Tecim Bakanı Ömer Bolat, Türkiye’de e-ticaret hacminin 2025’te senelik bazda yüzde 52,2 artarak 4 trilyon 567 milyar liraya ulaştığını bildirdi.
Bakan Bolat, Tecim Bakanlığı Konuşma Salonu’nda meydana gelen “Türkiye’de e-Ticaretin Görünümü Raporu 2025 Tanıtım Toplantısı”na katıldı.
Bolat, burada yapmış olduğu konuşmada, Kraliçe Mathilde başkanlığında Türkiye’yi ziyaret eden Belçika Ekonomik Misyonu heyetiyle 27 antak kalma imzalandığını, müdafa sanayisi ve teknoloji alanında da 30’dan fazla Türk şirketiyle anlaşmaların imzalanacağını söylemiş oldu.
e-Tecim sektöründe yaşanmış olan gelişmelere değinen Bolat, gerek e-ticareti gerekse e-ihracatı destekleyen çalışmalara devam ettiklerini, geçen yıl 11 bin 500 kişinin 10 bin doları aşkın e-ihracat yapmış olduğu bilgisini verdi.
Bolat, Bakanlık olarak düzenledikleri e-ticaret ve e-ihracat programlarına işaret ederek, bu programlara internasyonal ziyaretçilerin katıldığını, bu yıl 3-5 Eylül’de İstanbul’da Küresel e-Tecim Zirvesi’nin yapılacağını kaydetti.
e-İhracatta geçen yıl 5,1 milyar dolar döviz kazancı sağlandığını belirten Bolat, şöyleki devam etti:
“Vatanımızda e-ticaret hacmi geçen yıl yüzde 52,2 artışla 4 trilyon 567 milyar liraya ulaşmıştır. Bu oldukca mühim bir sayı. Ortalama 115,5 milyar dolara geliyor ve dolar bazında da yüzde 29’luk bir artışı temsil ediyor. e-Ticaretin toplam ticaretteki oranı da yüzde 19,5 civarında. Bu şu anlama geliyor, demek ki toplam tecim 23 trilyon liraymış. Perakende e-ticaret ise 2025’te bundan önceki yıla gore yüzde 51,8 artışla 2 trilyon 457 milyar liraya terfi etti. 2019-2025 yıllarında bileşik senelik gelişme oranı Türk lirası bazında yüzde 83,7 oldu. Dolar bazında da yüzde 382 artış gösterdi. e-Tecim sektörü 2019 senesinde 24 milyar dolardan, 6 yılda 115,5 milyar dolara terfi etti.”
“E-TİCARET YAPANLARIN YÜZDE 75’İ ŞAHIS İŞLETMESİ”
Bolat, 2025’te genel e-ticarette ortalama 6 milyar işlem, perakende e-ticarette ise ortalama 2 milyar işlem yapıldığını beyan etti.
Esnafın da artık satışlarında dijital imkanları kullandığına dikkati çeken Bolat, “e-Tecim yapanların yüzde 75’i kişi işletmesi, yüzde 21’i limitet şirket, yüzde 4’ü anonim firmalar. Demek ki değişik ölçekteki ferdi ve kurumsal çalışmalarla e-ticaret yapanlar var.” dedi.
Bolat, e-ticaretin ulusal gelirdeki payının yüzde 6,9 bulunduğunu aktardı.
Bu kapsamda geçen yıl 634 bin işletmenin e-ticaret yaptığını belirten Bolat, bu rakamın 2023’te 559 bin, 2024’te ise 600 bin bulunduğunu altını çizdi.
