyerek birçok bölgede aşırı hava olaylarının görülme riskini artırabilir.
Bu yıl gelişen El Niño’nun geçmişte büyük yıkımlara yol açan kuvvetli El Niño vakalarıyla benzer özellikler gösterdiği belirtiliyor.
ENDİŞE BÜYÜYOR
El Niño, Pasifik Okyanusu’nun ekvatoral kesimindeki deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalin üstüne çıkmasıyla oluşan organik bir iklim vakası olarak biliniyor. Bu durum dünya genelindeki yağış ve ısı düzenlerini değiştirerek bazı bölgelerde kuraklığa, bazı bölgelerde ise aşırı yağış ve sellere niçin olabiliyor. People’s World’deki analizde, bu yıl gelişen El Niño’nun geçmişte büyük yıkımlara yol açan kuvvetli El Niño vakalarıyla benzer özellikler gösterdiği belirtilirken, iklim değişikliğinin etkisiyle sonuçların daha ağır olabileceği ifade ediliyor. Bilim adamları bilhassa enerji, besin üretimi, su kaynakları ve halk sağlığı açısından ülkelerin hazırlık planlarını şimdiden devreye sokması icap ettiğini korumak için çaba sarfediyor.
WMO: HAZIRLIK ZAMANI
Birleşmiş Milletler bünyesindeki Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) da son değerlendirmelerinde El Niño koşullarının oluştuğunu ve gelecek aylarda hızla güçlenmesinin beklendiğini deklare etti. Kuruluşa nazaran El Niño’nun yaz sonundan itibaren daha belirgin hale gelmesiyle beraber sıcak hava dalgaları, kuraklık, aşırı yağış ve öteki ekstrem hava olaylarının görülme olasılığı artacak. WMO, hükümetlerin, ziraat sektörünün, sıhhat kurumlarının ve afet yönetim birimlerinin erken uyarı sistemlerini güçlendirmesi icap ettiğini vurgularken, gelişmiş mevsimsel tahminlerin can ve mal kayıplarını azaltmak için mühim fırsatlar sunduğunu belirtiyor. Kurum ek olarak “Süper El Niño” ifadesinin resmi bir meteorolojik sınıflandırma olmadığını, sadece fazlaca kuvvetli El Niño vakalarını tanımlamak için yaygın şekilde kullanıldığını hatırlatıyor.
SICAKLIK REKORLARI
İklim uzmanları, El Niño’nun küresel sıcaklıkları geçici olarak yükseltme tesirinin, insan kaynaklı iklim değişikliğiyle birleştiğinde yeni ısı rekorlarını bununla beraber getirebileceğini söylüyor. Son tahminler, 2026 sonu ve 2027 başlangıcında dünyanın birçok bölgesinde sıcak hava dalgalarının daha uzun sürebileceğine, bazı bölgelerde kuraklığın derinleşebileceğine, öteki bölgelerde ise şiddetli yağış ve sel riskinin artabileceğine işaret ediyor.
“Süper El Niño” ifadesinin resmi bir meteorolojik sınıflandırma olmadığı vurgulanıyor.
ÖNCEDEN HAZIRLIK
Geçmişte yaşanmış olan kuvvetli El Niño vakaları, tarımsal üretimde düşüş, orman yangınları, su sıkıntısı ve milyarlarca dolarlık ekonomik kayıplarla sonuçlanmıştı. Bilim adamları bu yüzden yalnızca afetlere müdahale etmek yerine, riskleri öncesinden hesaplayan ve toplumları hazırlayan politikaların önemine dikkat çekiyor. People’s World’de piyasaya çıkan çözümleme de, iklim krizinin etkilerinin büyümüş olduğu bir dönemde kuvvetli bir El Niño’nun dünya ekonomisi ve toplumlar üstündeki baskıyı daha da artırabileceğini vurguluyor.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
