Küresel piyasalar, ABD/İsrail-İran Savaşı’nın bitmesi mevzusunda taraflar içinde devam eden görüşmeler ile Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğine ilişkin belirsizlikler sebebiyle karışık seyrediyor.
ABD ve İran arasındaki görüşmelerin yeni engellerle karşılaşması sebebiyle yatırımcılarda davranışlarında ölçülü bir tutum öne çıkıyor. Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılmasını sağlayacak bir çerçeve mevzusunda iki taraf içinde hala büyük bir görüş ayrılığı olduğu nedeni öne sürülerek, bölgeye gelen ABD’li üst düzey elçilerle görüşmeyeceğini açıkladığına dair haber akışı küresel piyasalarda risk iştahının azalmasına niçin oldu.
Öteki taraftan para piyasalarındaki fiyatlamalarda ABD Merkez Bankasının (Fed) bu yıl bir faiz artırımına gideceğine kati gözüyle bakılması küresel piyasalardaki risk iştahını törpüleyen en mühim sebepler içinde bulunuyor.
Öte taraftan Fed Başkanı Kevin Warsh’ın bugün yapacağı açıklamalar da piyasaların odağında olacak. Sadece Warsh’ın sözle yönlendirme yapmaktan kaçınabileceği ve açıklamaların piyasaların yönünü etkilemeyebileceği öngörülüyor.
Öteki taraftan bilanço sezonu yaklaşırken şirketlerin kuvvetli bilançolar açıklamasının beklendiği ve bunun da piyasalarda jeopolitik gerginlikler ve faiz artırım endişelerinden kaynaklı satış baskısını dengeleyebileceği tahmin ediliyor.
Bu gelişmelerin yanı sıra Fed yetkililerinin açıklamaları da yakından izleniyor. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack suni zeka altyapısına yönelik talebin enflasyonu besleyen unsurlardan biri olabileceğini belirtti.
Hammack, “Siyaset açısından bakıldığında, eğer bu durum devam ederse, enflasyonu tekrardan hedefe düşürmek için daha yüksek faiz oranlarına gereksinim duyabileceğimiz anlamına gelebilir.” değerlendirmesinde bulunmuş oldu.
Makroekonomik veri tarafında ABD’de JOLTS açık iş sayısı, mayısta 7 milyon 594 bine çıkarak piyasa beklentilerinin üstünde gerçekleşti. İşe alım sayısı aynı dönemde 45 bin azalışla 5 milyon 170 bine geriledi.
Ülkede çekilme ve işten çıkarılma dahil işinden ayrılanların sayısı ise bu zamanda 63 bin artarak 5 milyon 101 bine çıktı. ABD’de Conference Board Tüketici Itimat Endeksi, petrol fiyatlarındaki gerilemenin etkisiyle haziranda 91,2 değerine yükselmesine rağmen piyasa beklentilerinin altında kaldı.
Öteki taraftan Suni zeka girişimi Anthropic, ABD yönetiminin suni zeka modelleri “Claude Fable 5” ve “Mythos 5” üstündeki ihracat kontrollerini kaldırdığını bildirdi.
Fed’in faiz artırımına gideceğine yönelik öngörülerle dün 10 baz puan artışla yüzde 4,47’ye çıkan ABD’nin 10 senelik tahvil faizi bugün de yatay seyirle yüzde 4,47’de, dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 101,3 seviyesinde bulunuyor.
Altının onsu yüzde 0,7 azalışla 3 bin 980 dolardan işlem görüyor. Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 0,3 düşüşle 73,2 dolarda seyrediyor.
Analistler, petrol piyasalarının şu anda arzın kademeli olarak normale döneceği varsayımıyla fiyatlanmasına rağmen Hürmüz Boğazı’ndan geçen trafiğin hemen hemen cenk öncesi seviyelere ulaşamadığını belirtti.
New York borsası, teknoloji hisselerinde görülen yükselişlerin etkisiyle dün pozitif seyretti.
ABD’li çip üreticilerinden Nvidia’nın hisseleri yüzde 2,63, Advanced Micro Devices (AMD) hisseleri yüzde 7,68 ve Intel hisseleri yüzde 6,01 kıymet kazanmıştır.
Söz mevzusu gelişmelerle, Dow Jones endeksi yüzde 0,26, S&P 500 endeksi yüzde 0,79 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,52 kıymet kazanmıştır. S&P 500 ve Nasdaq endeksleri, Orta Doğu’daki çatışmalara karşın 2020’den bu yana en kuvvetli çeyreklik performanslarını kaydetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.
Avrupa borsaları, teknoloji sektöründeki yenilenen iyimserliğin etkisiyle dün pozitif seyretti.
Analistler, yatırımcıların ABD’deki büyük teknoloji şirketlerinin hisselerindeki ana para yoğunlaşmasından uzaklaşarak portföylerini çeşitlendirme arayışında bulunduğunu belirterek, Avrupa piyasalarının bu rotasyonun başlıca yarar sağlayıcılarından biri olarak ortaya çıkabileceğini söylemiş oldu.
