Küresel petrol arzı, ABD/İsrail-İran Savaşı’nın etkisiyle nisanda önceki aya nazaran günlük 1 milyon 800 bin varil azaldı.
Internasyonal Enerji Ajansının (IEA) Petrol Piyasası Raporu’na nazaran, petrol arzı geçen ay Orta Doğu’daki enerji altyapısına yönelik saldırılar ve Hürmüz Boğazı’ndan tanker geçişlerine uygulanan engellemeler sebebiyle düştü.
Küresel petrol arzı nisanda günlük 1 milyon 800 bin varil azalarak 95,1 milyon varile gerilerken, savaşın başlangıcından bu yana toplam arz kaybı günlük 12,8 milyon varile ulaştı.
Bu zamanda, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun günlük üretimi 1,9 milyon varil azalarak 40 milyon 100 bin varile geriledi. Böylece grubun üretimi harp öncesi seviyelerin günlük 11,9 milyon varil altında kalırken, OPEC’in üretimi son 35 senenin en düşük düzeyine geriledi.
OPEC+ dışı ülkelerin arzı ise mart ayındaki düşük seviyelerin arkasından nisanda sınırı olan toparlanma göstererek günlük 90 bin varil artışla 54,9 milyon varile çıktı. Buna karşın üretim, İran’ın Katar’daki enerji altyapısına yönelik saldırılarının arkasından yaşanmış olan kayıpların etkisiyle çatışma öncesine nazaran günlük 820 bin varil daha düşük seviyede kaldı.
Körfez ülkelerinin toplam petrol ihracatı nisanda bundan önceki aya nazaran günlük 1,9 milyon varil artarak 10,5 milyon varile terfi etti.
Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Irak ve İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kullanmadan gerçekleştirdiği petrol ihracatı nisanda toplam günlük 1,3 milyon varil artarak 7,8 milyon varile çıktı.
Katar dahil Orta Doğu Körfez bölgesinin toplam petrol üretimi ise savaşın başlangıcından bu yana günlük 14,4 milyon varil azalışla yüzde 45 gerileyerek nisanda 17,6 milyon varil seviyesinde gerçekleşti.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN HAZİRAN BAŞINA KADAR KAPALI KALACAĞI ÖNGÖRÜLÜYOR
Raporda, Hürmüz Boğazı’nın raporun hazırlandığı dönemde fiilen kapalı olduğu ve ABD ile İran içinde müzakerelerin sürdüğü belirtilerek, tahminler üstünde mühim belirsizlikler bulunmuş olduğu ifade edildi.
Mevcut senaryoda boğazın haziran başına kadar kapalı kalacağının varsayıldığı aktarılan raporda, mayın temizleme çalışmalarının arkasından ihracatın tamamen normale dönmesinin minimum iki ila üç ay sürebileceği, Orta Doğu’daki petrol üretiminde ciddi toparlanmanın ise daha uzun süre alabileceği değerlendirildi.
Raporda ek olarak enerji altyapısında meydana gelen hasarın mevcut tahminlere dahil edilmiş olduğu, sadece etkinin gerçek boyutu ve toparlanma sürecine ilişkin daha net veriler ortaya çıktıkça öngörülerin tekrardan revize edilebileceği kaydedildi.
Küresel petrol arzının mayısta günlük 530 bin varil daha azalarak 94,5 milyon varile gerileyeceği, 2026’nın üçüncü çeyreğinden itibaren ise kademeli toparlanma sürecine girileceği tahmin edildi. Küresel petrol üretiminin 2026 genelinde ise bundan önceki yıla nazaran günlük 3,9 milyon varil düşüşle 102,2 milyon varil seviyesine ineceği öngörüldü.
KATAR’DAKİ KAYIPLAR OPEC+ DIŞI ÜRETİMİ BASKILADI
OPEC+ grubunun üretiminin, BAE’nin de dahil olduğu hesaplamaya nazaran, Körfez ülkelerindeki ağır üretim kayıplarının etkisiyle bu yıl günlük 4,7 milyon varil azalarak 46,4 milyon varile gerilemesi umut ediliyor.
Buna rağmen OPEC+ dışı üretimin ABD, Kanada, Brezilya, Guyana ve Arjantin’den oluşan “ABD Beşlisi”ndeki artışların Katar’daki üretim kayıplarını fazlasıyla telafi etmesi yardımıyla günlük 820 bin varil artışla 55,8 milyon varile ulaşacağı tahmin ediliyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin halen sınırı olan seviyelerde seyretmesi sebebiyle Körfez ülkelerinden meydana gelen toplam petrol arz kaybının şimdiden 1 milyar varili aştığı belirtilirken, günlük 14 milyon varilin üstünde üretimin durduğu ve bunun benzeri görülmemiş bir arz şoku yarattığı ifade edildi.
Buna karşın, piyasanın krize arz fazlası koşullarında girdiğine işaret edilen değerlendirmede, hem üreticilerin hem de tüketicilerin piyasa sinyallerine tepki vermesi yardımıyla mevcut arz-talep açığının daha sınırı olan seviyede kalmış olduğu kaydedildi.
