Avrupa Birliği’nin Copernicus Acil Durum Yönetim Servisi (Copernicus EMS) tarafınca hazırlanan rapor, 2025 yılının Avrupa’da çağıl tarihin en yıkıcı orman yangını sezonu bulunduğunu ortaya koydu. Rapora nazaran yıl süresince Avrupa sınırları içinde 1 milyon hektardan fazla alan yanarak yok oldu; bu miktar ortalama Kıbrıs Adası’nın yüzölçümüne eşdeğer. Copernicus verileri, yangınların bilhassa Akdeniz havzasında yoğunlaştığını gösteriyor. İspanya, Portekiz, Yunanistan ve Türkiye başta olmak suretiyle birçok ülkede yaz ayları süresince eş zamanlı büyük ölçekli yangınlar meydana geldi. Uzun soluklu sıcak hava dalgaları, muhteşem kuraklık ve düşük rutubet koşulları, yangınların hızla yayılmasında temel etkenler olarak öne çıktı.
Portekiz, İspanya, İtalya, Yunanistan ve Türkiye başta olmak suretiyle Akdeniz’de birçok orman çekince altında. (Fotoğraf: Shutterstock)
ALEVLER BİR ANDA BÜYÜDÜ
Raporda, 2025 sezonunun yalnızca yangın sayısı açısından değil, bununla birlikte yangınların yoğunluğu ve yayılma hızı bakımından da önceki yıllardan belirgin şekilde ayrıştığı vurgulandı. Bazı bölgelerde alevlerin saatler içinde yerleşim alanlarına ulaşmış olduğu ve müdahale ekiplerinin aynı anda oldukca sayıda tehlikeli sonuç noktaya yönlendirilmek zorunda kalmış olduğu açıklandı. Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi (JRC), bu ölçekteki yangınların yalnızca çevresel değil, bununla birlikte ekonomik ve altyapısal kayıplar da oluşturduğunu deklare etti. Bilhassa ziraat alanları, orman ekosistemleri ve kırsal yerleşimlerin ciddi şekilde etkilendiği ifade edildi.
DAHA ERKEN BAŞLIYOR
Copernicus EMS yetkilileri, 2025 yangın sezonunu “iklim değişikliğinin Avrupa üstündeki etkilerinin belirgin şekilde hızlandığı bir yıl” olarak tanımladı. İklim bilimcilere nazaran yangın sezonları artık daha erken başlıyor, daha uzun sürüyor ve daha yüksek şiddette gerçekleşiyor. Raporda ek olarak, uydu tabanlı erken uyarı sistemlerinin afet yönetiminde tehlikeli sonuç rol oynadığı, sadece artan risk karşısında mevcut müdahale kapasitesinin zorlandığı vurgulandı. İklim bilimciler, 2025 sezonunun Avrupa için bir uyarı durumunda bulunduğunu ve benzer ya da daha şiddetli yangın olaylarının ilerleyen yıllarda daha yüksek olasılıkla görülebileceğini beyan etti.
EGE VE AKDENİZ
Türkiye özelinde Copernicus ve Avrupa Orman Yangın Data Sistemi (EFFIS) verileri, 2025 yazında bilhassa Ege ve Akdeniz bölgelerinde yangın riskinin yüksek seyrettiğini ortaya koydu. İklim bilimciler, Muğla, Antalya ve İzmir çevresindeki orman ekosistemlerinin sıcak hava dalgaları ve düşük rutubet sebebiyle duyarlı bir eşikte bulunduğunu belirtirken, Türkiye’nin yangınla savaşım kapasitesinin son yıllarda güçlendirilmesine karşın aşırı hava olaylarının müdahale hızını zorlayabileceğine dikkat çekiyor. Ek olarak iklim modelleri, 2026 yazında da benzer koşulların devam etmesi halinde Türkiye’nin cenup ve batı kıyılarında yüksek yangın riskinin daha erken oluşabileceğini öngörüyor.
İklim bilimciler, Muğla, Antalya ve İzmir çevresindeki orman ekosistemlerini işaret ediyor.
2026 YAZI İÇİN ALARM
Copernicus uzun dönem tahminleri ve iklim modellerine nazaran 2026 yazında Avrupa’nın tekrardan ortalamanın üstünde ısı ve kuraklık koşullarıyla karşı karşıya kalması umut ediliyor. Bilhassa Akdeniz havzasında yüksek yangın riski dönemlerinin daha erken başlayabileceği ve daha uzun sürebileceği öngörülüyor. İklim bilimciler, 2025’teki aşırı sezonun peşinden 2026’da riskin ortadan kalkmadığını; düşük toprak nemi ve devam eden ısı anomalilerinin yeni büyük yangın vakalarını tetikleyebileceğini belirtiyor. Copernicus EMS, yangınların artık “istisnai vakalar değil, değişen iklim koşullarının yapısal bir sonucu” haline geldiğini vurguluyor. Bu durumun, hem erken uyarı sistemlerinin hem de yangın yönetim kapasitesinin 2026’da daha tehlikeli sonuç hale gelmesine yol açacağı ifade ediliyor.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
