Internasyonal Enerji Ajansı (IEA), küresel enerji krizinin gölgesinde yayımladığı son analizinde, bir çok vakit göz ardı edilen metan emisyonlarının yalnızca iklim değişikliğini hızlandırmakla kalmadığını, hem de enerji güvenliğini direkt tehdit eden eleştiri bir unsur haline geldiğini ortaya koydu. Kuruma bakılırsa, enerji sektöründe denetim altına alınamayan metan sızıntıları, dünyanın ciddi bir enerji kaynağını adeta “havaya uçurmasına” niçin oluyor.
Raporda, metan sızıntılarının ekonomik boyutuna da kuvvetli bir vurgu yapılıyor.
SIZINTI DURDURULABİLİR
IEA’nın değerlendirmesine bakılırsa petrol, naturel gaz ve kömür üretimi esnasında atmosfere salınan metan, insan kaynaklı toplam metan emisyonlarının mühim bir bölümünü oluşturuyor. Sadece aslolan dikkat çekici nokta, bu emisyonların büyük seviyede önlenebilir olması. Mevcut teknolojilerle sızıntıların tespit edilip durdurulabileceği, hatta bunun mühim bir kısmının düşük maliyetle gerçekleştirilebileceği belirtiliyor. Buna karşın küresel ölçekte emisyon seviyelerinin hâlâ yüksek seyretmesi, ülkelerin ve şirketlerin verdiği taahhütlerle sahadaki uygulamalar arasındaki ciddi farkı gözler önüne seriyor.
GERİ KAZANILABİLİR
Raporda, metan sızıntılarının ekonomik boyutuna da kuvvetli bir vurgu yapılıyor. Atmosfere karışan metanın aslına bakarsak kullanılabilir naturel gaz olduğu hatırlatılarak, bu kaybın milyarlarca dolarlık bir ekonomik fırsatın heba edilmesi anlamına geldiği ifade ediliyor. IEA’ya bakılırsa, enerji sektöründe alınacak önlemler yardımıyla her yıl yüz milyarlarca metreküp naturel gaz geri kazanılabilir. Bu miktar, bilhassa küresel arzın sıkıştığı dönemlerde piyasaları rahatlatabilecek ve enerji tutarları üstündeki baskıyı azaltabilecek büyüklükte.
EMİSYONLAR AZALMALI
Küresel enerji krizinin yaşandığı mevcut dönemde bu kaybın önemi daha da artıyor. Jeopolitik gerilimler, savaşlar ve arz kesintileri sebebiyle enerji güvenliği birçok ülke için öncelikli bir sorun haline gelmiş durumda. IEA, metan emisyonlarının azaltılmasının bu aşamada “süratli ve etkili” bir çözüm sunduğunu belirtiyor. Kuruma bakılırsa, yeni enerji kaynakları geliştirmek seneler alırken, mevcut üretim süreçlerindeki sızıntıları engellemek oldukca daha kısa sürede netice verebilir.
ISINMA HIZLANIYOR
Metanın iklim üstündeki tesiri de raporun en çarpıcı başlıklarından biri. Karbondioksite kıyasla atmosferde daha kısa süre kalmasına karşın, kısa vadede oldukca daha kuvvetli bir sera gazı olan metan, küresel ısınmayı hızlandıran başlıca faktörler içinde yer ediniyor. IEA, metan emisyonlarının hızla düşürülmesinin, küresel ısı artışını yavaşlatmanın en etkili yollarından biri olduğuna dikkat çekiyor. Bundan dolayı metanla savaşım, uzun vadeli iklim politikalarının ötesinde acil bir müdahale alanı olarak değerlendiriliyor.
ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ
Raporda ek olarak veri şeffaflığı ve ölçüm problemlerine da değiniliyor. Uydu teknolojilerindeki gelişmelere karşın, birçok ülkede metan emisyonlarının hâlâ tamamlanmamış yada hatalı raporlandığı belirtiliyor. Bu durum, gerçek emisyon seviyelerinin resmi verilerin üstünde olabileceğine işaret ediyor. IEA, daha doğru veri toplama, bağımsız seyretme sistemleri ve internasyonal iş birliğinin güçlendirilmesi icap ettiğini vurguluyor.
HEDEFLER TUTTURULAMIYOR
Kuruma bakılırsa, küresel ölçekte metan emisyonlarını azaltmaya yönelik siyasal irade artmış olsa da, bu iradenin somut adımlara dönüşmesinde ciddi eksiklikler bulunuyor. Pek oldukca ülke ve enerji şirketi hedefler açıklasa da, bu hedeflerin uygulanmasını sağlayacak düzenlemeler ve denetim mekanizmaları yetersiz kalıyor. IEA, bilhassa mecburi standartlar, düzenleyici çerçeveler ve ekonomik teşviklerin devreye alınmasının eleştiri bulunduğunu belirtiyor.
Raporda ek olarak veri şeffaflığı ve ölçüm problemlerine da değiniliyor.
ENERJİ KRİZİ BELİRLEYİCİ
IEA’nın analizi, metan emisyonlarının yalnızca çevresel bir mesele olmadığını; hem de ekonomik kayıplar, enerji arzı daralması ve küresel güvenlik riskleriyle direkt bağlantılı oldukca boyutlu bir kriz bulunduğunu ortaya koyuyor. Kurum, “kaybedilen gazın geri kazanılması” yaklaşımının benimsenmesi halinde, dünyanın hem iklim hedeflerine yaklaşabileceğini hem de enerji krizinin etkilerini mühim seviyede hafifletebileceğini vurguluyor.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
