Fransa ve Kosta Rika’nın eş başkanlığında Fransa’nın Nice kentinde düzenlenen 3. Birleşmiş Milletler Okyanus Konferansı’nda gündem Ege’de kurulacak “Deniz Parkları” projesi oldu. Bugün tamamlanan konferansta girişiminin tek amacının Ege’de varlıklı deniz ekosistemlerini ve biyolojik çeşitliliği koruma ihtiyacı olduğu vurgulandı. Yunanistan Başbakanı Kriyakos Miçotakis ilk iki deniz parkının kurulmasına ilişkin yasal işlemlerin bu ay içinde başlayacağını duyurdu. Sözü edilen iki deniz parkı İyon Denizi ve Kiklad Adaları çevresinde kurulacak. Parkların deniz ekosistemlerini korumak için kurulacağı belirtilse de, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Okyanuslar Konferansı’nda yapmış olduğu Akdeniz’deki egemenlik alanlarıyla ilgili vurgular tartışmaların fitilini ateşledi. Türkiye ise Doğu Ege adaları çevresindeki çalışmaya yönelik bazı itirazlarda bulunuyor.
İşte bu aydan itibaren Ege’de mühim münakaşa başlıklarından birisi olması beklenen Deniz Parkları ile ilgili her şey…
Fransa ve Kosta Rika’nın eş başkanlığını yapmış olduğu BM Deniz Konseyi, Okyanus Konferansı’nı tamamlandı.
PROJENİN KAPSAMI
Bu ayın sonundan ilkin, biri İyon Denizi’nde ve diğeri Ege Denizi’ndeki Cenup Kiklad Adaları’nda olmak suretiyle iki yeni ulusal deniz parkı oluşturmak için yasal süreç başlıyor. Yunanistan’ın deniz parkı girişimi, 2030 yılına kadar ülkenin karasularının yüzde 30’unu korumayı amaçlayan “30×30” hedefiyle deklare edildi. 2022 senesinde ortalama 200 ülke dünya okyanuslarının yüzde 30’unu korumayı amaçlayan internasyonal anlaşmayı hayata geçirmişti. İki projenin uyumlu bir halde çalışacağı belirtiliyor. Konferansta açıklanan Deniz Koruma Enstitüsü’nün verilerine nazaran, şu anda dünya okyanuslarının yalnızca yüzde 2,7’si madencilik çalışmalarından etkin bir halde korunuyor.
TÜRKİYE NEDEN İTİRAZ EDİYOR?
Türkiye Dışişleri Bakanlığı, söz mevzusu proje geçen yıl ilk olarak gündeme ulaştığında Ege’nin doğusunda Türkiye’nin kıta sahanlığındaki bölgenin egemenliği mevzusunda itirazlar dile getirmişti. Yunan basınında verilen bilgilere nazaran Milos Adası’nın batısından Nisiros Adası’na kadar uzanan ve 11 talibi kapsayan bölüm Batı Anadolu’da Datça yarımadasının karşısına kadar uzanan bir mevkii kapsıyor. Türkiye, Atina’nın duyuru etmiş olduğu deniz parkları vasıtasıyla bölgede bir “oldubitti” durumuna geçilmesi riski sebebiyle girişime şüpheyle bakıyor.
TARAFLAR NE DİYOR?
Türk Dışişleri Bakanlığı açıklamasında internasyonal anlaşmalarla egemenliği Yunanistan’a devredilmemiş ada, adacık ve kayalıkların statüsünü değiştirmeye çalışıldığını ve yaratılmak istenen fiili durumun kabul edilmeyeceğini bildirdi. Yunan Dışişleri Bakanlığı’ndan meydana getirilen açıklamada ise “Türk Dışişleri Bakanlığı’na “çevresel bir mevzuyu siyasallaştırma” itirazında bulunulmuş oldu.
Konferansta okyanus sürdürülebilirliği ve deniz biyolojik çeşitliliğiyle ilgili tehlikeli sonuç mevzular ele alınırken, bilhassa Ege’de atılacak adımların diplomatik tartışmalara niçin olması planlanıyor.
FRANSA’NIN ROLÜ
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise, okyanus müdafaasını ulusal egemenlik başlığı altında tartışarak; mevzuyu Yunanistan ve Cenup Kıbrıs’la olan ihtilaf mevzularıyla ilişkilendiriyor. Nitekim Nice’te tamamlanan 3. Birleşmiş Milletler Okyanus Konferansı’nda (UNOC) yapmış olduğu konuşmada “Münhasır Ekonomik Bölgeleri korumalıyız. Müttefiklerimizin toprak egemenliği tehdit edildiğinde sarsılmaz olmalıyız” ifadelerini kullandı. Macron ek olarak okyanus müdafaasının Avrupa güvenlik ve müdafa stratejilerine entegre edilmesi icap ettiğini de söylemiş oldu.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
