ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın Suriye’deki tüm büyük üslerin devrinin tamamlandığını açıklaması gözleri sahadaki son tablo ve yeni denklemin nereye evrileceğine çevirdi. CENTCOM Sözcüsü Tim Hawkins, geçtiğimiz gün yapmış olduğu açıklamada süreci “planlı ve koşullara bağlı geçiş” diye tanımlarken, terör örgütü DEAŞ’a karşı mahalli ortaklara desteğin süreceğini altını çizdi. Güvenlik ve strateji uzmanları ise Hawkins’ten gelen açıklamalara davranışlarında ölçülü yaklaşırken, ABD’nin bölgeden tamamen kopmamasını mümkün olmadığını, direkt üs planlaması yerine daha esnek, daha uzaktan ve daha azca maliyetli bir tesir modeline geçeceğine dikkat çekiyorlar.
Suriye’nin güneydoğusunda, Ürdün ve Irak sınırı yakınındaki Et-Tanf Üssü bölgedeki en stratejik merkez kabul ediliyordu.
DERİN İNGİLTERE SAHADA
Meydana getirilen analizlerde, ABD’nin Suriye’den fiziken çekilmesinin Türkiye’yi birinci derecede ilgilendirdiği vurgulanıyor. Yeni dönemde Suriye’nin tekrardan inşasından tecim koridorlarına, enerji geçişlerinden lojistik hatlara kadar uzanan oldukça daha geniş bir başlık setinin gündeme geleceğine dikkat çekiliyor. Ankara açısından tabloyu daha da duyarlı hale getiren bir öteki unsur ise İngiliz devlet aygıtının sahada giderek daha görünür hale gelen gölge görevi. Değerlendirmelerde, Washington sahadan çekilirken Londra’nın oluşan boşluğu doldurmak için yeni hamlelere yöneldiği belirtiliyor. Türkiye açısından aslolan tehlikeli sonuç başlıklardan biri de sahada oluşacak boşluğun kimin tarafınca, hangi vasıta ve hangi görünmeyen akılla doldurulacağı.
DOĞU AKDENİZ’DEN AYRI DEĞİL
Strateji ve Güvenlik Uzmanı- Müstafi Amiral Cihat Yaycı, İngiltere’nin tekrardan sahaya döndüğünü vurgularken, bu etkinin en mühim araçlarının ise danışma ağları, vekil dış ilişkiler ve finansal bağlantılar bulunduğunu vurguluyor. Yaycı’ya gore sahadaki denklem hem de Doğu Akdeniz’den Kıbrıs’a, enerji hatlarından limanlara kadar uzanan daha geniş bir çevreleme stratejisini barındırıyor. Yaycı ek olarak, “Bu yüzden Türkiye’nin Suriye dosyasını, Mavi Vatan, Doğu Akdeniz, KKTC ve enerji güvenliği başlıklarından bağımsız ele almaması gerekir” diyor.
JEOPOLİTİK KIRILMA
Internasyonal İlişkiler Uzmanı Prof. Dr. Hasan Köni’ye gore ABD’nin Suriye’de büyük üslerini devretmesi, Washington’ın bölgeden çekilmiş olduğu anlamına gelmiyor; yalnızca ağırlık merkezini tekrardan dağıttığını gösteriyor. Köni de bu yeni dönemde esas mücadelenin Doğu Akdeniz’de yoğunlaşacağı görüşünde; “Suriye’nin iç dengesiyle Doğu Akdeniz’deki enerji, deniz yetki alanı ve üs rekabeti artık birbirinden kopuk değil. Şam’da kurulacak her yeni denge, Kıbrıs çevresindeki deniz trafiğini, enerji projelerini ve Batı’nın bölgedeki askeri yerleşim planlarını direkt etkileyecek. İngiltere’nin burada oynadığı rol dikkatle izlenmeli; zira Londra, Kıbrıs’taki varlığı, danışma kapasitesi ve transatlantik bağlantıları üstünden Doğu Akdeniz’de ağırlığını korumaya çalışıyor. Doğu Akdeniz’deki enerji denklemi, Kıbrıs’taki askeri varlıklar, İsrail-Yunanistan-GKRY hattının tekrardan canlanma ihtimali ve Avrupa’nın Şam’a dönüşü aynı jeopolitik zincirin halkalarıdır.”
ABD sahadaki görünür yükünü azaltırken, Türkiye’nin cenup sınırında bu kez İngiltere’nin sessiz fakat etkili ara rolüyle şekillenen yeni bir denklem kuruluyor.
TÜRKİYE İÇİN RİSKLER
Jeostrateji Analisti-Tarih Araştırmacısı Dr. Ahmet Uslu ise yeni denkleme ilişkin şunları söylüyor: “ABD görünür askeri yükünü azaltırken İngiltere’nin daha sessiz fakat daha derin bir kanaldan devreye girme ihtimali güçleniyor. Türkiye açısından bunun anlamı net! Önümüzdeki süreçte tehdit yalnızca sınırın ötesindeki silahlı aktörlerden gelmeyecek; hem de sınırın ötesinde kurulacak yeni diplomatik mimariden, yeni finans hatlarından ve Şam üstündeki nüfuz yarışından da kaynaklanacak. İngiliz devlet aygıtı ise resmen üstlenmediği fakat tesiri hissedilen bir ara rolün merkezine yerleşiyor. Güney sınırının derhal ötesinde kurulacak yeni denklem, Ankara’nın güvenlikten ticarete, göçten enerjiye kadar her başlığını direkt etkileyecek.”
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