Bolat, e-ticaret yapanların sektör dağılımına ilişkin de informasyon vererek, şöyleki konuştu:
“2025 yılı e-ticaretinin yüzde 20,3’ü yiyecek sektöründe gerçekleşti. Yiyecek sektöründe tam 128 bin işletme e-ticaret yapıyor. Ortalama yüzde 14’ü kısaca 87 bin 500 işletme de giyim, ayakkabı, aksesuar sektöründe iştigal ediyor. Butik işletmelerden büyük perakende zincirlerine kadar oldukca geniş yelpazede giyim kuşam, ayakkabı, aksesuar firmaları, e-ticaret arenasında var. Üçüncü sırada da elektronik sektörü bulunuyor. O da yüzde 12’lik hisse alıyor, 75 bin 500 işletme elektronik alanda e-ticaretle uğraşıyor.”
“E-TİCARET HARCAMALARININ YÜZDE 56’SINI KADINLAR YAPIYOR”
Harcama dağılımı açısından bakıldığında e-ticaret hacminin en yüksek olduğu sektörün giyim, ayakkabı, aksesuar bulunduğunu vurgulayan Bolat, bu sektörün 428 milyar lira ile ilk sırada yer aldığını bildirdi.
Bolat, 304 milyar lira ile elektronik, 285 milyar lira ile hava yolunun da giyim, ayakkabı, aksesuar sektörünü takip ettiğini söylemiş oldu.
e-Tecim harcamalarının cinsiyet dağılımlarına ilişkin verileri de paylaşan Bolat, “e-Tecim harcamalarının hacim bazında yüzde 56’sını hanımefendiler yapıyor. Tane bazında baktığımızda harcamaların yüzde 75’ini hanımefendiler, yüzde 25’ini erkekler gerçekleştiriyor. Tüketim eğilimi en yüksek grup ise 25 ile 34 yaş arası.” diye konuştu.
Bolat, ödemelerin 3’te 2’sinin kartlı sistemlerle yapıldığını, bu yöntemi ise sırasıyla havale/EFT ve kapıda ödemenin izlediğini beyan etti.
e-Ticarette kartla meydana getirilen ödemelerin yüzde 64’ünün “3D Secure” güvenlik doğrulama sistemiyle gerçekleştirildiğini ifade eden Bolat, büyükşehir ağırlıklı saat ve dakikalar içinde teslimatı öngören süratli tecim alanında ise geçen yıl yüzde 55,6 büyümeyle 388 milyar liralık satış hacmine ulaşıldığı bilgisini verdi.
Bolat, bu alanın istihdam açısından da mühim olduğuna dikkati çekerek, “Süratli ticaretin e-ticaretteki oranı 2019’da yüzde 1,6 iken 2025’te yüzde 8,5’e terfi etti. Süratli ticarette en mühim alan yüzde 70 ile yiyecek harcamaları. Yüzde 30 ile de besin ve süpermarket takip ediyor.” değerlendirmesinde bulunmuş oldu.
“ORTALAMA KARGO TESLİM SÜRESİ SON 2 YILDA 4 SAAT DÜŞTÜ”
İkinci el vasıta satılmasında e-ticaretin süratli gelişme kaydettiğini vurgulayan Bolat, e-ticaret teslimatlarına ilişkin de şunları söylemiş oldu:
“e-Tecim teslimatlarında averaj kargo teslim süresi son 2 yılda 4 saat düştü. Kargolar 2 yıl ilkin 46 saatte gelirken artık 42,2 saatte ulaşıyor. Siparişlerin yüzde 53’ü 24-48 saat içinde teslim edilmekte. e-Ticaretteki gönderilerin yalnız yüzde 17’si kent içi.”
Bolat, müşteriden müşteriye ikinci el satışlarında geçen yıl 23 milyon 600 bin işlemde ortalama 22 milyar lira hacim oluştuğunu bildirdi.
YAPAY ZEKAYLA E-TİCARET DÖNEMİ
e-Tecim işletmelerinin yüzde 75’inin suni zeka kullandığını belirten Bolat, Bakanlık olarak e-ticaret ve e-ihracatı desteklemeye, piyasa şartlarına uygun tecim mekanizmaları için çalışmaya devam edeceklerini dile getirdi.
