İsrail’in İran’a yönelik hava saldırılarıyla başlamış olan harp, hava kuvvetleri ve roket sistemlerinin stratejik önemini bir kez daha gözler önüne serdi. İsrail, gelişmiş F-35 ve F-15 filolarıyla hedef odaklı hava harekatı yürütürken; İran ise uzun menzilli roket sistemleriyle İsrail’e karşılık veriyor. Yeni nesil harp konsepti ise bununla beraber, Türkiye’nin mevcut hava enerjisini merak mevzusu haline getirmiş durumda. Uzmanlara nazaran, Türkiye son yıllarda, müdafa sanayinde insansız hava araçları (İHA-SİHA) alanında mühim başarılar elde etse de, muharip filolar sayısal ve teknolojik olarak ciddi takviyelere gerekseme duyuyor. Uzmanlara nazaran, Türkiye’nin etkin bir hava gücü için minimum 400, ideal şartlarda ise 800 tane son teknoloji harp uçağına haiz olması gerekiyor. Mevcut envanterle, hem saldırı hem müdafa yapmanın; Ege, Doğu Akdeniz, Suriye hattı ve ihtimaller içinde yeni cephelerde etkili kalabilmenin güçlüğüne dikkat çekiliyor.
Uzmanlar, Ulusal Muharip Tayyare KAAN’ın hizmete gireceği güne kadar, Türkiye’nin acilen 4.5 ve 5. nesil yeni uçaklara ihtiyacı bulunduğunu söylerken, Eurofighter Typhoon şeklinde alternatifler, Almanya’nın siyasal vetosu sebebiyle askıda kalmış durumda. ABD’den beklenen 40 tane F-16 Block 70 siparişi ise hemen hemen sonuçlanmış değil.
F-16’LAR YAŞLANDI MI!
2025 itibarıyla Türk Hava Kuvvetleri’nin envanterinde ortalama 230–240 F-16 bulunuyor. Bunların 153’ü F-16C/V, 86’sı ise çift koltuklu D modeli olarak biliniyor. Sadece bu jetlerin mühim bir kısmı 2000’li yılların başlangıcında teslim alınan ve Block 50+ modernizasyonundan geçmiş uçaklardan oluşuyor. Türkiye’nin elindeki en güncel F-16’lar bile averaj 13 yaşlarında olduğu dikkate alındığında, mevcut envanterin tablosunda hava filosunun yarısının 4. nesil olarak adlandırılan hızla gelişen teknolojinin altında kalması dikkat çekiyor. Ek olarak, envanterdeki F-4’lerin operasyonel ömrünü tamamladığının altı çiziliyor.
PİLOT AÇIĞI
Bir öteki yapısal mesele ise Türk Hava Kuvvetleri’nde uzun süredir devam eden pilot açığı. FETÖ kumpasları sonrası yaşanmış olan kadro erozyonu, yetişmiş harp pilotu sayısını aşağı çekmiş olduğu biliniyor. Halihazırda asgari 900 pilotun vazife yapması ihtiyaç duyulan TSK bünyesinde, bu sayıya ulaşılamadığı belirtiliyor.
LOJİSTİK GÜÇ VE ÜSLER
Türkiye genelinde 12 ana jet üssü etken olarak etkinlik gösterirken; Ankara Akıncı, İzmir Çiğli, Diyarbakır, Eskişehir, Malatya Erhaç, Kayseri Erkilet, Konya ve İncirlik şeklinde üsler, komuta yapısının temel direkleri içinde bulunuyor. Ek olarak, insansız hava araçları için hususi üsler, tanker üsleri ve roket sistemlerine tahsisli alanlar da bulunuyor. Hava Kuvvetleri envanterinde 520 helikopter, 92 nakliye ve tanker uçağı da içeriyor. A400M, C-130 ve CN-235 şeklinde platformlar, bilhassa sınır ötesi lojistikte mühim rol oynarken, 4 tane E-7T Sulh Kartalı (AWACS) ise komuta-kontrol alanında stratejik kıymet taşıyor.
YER ALTI KORUNAĞI GEREK
Türk harp uçaklarının yer üstünde konuşlandığı barınakların (shelter) bombalara karşı dayanıklı olduğu ve NATO standardında hizmet verdiği biliniyor. Sadece shelter denilen korunakların, nüfuz edici bombalara karşı sınırı olan koruma sağladığına dikkat çekilirken, uzmanlar, Türkiye’nin hava üslerinde yer altına inşa edilecek, stratejik saldırılara dirençli hususi üs ve barınak sistemlerine gerekseme duyulduğunu da vurgulanıyor.
İDEAL SAYI 800 UÇAK
Haberglobal.com.tr’ye konuşan trasam Direktörü, Emekli Hava Pilot Tuğgeneral Dr. Hüseyin Fazla ise Hava Kuvvetleri bünyesinde minimum 400, idealde 800 tane 4.5 ve 5. nesil harp uçağına gerekseme bulunduğunu belirtirken, şunları söylüyor: “İHA ve SİHA alanında büyük mesafe kat ettik. KAAN’ı heyecanla bekliyoruz sadece elimizdeki harp uçağı sayısı şu an için kafi değil. F-4’ler artık hükmünü yitirdi. 230 F-16’nın da ortalama 35’i etken vazife haricinde. Kalan 200 harp uçağıyla saldırı ve müdafa anlamında mesele yaşarız. Elimizdeki uçakların ortalama 30’u 2007-2012 arası alınan Block 50+ seviyesinde. Ötekiler Block 40 yada eski modernize edilmiş Block 50’ler. Doğrusu elimizdeki en çağıl tayyare bile averaj 13 yaşlarında.”
Dr: Fazla; ” Eğer Yunanistan’a F-35’ler gelirse denge Türkiye’nin aleyhine olur. Türkiye’de ‘İHA’larla, tanklarla harp kazanırız’ anlayışı tehlikeli bir rehavete yol açtı.”
DENGE BOZULMAMALI
“İsrail’in 272 harp uçağı var. Bunların 175’i F-16, 102’si F-16I modeli ve ABD’nin elindeki Block 70 ayarında. Ek olarak 39 tane F-35 ve sayısız F-15 var. F-35 şeklinde bir tayyare, 4 tane F-16’ya denk gelir. Yunanistan’ın ise 2027’ye kadar F-16 filosunun büyük kısmını Block 70 Viper seviyesine yükseltmesi umut ediliyor. Ellerinde ek olarak Rafale, Mirage 2000 uçakları var.”
100 MİLYAR DOLAR OLMALI
“2025 itibarıyla toplam müdafa giderimiz 20 milyar dolar civarında. Bunun minimum 100 milyar dolara çıkması gerek. Hava üslerinin korunması da fazlaca mühim. Nüfuz edici bombalara karşı yerin altına sistemler kurmalıyız. 2012-2013 yıllarında bu mevzuda harekât konsepti hazırlayıp, lüzumlu makamlara sunmuştum. Sadece bugüne dek somut adım atılmadı.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
