Avrupa Birliği ile Türkiye arasındaki en kronik başlıklardan önde gelen vize problemi, son verilerle tekrardan gündemin üst sıralarına çıktı. Avrupa Komisyonu’nun Schengen istatistiklerine nazaran AB ve Schengen ülkelerinin konsolosluklarına dünya genelinde 11,7 milyondan fazla kısa süreli vize başvurusu yapılmış oldu. Bu sayı 2023’e nazaran yüzde 13,6 artış anlamına gelirken, pandemi öncesindeki 2019 seviyesinin altında kaldı. Aynı yıl 9,7 milyondan fazla Schengen vizesi verildi. Müracaat sayısında Çin bir milyon 779 bin 255 başvuruyla ilk sırada yer alırken, Türkiye bir milyon 173 bin 917 başvuruyla ikinci sıraya çıktı. Hindistan ise bir milyon 108 bin 239 başvuruyla Türkiye’nin peşinden geldi.
Müracaat ücretlerinin iade edilmemesi sebebiyle yalnızca reddedilen dosyalar üstünden Türk vatandaşlarının kaybı ortalama 13,6 milyon Euro oldu.
ALTI KRİTER VURGUSU
Avrupa Komisyonu verilerine nazaran Türkiye’den meydana getirilen Schengen başvurularında ret oranı yüzde 14,5 olarak kaydedildi. Bu oran 2023’teki yüzde 16,1’lik seviyeye nazaran gerilese de, Türkiye halihazırda AB’ye aday ülkeler içinde vize başvurusu ve ret yükünü en fazla yaşayan ülke konumunda. AB Türkiye Delegasyonu’nun kendi bilgilendirme sayfasında da Türkiye’nin “vizesiz seyahatten yararlanmayan tek aday ülke” olduğu açık şekilde belirtiliyor. Delegasyon, Türkiye’nin vize serbestisi diyaloğunda 72 kriterden 66’sını tamamladığını, kalan 6 kriter için sürecin tekrardan canlandırılabileceğini ifade ediyor. Aynı sayfada 2024’te Türkiye’de “üstün dereceli” düzeyde, 1,1 milyon Schengen vizesi verildiği bilgisi de yer ediniyor.
ÇİFTE STANDART
Aday ülke karşılaştırmasında tablo daha çarpıcı. Türkiye haricinde AB’ye aday statüsünde bulunan Arnavutluk, Bosna-Hersek, Gürcistan, Karadağ, Şimal Makedonya, Moldova, Sırbistan ve Ukrayna vatandaşları kısa süreli seyahatlerde AB’ye vizesiz gidebiliyor. İktisadi Kalkınma Vakfı’nın değerlendirmesinde de Türkiye’nin öteki aday ülkelerden ayrıştığı, vatandaşların buluşma bulmakta zorlandığı, aylarca beklemek zorunda kalmış olduğu, VIP hizmet adı altında standart ücretlerin oldukça üstüne çıkan ödemelerle karşı karşıya kalmış olduğu ve ret oranlarının halen yüksek seyrettiği vurgulanıyor. Müracaat sahipleri ise aylarca buluşma bulamazken, dosya harcamaları, aracı kurum ücretleri ve ret riskinin artması, Schengen vizesini yalnızca diplomatik bir başlık değil, günlük yaşamı direkt etkileyen ciddi bir ayrımcılık tartışmasına dönüştürüyor.
YUNANİSTAN’A REKOR BAŞVURU
Öte taraftan son verilere nazaran Türkiye’den meydana getirilen Schengen başvurularında ilk sırayı Yunanistan aldı. Yunanistan’ın Türkiye’deki temsilciliklerine 296 bin 377 müracaat yapılırken, bu başvuruların 264 bin 323’ü vizeyle sonuçlandı. Almanya 215 bin 506 başvuruyla ikinci, Fransa ise 151 bin 640 başvuruyla üçüncü sırada yer aldı. Türk vatandaşlarının minimum müracaat yapmış olduğu ülkeler ise Letonya, Estonya ve Portekiz oldu. Bir öteki çarpıcı veri ise reddedilen müracaat sayısı. Türkiye’den meydana getirilen 170 bin 129 Schengen başvurusu reddedildi.
AB, 15 Temmuz 2025’te Türk vatandaşları için ‘kademeli’ vize kolaylığı uygulamasını devreye alsa da mesele sürüyor
775 MİLYON EURO
İktisadi Kalkınma Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Ayhan Zeytinoğlu’nun açıklamasına nazaran Türk vatandaşları son 15 yılda yalnızca Schengen vize müracaat ücretleri için 775 milyon Euro’dan fazla para dedi. Bu tutara noter, çeviri, banka işlemleri, kent dışından müracaat merkezine ulaşım, aracı kurum ve öncelikli hizmet giderleri dahil değil.
HAKSIZLIK SÜRÜYOR
Kamuoyu Araştırmacısı Volkan Tebrizcik ise Türkiye’ye meydana getirilen haksızlığın devam ettiğini belirtirken, “Buluşma krizi, yüksek maliyet, aracı kurum yoğunluğu, öğrenciler ve iş dünyası açısından yaşanmış olan süre kaybı, vize meselesini artık yalnızca gezi hakkı değil, ekonomik dolaşım, eğitim fırsatları ve Türkiye-AB ilişkilerinde itimat problemi başlığına taşıyor” dedi.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