Bolat, hanım ve genç girişimci tabanını genişleteceklerini ifade ederek, şu değerlendirmede bulunmuş oldu:
“e-İhracat meydana getiren işletmeleri hususi teşviklerle desteklemeyi ve dünya pazarlarına açılmalarını sağlamaya devam edeceğiz. Burada eleştiri bazı gelişmeler var. Avrupa Birliği’nde temmuz ayında yeni bir sistem yürürlüğe giriyor. Ikimiz de Gümrük Birliğimiz olduğundan Avrupa Komisyonu Vergilendirme ve Gümrük Birliği Genel Müdürlüğü ile müzakerelerimizde bu tarz şeyleri dile getiriyoruz. Dün Belçikalı konuk heyete, bakanlara, başbakan yardımcılarına da bu tarz şeyleri anlattık. Avrupa Birliği komiserlerine de bir ay ilkin gittiğimizde anlattık. Türkiye için oldukca mühim bir pazar. Türkiye e-ticarette dünyada önde gelen ülkelerden biri ve e-ihracat kanallarının da gelişmesi mevzusunda Körfez’de, Orta Doğu’da, Afrika’da çalışmalarımıza devam edeceğiz.”
SEKTÖR TEMSİLCİLERİNDEN E-TİCARETTE BÜYÜME VURGUSU
Bakanlığın İç Tecim Genel Müdürü Adem Başar, e-ticaretin yaşamın temel noktalardan biri haline geldiğini ve hem işletmeciler hem de tüketiciler açısından yeni fırsatlar yarattığını fakat bununla beraber riskler doğurduğunu söylemiş oldu.
Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken de e-ticaretin hızla geliştiğini ifade ederek, döviz kazanımında e-ticaretin katkıları bulunduğunu dile getirdi.
Suni zeka ve e-ticaret şeklinde gelişmelerin sektörleri hızla dönüştürdüğüne dikkati çeken Palandöken, yaklaşan Kurban Bayramı döneminde tüketicilere esnaflardan da alışveriş yapması çağrısında bulunmuş oldu.
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Yönetim Kurulu Sayman Üyesi Faik Yavuz, hem dünyada hem Türkiye’de e-ticaretin giderek daha çok ağırlık kazandığına dikkati çekerek, Anadolu’dan daha çok girişimin dünyaya açılması için e-ticareti mühim gördüklerini bildirdi.
Yavuz, süratli büyüyen e-ticarette de çözülmesi ihtiyaç duyulan problemler bulunduğunu, kamu ve hususi sektörün beraber bu sorunları çözebileceğini söyledi.
TOBB Türkiye e-Tecim Meclisi Başkanı Ozan Acar da e-ticaretin, Anadolu’daki işletmenin pazara erişimine, hanım girişimcilerin ve yeni işletmelerin dünyaya açılmasına katkı sunduğunu bildirdi. Türkiye’nin yalnız kuvvetli bir imalat sanayisi ülkesi olmadığını, ülkenin kuvvetli platformlar, gelişmiş lojistik altyapı ve insan kaynağına haiz bulunduğunu vurgulayan Acar, “Türkiye’nin önünde Avrupa, Orta Doğu, Orta Asya ve Afrika’nın dijital ticari merkezi olma fırsatı var.” dedi.
Elektronik Tecim İşletmecileri Derneği (ETİD) Başkanı Hakan Çevikoğlu, e-ticaretin üretimden lojistiğe, finansal hizmetlerden teknolojiye birçok alanı dönüştürdüğünü söylemiş oldu. Doğu ile Batı içinde ticari dengelerin tekrardan kurulduğunu ifade eden Çevikoğlu, sektörün sıhhatli, rekabetçi ve sürdürülebilir şekilde büyümesi için emek harcamalar yürüttüklerini dile getirdi.
Konuşmaların arkasından Bakan Bolat’a sektör temsilcileri tarafınca plaket armağan edildi.
