İsrail’in, İran’a yönelik hava harekatları sonucu başlamış olan karşılıklı çatışma, Tahran yönetiminin “hipersonik” füzeleri devreye almasıyla sertleşti. Suriye-Ürdün-Irak hava sahalarının kat ederek, karşılıklı hedeflere yönelen karadan havaya savaşın ne kadar boyutlanacağı merak edilirken, İsrail-İran arasındaki ülkeler çatışmanın haricinde kalmak için çaba sarf ediyor. Ürdün ve Irak İsrail uçaklarına hava sahalarını kapattıklarını deklare etti. İki ülkeyi Suriye de takip etti. Şii Esad rejiminin devrilmesi sonucu iktidara gelen Sünni Ahmed Şara yönetimi, İran’a yönelik İsrail saldırılarını kınayarak ülkenin hava sahasını kapattıklarını deklare etti. Sadece bu durumun pratikte ne kadar karşılığı olacağı tartışılıyor. Bölgeyi izleyen analistler ise bu durumun İsrail’i durdurmayacağını söylüyor.
İsrail Ordusu Suriye’nin güneyinde oluşturduğu alanlarda kara birlikleri bulunduruyor.
KARADA DA HAKİM Mİ?
Öte taraftan İsrail ordusunun geçen hafta Suriye’nin başkenti Şam’a 50 kilometrelik mesafede “terör” sebebi öne sürülerek yapmış olduğu bir operasyon ise Tel Aviv’in, Suriye’nin orta kesimlerine kadar olan alanda karasal hakimiyete haiz bulunduğunu gösteriyor. Terör ve güvenlik politikaları uzmanı Ünal Atabay’a bakılırsa ise Şam yönetiminin, İsrail’e karşı herhangi bir önlem alması mümkün görünmüyor. Şimdi ise gözler; MHP lideri Devlet Bahçeli’nin “İsrail’in bir sonraki hedefi Türkiye olacak” açıklamasının peşinden Ankara-Şam ilişkilerine çevrilmiş durumda.
ŞAM’IN POZİSYONU NE?
MHP lideri Devlet Bahçeli, İsrail’in İran saldırılarının peşinden yapmış olduğu ilk açıklamada “Nihai hedef Türkiye’dir” derken, Suriye’de Esad rejiminin peşinden kurulan Şara yönetimiyle Ankara’nın yakın ilişki içinde olması akıllara, “İsrail ve Türkiye Suriye sahasında mı karşı karşıya gelecek” sorusunu getirdi. İsrail karşısında Suriye’nin konumunu değerlendiren Atabay şunları kaydetti: “Suriye’nin İsrail’e karşı hava sahasını denetim edebilecek bir kapasitesi yok. ‘Hava sahasını kapattık’ açıklaması yalnızca egemenlik hakkıyla ilgili bir durum. Internasyonal hukuk açısından devlet yönetenlerin kendileri bulunduğunu anlatmak anlamına geliyor.”
İRAN DA KULLANIYOR
Suriye hava sahasını kapatsa da füzelerin, cenk uçaklarının aynı hızla geçmeye devam edeceğini belirten Atabay, “Suriye’nin Türkiye ile münasebetlerinden kaynaklı olarak kapatma girişimi oluyor. Sadece hava sahasını denetim etme şansları yok. Öteki taraftan İran da Suriye hava sahasını kullanıyor, İran’ın süpersonik füzeleri bu hava sahasından geçiyor” dedi.
SURİYE’DE BİLEK GÜREŞİ
Mevcut gerginlikler ışığında “Türkiye ve İsrail Suriye’de karşı karşıya gelir mi” sorusunu yönelttiğimiz Atabay şunları söylemiş oldu: “Suriye, Türkiye ve İsrail için bir bilek güreşi sahası durumunda. Bizim çıkarlarımız ve İsrail’in çıkarları Suriye’de çatışıyor. Sadece gene de bir noktada Suriye üstünde bir uzlaşma olabileceğini düşünüyorum. Gerginlikler çıkar fakat bunun Suriye’de İsrail’le bir cenk noktasına taşınacağını tahmin etmiyorum.”
İsrail Ordusu, İran’ın kırsal kesimlerinde de kara gücü bulunduruyor.
ŞAM’A OPERASYON
İsrail’in İran harekatı sürerken Suriye’de iyi mi siyaset izleyeceği merak ediliyor. İsrail Ordu Radyosu geçen Perşembe günü yapmış olduğu açıklamada, “Aleksandroni Yedek Tugayı” birliklerinin, Suriye’nin Kuneytra kentine 20 kilometre ve başkent Şam’a ise ortalama 50 kilometre mesafede bulunan Beyt Cin köyünde bir askeri operasyon gerçekleştirdiğini bildirdi. Hazırlanan raporda, İsrail güçlerinin “terörist faaliyetler” olarak nitelendirdiği vakalara karıştıkları şüphesiyle fazlaca sayıda kişiyi tutukladığı açıklandı. Mahalli kaynaklara bakılırsa İsrail güçlerinin Şam’ın batı kırsalında düzenlemiş olduğu operasyon esnasında bir Suriyeli de vurularak öldürüldü. Kaynaklar, ölen kişinin, Muhammed Ahmed Hamadeh bulunduğunu belirtti.
İLK KEZ OLDU
Aynı kaynaklar, İsrail güçlerinin baskında Ali Kasım Hamade, Muhammed Bedi Hamade, Ma’mun el-Sadi, Hüsam el-Safadi, Ahmed el-Safadi, Muhammed el-Safadi ve Buyruk el-Bedavi’nin de aralarında bulunmuş olduğu fazlaca sayıda kişiyi gözaltına aldığını ve hemen sonra bu tarz şeyleri İsrail kontrolündeki topraklara götürdüğünü bildirdi. Mahalli kaynaklar İsrail ordusunun Suriye’deki sınır ötesi kara operasyonu esnasında ilk kez Suriye vatandaşlarını gözaltına aldığını da not etti.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