Öteki taraftan Avrupa’da şirketlere ilişkin iyimser bilanço öngörüleri de borsalardaki yükselişte etkili oldu.
Portekiz’in Sintra kentinde düzenlenen 2026 ECB Merkez Bankacılığı Forumu kapsamında CNBC’ye izahat icra eden Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel, ABD ile İran’ın Orta Doğu’daki savaşı sona erdirme mevzusunda anlaşmalarına karşın enerji şokunun etkilerinin sürdüğünü ve enflasyonun hedefin üstünde kalmaya devam edeceğini söylemiş oldu.
Söz mevzusu açıklamalar Avro Bölgesinde bugün açıklanacak enflasyon verileri öncesinde geldi.
Makroekonomik veri tarafında Almanya’da ithalat fiyat endeksi, enerji maliyetlerindeki tırmanışın etkisiyle mayısta senelik bazda yüzde 6,8 artarak son 3,5 senenin en yüksek artışına ulaştı.
İngiltere’de 1. çeyreğe ilişkin Gayri Safi Yurt İçi Hasılasına (GSYH) önceki çeyreğe nazaran yüzde 0,6 artarak beklentileri karşılarken, senelik bazda yüzde 0,9 artarak beklentilerin altında gerçekleşti. Ülke ekonomisi böylece 2024’ün 2. çeyreğinden bu yana ilk kez yüzde 1’in altında büyüdü.
Almanya’da haziran ayına ilişkin işsizlik oranı yüzde 6,3 ile beklentiler dahilinde gerçekleşti.
Söz mevzusu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,12, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,01 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,5 kıymet kazanırken, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,55 kıymet yitirdi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.
Asya borsaları bölgede açıklanan kuvvetli makroekonomik verilerle Cenup Kore hariç pozitif seyrediyor.
Bölgede bugün açıklanan makroekonomik verilere nazaran Japonya’da haziran ayına ilişkin imalat endüstri Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) 54,8, Çin’de de haziran ayına ilişkin imalat endüstri PMI 51,7 seviyesinde gerçekleşti.
Öteki taraftan Japonya’da 2. çeyrek Tankan Tüm Büyük Endüstri Ana para Harcamaları yüzde 11,5 artarak beklentilerin üstünde gerçekleşti.
Dolar/yen paritesi 162,8’le 40 senenin en düşük seviyelerinde seyrederken Japon siyaset yapıcıların döviz kuru piyasasına müdahale edebileceğine yönelik öngörüler enerjisini korumaya devam ediyor.
Petrol fiyatlarının son dönemlerde cenk öncesi seviyelere kadar gerilemesi de enerji ithalatçısı bir ülke olan Japonya için avantaj sağlıyor. Bu da Japon piyasalarına avantaj sağlıyor.
Öte taraftan Japonya’nın suni zeka yatırımlarıyla ilgili taşımış olduğu potansiyel ve Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) hem büyümeyi baskılamadan hem de enflasyonu hızlandırmadan bir para politikası uygulaması Japon ekonomisinin orta vadede normale dönebileceğine yönelik öngörüleri güçlendiriyor.
Analistler, ülkede iktisat yönetimini mali teşvikler ve gelişme potansiyelini doğru kullanarak enflasyonla savaşım ettiğini söylemiş oldu.
Söz mevzusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,6, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,1 kıymet kazanırken, Cenup Kore’de Kospi endeksi ise yüzde 0,8 kıymet yitirdi.
Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,43 kıymet kaybederek 14.121,83 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli sözleşme dün yüzde 0,5 düştü.
Dolar/TL dün günü yüzde 0,1 artışla 46,6600’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın derhal üstünde 46,6710’dan işlem görüyor.
Öte taraftan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), makrofinansal istikrarı güçlendirmek ve parasal aktarım mekanizmasının etkinliğini desteklemek amacıyla sadeleşme yönünde yeni adımlar attı.
Buna nazaran, Banka, 2023 senesinde yürürlüğe alınan ve halen yüzde 2,5 oranında uygulanan döviz cinsinden mevduat/katılım fonları için Türk lirası cinsinden ilave mecburi karşılık tesisi uygulamasını yürürlükten kaldırdı.
Yabancı para mevduat/katılım fonlarına uygulanan mecburi karşılık oranları, vadesiz ve 1 aya kadar vadeli hesaplarda yüzde 30’dan yüzde 32’ye, daha uzun vadeli hesaplarda ise yüzde 26’dan yüzde 28’e yükseltildi.
Yeni oranlar üstünden mecburi karşılık tesisinin 17 Temmuz’da yapılacağı açıklandı.
Analistler, bugün yurt içinde imalat endüstri Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI), yurt haricinde ise dünya genelinde açıklanacak imalat endüstri PMI verileri, büyük merkez bankalarının başkanlarının açıklamaları ve ABD’de ADP {özel sektör} istihdam verisinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.000 ve 13.900 puanın destek, 14.200 ve 14.300 puanın direnç konumunda bulunduğunu kaydetti.
