SEDDK’nin “Karayolları Motorlu Araçlar Mecburi Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarında Değişim Yapılmasına Dair Genel Şartlar” başlıklı tebliği, Resmi Gazete’nin 12 Haziran tarihindeki sayısında yayımlanmıştı. Söz mevzusu bildiri bugün itibarıyla uygulamaya alındı.
Son yıllarda mecburi trafik sigortasında bilhassa vasıta kıymet kaybı tazminatları mevzusunda sigortalılar, sigorta şirketleri ve çeşitli aracı yapılar içinde uyuşmazlıklar yaşanıyordu.
Kıymet kaybı taleplerinin ayrı bir süreç olarak yürütülmesi, değişik eksper raporlarının düzenlenmesi ve yüksek komisyon talep eden bazı aracı yapıların devreye girmesi süreci uzatarak maliyetleri de artırıyordu.
Bu sorunların giderilmesi amacıyla SEDDK, hasar süreçlerini sadeleştirmeyi, standartlaştırmayı ve sigortalının sisteme direkt erişimini kolaylaştırmayı hedefledi.
Türkiye Sigorta Birliğinden (TSB) edinilen bilgiye nazaran, yeni dönemle beraber kıymet kaybı tazminatının ek olarak müracaat aranmadan maddi hasarla beraber hesaplanması, hasar başvurularında doğrulanmış kontakt bilgisinin kullanılması ve uyuşmazlıkların azaltılması hedefleniyor.
Sektör açısından en mühim beklenti ise kıymet kaybı kaynaklı tahkim ve dava süreçlerinin azalması, hasar süreçlerinin hızlanması ve maliyetlerdeki düşüşün vakit içinde sigortalılara pozitif yansıması olacak.
MADDİ HASAR BAŞVURUSU DEĞER KAYBINI DA KAPSAYACAK, HESAPLAMALAR STANDARTLAŞACAK
Düzenlemenin en mühim değişikliği vasıta kıymet kaybı süreçlerinde görülüyor.
Yeni sistemde trafik kazası sonrasında maddi hasarı inceleyecek eksper, merkezi atama sistemiyle belirlenecek. Aynı eksper hem vasıta hasarını hem de vasıta kıymet kaybını tek rapor içinde değerlendirecek. Sigortalının ek olarak kıymet kaybı başvurusu yapmasına gerek kalmayacak. Maddi hasar başvurusu, kıymet kaybı talebini de kapsayacak. Bu sayede ikinci bir eksper atanmasına ve yeni bir dosya açılmasına gerekseme duyulmayacak.
Ek olarak vasıta kıymet kaybı hesaplamalarında ortak kriterler esas alınacak. Eksperler hesaplama yaparken aracın markası, model yılı, kullanım durumu, hasarın niteliği, hasar gören parçalar ve aracın piyasa özellikleri şeklinde kriterleri dikkate alacak.
Söz mevzusu standart yaklaşımın değişik hesaplamalardan meydana gelen anlaşmazlıkları azaltması umut ediliyor.
Sigorta şirketine direkt ulaşılabilecek, tazminat süreci şeffaflaşacak
Geçmiş uygulamada bazı aracı yapılar, kıymet kaybı başvurularını takip ederek yüksek komisyonlar talep edebiliyordu.
Yeni sistemle beraber ise kıymet kaybı süreci direkt hasar dosyasına entegre edilecek. Sigortalının ek olarak bir aracıya başvurmasına gerekseme kalmayacak. Hak sahipleri, sigorta şirketine direkt ulaşabilecek. Bu yaklaşımın hem yurttaş üstündeki mali yükü azaltması hem de haksız kazanç alanlarını daraltması amaçlanıyor.
Bununla beraber eksper raporunun sigorta şirketine ulaşmasının peşinden şirket, hesaplanan kıymet kaybı tutarını hak sahibine bildirecek.
Ek olarak e-Devlet sisteminde kayıtlı cep telefonu detayları kullanılarak sigortalılar süreç hakkında direkt bilgilendirilecek. Bilgilendirme mekanizmasının güçlendirilmesiyle hak sahipleri süreci daha yakından takip edebilecek. Tazminat süreci de daha saydam hale gelecek.
Öte taraftan sıhhat teminatları mevzusunda da çeşitli netleştirmeler yapılmış oldu. Trafik kazası sonucu oluşan tedavi giderleri SGK tarafınca karşılanmaya devam edecek. Geçici iş göremezlik ödemeleri trafik sigortasının sakatlık teminatından karşılanacak.
