Komisyonun bugün kabul etmiş olduğu üç teklif, Avrupa’da değişik ulaşım seçeneklerini karşılaştırmayı, en sürdürülebilir rotaları bulmayı ve birden fazla operatörün dahil olduğu tren yolculuklarını tek işlemle satın almayı kolaylaştırmayı amaçlıyor.
Mevcut durumda AB’de, bilhassa sınır ötesi tren seyahatlerinde değişik şirketlere ilişik biletleri birleştirmek yolcular için karmaşık olabiliyor. Parçalı rezervasyon sistemleri ve bazı demir yolu şirketlerinin pazardaki kuvvetli konumu sebebiyle oldukca aktarmalı tren yolculuklarında bilet almak bir çok vakit zorlaşıyor. Ek olarak değişik operatörlerden alınan birden fazla biletle meydana getirilen seyahatlerde yolcu hakları sınırı olan kalıyor.
Yeni önerilerle yolcular, değişik demir yolu şirketlerinin sunmuş olduğu hizmetleri tek bir bilet altında bulabilecek, karşılaştırabilecek ve seçtikleri bilet platformu üstünden tek işlemle satın alabilecek. Bu platform bağımsız bir bilet satış sitesi olabileceği benzer biçimde bir demir yolu işletmecisinin kendi bilet servisi de olabilecek.
Düzenlemenin en mühim yeniliklerinden biri, oldukca operatörlü tren yolculuklarında bağlantının kaçırılması durumunda yolculara tam yolcu hakları koruması sağlanması. Tek biletle gezi eden yolcular; yardım, tekrardan yönlendirme, geri ödeme ve tazminat benzer biçimde haklardan yararlanabilecek.
Avrupa Komisyonu ek olarak bilet platformları ve işletmeciler için yeni yükümlülükler getiriyor. Buna bakılırsa bilet satışına adil erişim sağlanacak ve gezi seçenekleri yansız şekilde sunulacak. Platformların teklifleri yansız şekilde göstermesi gerekecek; mümkün olan durumlarda seçenekler sera gazı emisyonlarına bakılırsa de sıralanabilecek.
Yeni kurallar, tüm ulaşım işletmecilerinin bilet platformlarıyla adil, makul ve ayrımcı olmayan ticari anlaşmalar yapabilmesini; aynı şekilde platformların da işletmecilerle bu koşullarda çalışabilmesini güvence altına almayı amaçlıyor.
Sıradaki aşama
Avrupa Komisyonu, tavsiye edilen düzenlemeleri olağan yasama süreci kapsamında değerlendirilmek suretiyle Avrupa Birliği Konseyi ve Avrupa Parlamentosu’na sunacak.
Komisyon ek olarak, kesintisiz rezervasyon ve biletleme sistemlerinin geliştirilmesi için üye devletlerin Akıllı Ulaşım Sistemleri Direktifi kapsamındaki oldukca modlu ulaşım verilerinin ulusal erişim noktalarında paylaşılmasına ilişkin kuralları daha süratli uygulaması icap ettiğini vurguluyor.
Arka plan
Son Eurobarometer araştırması, Avrupa’da yolcuların kesintisiz gezi çözümlerine ve güvenilir çevrim içi rezervasyon sistemlerine kuvvetli talep gösterdiğini ortaya koydu. Komisyonun yeni önerileri, yolcuların sınırlar ve değişik işletmeciler içinde tren yolculuğu rezervasyonu yapmasını kolaylaştırmayı hedefliyor.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, siyasal önceliklerinde Avrupalıların tek bir platform üstünden tek bilet satın alabildiği ve tüm seyahat süresince yolcu haklarından yararlanabildiği bir sistem vizyonu ortaya koymuştu. Bu hedef, Sürdürülebilir Ulaştırma ve Turizmden Görevli Komiser Apostolos Tzitzikostas’a gönderilen vazife mektubunda da teyit edilmişti.
Teklifler hem de AB’nin uzun mesafeli ve sınır ötesi demir yolu taşımacılığını artırmaya yönelik fiil planı ile yüksek süratli demir yolu üstünden Avrupa’yı birbirine bağlama planını da destekliyor.
