Stockholm Internasyonal Sulh Araştırmaları Enstitüsü’nün (SIPRI) yayımladığı “Küresel Askeri Harcamalar” raporuna bakılırsa dünya genelindeki askeri harcamalar 2025 senesinde gerçek olarak yüzde 2,9 artarak 2 trilyon 887 milyar dolara ulaştı. SIPRI verileri, bunun üst üste 11’inci senelik artış bulunduğunu ve kurum tarihindeki en yüksek seviyeyi oluşturduğunu ortaya koydu. Son on yılda küresel askeri harcamalardaki toplam artışın yüzde 41’e ulaşmış olduğu belirtilirken, dünya ekonomisinin yüzde 2,5’inin artık askeri bütçelere ayrılmış olduğu ifade edildi.
SIPRI verilerine bakılırsa küresel müdafa ve silahlanma artışının ana noktası Avrupa oldu. Avrupa’daki askeri harcamalar yüzde 14 yükselerek 864 milyar dolara çıktı. (Reuters)
AVRUPA’DA REKOR SİLAHLANMA
SIPRI raporuna bakılırsa küresel artışın ana noktası Avrupa oldu. Avrupa’daki askeri harcamalar yüzde 14 yükselerek 864 milyar dolara çıktı. Bu sayı, NATO Avrupa üyeleri açısından 1953’ten bu yana görülen en süratli senelik artış olarak kayda geçti. Almanya’nın askeri bütçesi yüzde 24 artışla 114 milyar dolara yükselirken, Berlin yönetimi müdafa harcamalarını 2029’a kadar GSYH’nin yüzde 3,5’ine çıkarma sözü verdi. İspanya’nın askeri bütçesi yüzde 50 artışla 40,2 milyar dolara çıktı ve ülke 1994’ten bu yana ilk kez yüzde 2 NATO eşiğini geçti. Polonya ise savunmaya GSYH’sinin yüzde 4,5’ini ayırarak NATO içindeki en yüksek askeri yük oranına ulaştı. SIPRI analizinde Haziran 2025 NATO Zirvesi’nde ittifak üyeleri için belirlenen yüzde 5’lik yeni hedefin de silahlanma yarışını hızlandırdığı açıklandı. Kurum araştırmacıları, NATO’nun “müdafa ve güvenlik bağlantılı” harcamalar için kullandığı muğlak tanımların ülkeleri zorlayıcı maliye yöntemlerine yönlendirebileceği uyarısında bulunmuş oldu.
ABD, ÇİN VE RUSYA YARIŞI
Rapora bakılırsa dünyanın en büyük beş askeri harcama icra eden ülkesi ABD, Çin, Rusya, Almanya ve Hindistan oldu. Bu beş ülke toplam küresel askeri harcamaların yüzde 58’ini oluşturdu. ABD’nin askeri harcamaları 2025’te yüzde 7,5 düşüşle 954 milyar dolara geriledi. Sadece SIPRI Program Direktörü Nan Tian, bu düşüşün geçici bulunduğunu ve Kurultay’nin 2026 için 1 trilyon doların üstünde yeni bütçeyi onayladığını deklare etti. Donald Trump’ın bütçe planının geçmesi halinde ABD müdafa harcamalarının 2027’de 1,5 trilyon dolara çıkabileceği ifade edildi. Çin’in askeri harcamaları ise yüzde 7,4 artışla 336 milyar dolara terfi etti. SIPRI’ye bakılırsa bu, Pekin’in üst üste 31’inci senelik artışı oldu. Tayvan’ın bütçesi yüzde 14 artışla 18,2 milyar dolara ulaşırken, Japonya’nın askeri bütçesi 62,2 milyar dolara çıktı.
Rapora bakılırsa dünyanın en büyük beş askeri harcama icra eden ülkesi ABD, Çin, Rusya, Almanya ve Hindistan oldu. Bu beş ülke toplam küresel askeri harcamaların yüzde 58’ini oluşturdu. (Reuters)
RUSYA’DA GSYH’NİN YÜZDE 7.5’İ
SIPRI, Japonya’nın askeri yükünün 1958’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştığını belirtti. Rusya’nın askeri harcamaları yüzde 5,9 artışla 190 milyar dolara terfi etti. Bu sayı Rusya’nın GSYH’sinin yüzde 7,5’ine denk geliyor. Ukrayna ise 84,1 milyar dolarlık harcamayla dünyanın en yüksek askeri yüküne haiz ülkesi oldu. SIPRI verilerine bakılırsa Kiev yönetimi bütçesinin yüzde 63’ünü ve GSYH’sinin yüzde 40’ını direkt harbe ayırdı.
NATO DÜNYA HARCAMASININ YARISINI AŞTI
SIPRI raporuna bakılırsa NATO üyelerinin toplam askeri harcamaları 2025 senesinde 1 trilyon 581 milyar dolara ulaştı. Bu sayı küresel askeri harcamaların yüzde 55’ine denk geliyor. Kurum, bu büyüklüğün NATO’nun gerçek operasyonel kapasitesini tam olarak yansıtmayabileceği uyarısında bulunmuş oldu. Raporda ek olarak Orta Doğu’nun yüzde 3,8 ile dünyanın en yüksek askeri yük oranına haiz bölgesi olduğu ifade edildi. İsrail’in askeri harcamalarının GSYH’ye oranı yüzde 7,8’e ulaşırken, Cezayir yüzde 8,8 ile dünyada ikinci sırada yer aldı. SIPRI verilerine bakılırsa küresel şahıs başına askeri harcama ise 2025’te 352 dolara çıktı. Raporda, Avrupa’dan Asya-Pasifik’e kadar yayılan yeni askeri genişleme dalgasının Soğuk Cenk sonrası devrin en büyük küresel silahlanma sürecine dönüştüğü açıklandı.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