Devamlı sakatlık tazminatları sakatlanma teminatı kapsamında ödenecek. Devamlı sakatlık raporu öncesi ve sonrasındaki bakıcı giderleri sıhhat giderleri teminatı kapsamında değerlendirilecek.
Bu düzenlemelerle uygulamadaki vazife ve mesuliyet alanlarının daha açık şekilde belirlenmesi amaçlanıyor.
ONARIMLARDA ORİJİNAL PARÇA KULLANIMI ESAS OLACAK
Vasıta onarımlarında temel ilke olarak orijinal parça kullanımı benimsendi.
Sadece, orijinal parçanın temin edilememesi, teknik olarak değişiklik yapma imkanının bulunmaması yada vasıta sahibinin onay vermesi durumlarında tekrardan kullanılabilir ya da eşdeğer parçaların kullanılmasına olanak tanınacak. Hasar gören parçanın orijinal olmaması halinde ise parçanın onarımı mümkün değilse tekrardan kullanılabilir yada eşdeğer parça ile değiştirilebileceği belirtiliyor.
Eşdeğer parça kullanımına ilişkin standartların netleşmesi, onarım kalitesine ilişkin belirsizliklerin azaltılmasını amaçlıyor.
Vasıta kıymet kaybı uyuşmazlıkları, sigorta tahkim sistemine taşınan dosyaların ortalama yüzde 70’ini oluşturuyordu. Yeni düzenlemeyle tek eksper uygulaması, standart hesaplama yöntemi, aynı başvuruda hem onarım hem de kıymet kaybı suç duyurusunun yapılmış sayılması, mağdurun doğrulanmış telefon numarasının kullanılması ve süreçlerin dijitalleşmesi yardımıyla vatandaşların tazminata daha süratli ve saydam şekilde erişmesi hedefleniyor. Böylece uyuşmazlıkların ve yargılama maliyetlerinin azalması umut ediliyor.
AĞIR HASARLI ARAÇLARDA BELGE ŞARTI GETİRİLDİ, OLAY YERİNİ TERK ETMEYE İLİŞKİN RÜCU HÜKMÜ NETLEŞTİRİLDİ
Yeni düzenlemeyle ağır hasarlı araçlara ilişkin tazminat ödemelerinde belge şartı getirildi.
Buna nazaran, eksper raporuyla aracın ağır hasarlı bulunduğunun tespit edilmesi halinde, aracın trafikten çekildiğini gösteren “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi sigorta şirketine sunulmadan tazminat ödenemeyecek. Bu düzenleme 1 Temmuz 2025 itibarıyla uygulanmakta olup Genel Koşul öteki düzenlemelerle uyumlu hale getirildi.
Ek olarak, sigorta şirketinin rücu hakkına ilişkin vaka yerini terk etme hükmü tekrardan düzenlendi. Buna nazaran, can güvenliğinin sağlanması amacıyla vaka yerinden uzaklaşılması ile bedeni yaralanmalı trafik kazalarında tedavi yada yardım amacıyla sıhhat kuruluşuna gidilmesi şeklinde mecburi haller, rücu sebebi kapsamında değerlendirilmeyecek.
Bu haller haricinde vaka yerinin terk edilmesi yada kazanın oluş koşullarına ilişkin lüzumlu belgelerin düzenlenmesine aykırı davranılması halinde ise sigorta şirketi, mağdura ödediği tazminatı kazada kusurlu olan sigortalısına rücu edebilecek.
SEKTÖR OLUMLU ETKİ BEKLİYOR
Düzenlemenin sigortalılar açısından beklenen tesirleri içinde hasar ve kıymet kaybı süreçlerinin hızlanması, tazminata erişimin kolaylaşması, aracılara duyulan ihtiyacın azalması, süreçlerin daha saydam hale gelmesi, onarım kalitesine ilişkin güvenin artması ve sigortalının haklarına direkt ulaşmasının kolaylaşması yer ediniyor.
Sektör açısından da hasar yönetim süreçlerinde operasyonel verimliliğin artması, eksper ve tazminat süreçlerinin standartlaşması, uyuşmazlık maliyetlerinin azalması, tahkim ve dava süreçlerinin azalması, sigorta sistemine duyulan güvenin güçlenmesi ve uzun solukta maliyetlerdeki düşüşün primlere pozitif yansıması umut ediliyor.
