Üsküdar Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı Dr. Öğr. Üyesi Burcu Çevreli, soğuk havalar yaklaşırken sokakta yaşayan hayvanlar için yapılması gerekenleri değerlendirdi. Sokakta yaşayan hayvanların güz ve kış aylarında en fazlaca karşılaştıkları zorluklara dikkat çeken Çevreli, “Bir kap su, bir avuç mama, Yaşam kurtarmak kimi zaman bu kadar kolay. Türkiye’de kış aylarında sokakta yaşayan hayvanların yüzde 30’u hipotermi ve açlığa bağlı sıhhat sorunları yaşıyor. Bilhassa genç yavruların hayatta kalma oranı yüzde 50’nin altında.” dedi.
SAYI YETERSİZ
Güz ve kış aylarının, sokakta yaşayan hayvanlar için en ağır imtihanı getirdiğini dile getiren Çevreli, “Biz sıcak evlerimize çekilirken onlar kar, yağmur ve dondurucu soğukla savaşım ediyor. Açlık, susuzluk ve barınaksızlık; sokak hayvanlarının yaşam mücadelesinin en acı yüzünü oluşturuyor.” diye konuştu. Kimi belediyelerin kulübeler dağıttığını, mama-su desteği sağladığını hatta geçici barınma merkezleri açtığını hatırlatan Dr. Çevreli, “Sadece sayı yetersiz. Birkaç yüz kulübe, binlerce hayvanın yaşamış olduğu şehirlerde bir tek simgesel kalıyor. Mevsimsel çözümler yerine sürdürülebilir politikalar koşul.” ifadesinde bulunmuş oldu.
Sokakta yaşayan canlar için bir kap mama koymak, onların yaşamını kurtarabilir.
EV YAPARKEN DİKKAT
Sokakta yaşayan hayvanlar için vatandaşların yapabileceklerine işaret eden Çevreli, “Apartman önüne, site bahçesine ya da evinin uygun köşesine kolay bir kulübe yerleştirmek bile yaşam kurtarmış olur. Plastik kutular, strafor kasalar yada tahtadan yapılmış barınaklar bu canların en büyük sığınağı olabilir. Tek koşul: Güvenli, kuru ve rüzgâr almayan bir nokta seçmek.” dedi. Sokak kedileri ve köpeklerinin, soğuk kış gecelerinde ve yağmur mevsiminde hayatta kalmak için çeşitli stratejiler geliştirdiklerini ifade eden Çevreli, “Bilhassa sokak köpekleri, vücut ısısını paylaşmak için sürüler oluşturabilir ve bir araya toplanabilirler. Kediler de ısı için öteki kedilere yakınlık arayabilir. Sahipsiz hayvanlar çoğu zaman rüzgârdan ve yağmurdan korunmak için çalılıklar, köprü altları yada terk edilmiş binalar benzer biçimde organik barınaklara yönelirler. Ek olarak kuru ve sıcak kalabilecekleri garajlarda, kulübelerde yada verandaların altında da sığınak bulabilirler.” diye konuştu.
BİR DAMLA YAĞ
Soğuk havada su kaynaklarının donabildiğini de dile getiren Çevreli, “Mama bulmak ise daha da zorlaşır. Bu yüzden tertipli mama-su desteği koşul. Su kaplarını sık sık denetlemek, gerekirse içine birkaç damla yağ damlatmak donmayı geciktirir. Hayvanların kavga etmemesi için yiyeceği tek noktaya değil, değişik bölgelere bırakmak gerekir. Niyet iyi olsa da yanlış besleme yaşamsal risk taşır. Tuzlu, baharatlı yiyecekler ya da pişmemiş kemikler hayvanlara zarar verir. Mama kapları hijyenik tutulmalı, artıklar çevreye saçılmamalıdır. Düzenlilik en mühim kriterdir; hayvanın aç kalmış olduğu gün bağışıklığı hızla zayıflar.” ifadesinde bulunmuş oldu.
“Kış kapıya dayandı. Bir kedinin gözlerindeki umarsızlık, bir köpeğin titreyen bedeni aslen hepimize şunu söylüyor: Biz sizinle aynı dünyayı paylaşıyoruz.” diyen Çevreli, onların yaşamasının bizlerin ufak fakat tertipli adımlarımıza bağlı ve bir kap su, bir avuç mama, bir ufak kulübenin yaşam kurtarmanın en yalın hali bulunduğunu sözlerine ekledi.
AÇ KALANLAR HASTALANIYOR
Kış aylarında kedilerde üst solunum yolu enfeksiyonları, köpeklerde ise eklem iltihapları ve hipoterminin sık görüldüğünü kaydeden Çevreli, “Aç kalan hayvanlar daha süratli hastalanır, susuz kalanlarda böbrek sorunları baş gösterir. Soğuk, bir tek üşütmez; ölümcül hastalıkların da kapısını aralar. Sokak kedileri ve köpekleri soğuk ve yağmurlu koşullarda hayatta kalmak için içgüdü, davranış ve mevcut kaynakların birleşimine güvenirler. Uyum kabiliyetleri, hayatta kalmalarında mühim bir rol oynar.” dedi. Bu kış için alınması ihtiyaç duyulan önlemlere işaret eden Çevreli, “Belediyelerin kulübe dağıtımı artırılmalı, vatandaşların barınak yapması teşvik edilmeli, mama-su istasyonları yaygınlaştırılmalı. Gelecek için ise kapsamlı kısırlaştırma programları, belediye-STK iş birlikleri ve kent planlamasında sokak hayvanları için kalıcı yaşam alanlarının oluşturulması koşul. Sokak hayvanlarını kışın anımsanacak canlılar değil, yaşamın bir parçası olarak görmek zorundayız.” şeklinde konuştu.
[email protected]
Kaynak: Haber Merkezi
