Ziraat zehri olarak malum ve bitkileri zararlılardan korumak amacıyla kullanılan pestisitler, halk sağlığını tehdit etmeye devam ediyor. Üreticiler tarafınca bilinçsiz ve yoğun şekilde kullanılan pestisitler, hem yetişkinler de hem de çocuklar da ciddi hastalıklara niçin olurken, Ziraat ve Orman Bakanlığı’nın “İl Düzeyinde Nebat Koruma Ürünlerinin Kullanımı” verileri, durumun vehametine ışık tutuyor. Son veriler, Türkiye genelinde pestisit kullanımının ilk kez azaldığını gösterse de, bilhassa bazı illerde kayda geçen artışlar, ciddi sıhhat ve çevre risklerine işaret ediyor. Bakanlığın son verilerine bakılırsa 2024 senesinde Türkiye genelinde 53 milyon 515 bin litre pestisit kullanılırken; bu sayı, 2023 yılına kıyasla yüzde 8’lik düşüşe karşılık geliyor. Uzmanlar ise söz mevzusu düşüşün bazı illerdeki ziraat faaliyetlerinin daralması, iklimsel ve kuraklık etkisinden kaynaklanabileceğine dikkat çekiyorlar.
Çukurova’da kullanılan yüksek pestisit oranının ciddi halk sağlığı problemi doğurmasından kaygı ediliyor.
EN ÇOK ADANA’DA
Türkiye genelinde pestisit kullanımında azalma yaşanmış olsa da Adana’daki gelişmeler, bu genel iyimser tabloyu gölgeliyor. 2024 senesinde Adana’da tam 7 milyon 122 bin 395 litre pestisit kullanıldığını gösterirken, bu oran Türkiye genelinde kullanılan ziraat zehirlerinin ortalama yüzde 14’üne denk geliyor. 2023 senesinde Adana’daki pestisit kullanımının 4 milyon 849 bin litre olduğu göz önüne alınırsa, bir tek bir yılda yüzde 47’lik artış yaşandığı ortaya çıkıyor.
MERSİN İKİNCİ SIRADA
Adana’nın arkasından en fazlaca pestisit kullanılan şehir ise Mersin oldu. Resmi verilere bakılırsa 2024 senesinde kentte 4 milyon 811 bin litre pestisit kullanılırken, bu sayı ortalama yüzde 17’lik bir artışa karşılık geliyor. 2023 senesinde Mersin’de kullanılan pestisit miktarı ise 4 milyon 101 bin litre olarak kayda geçmişti. Mersin’in bilhassa sera tarımında öne çıkması ve yıl boyu ürün alınan bölgelerden biri olması, pestisit kullanımını artıran faktörler içinde yer ediniyor.
ANTALYA VE MANİSA’DA DÜŞÜŞ
Öte taraftan Türkiye’nin örtü altı tarımın merkezi konumundaki Antalya, pestisit kullanımında düşüş yaşanmış olan ender büyük ziraat şehirlerinden. 2023 senesinde 4 milyon 460 bin 580 litre olan pestisit kullanımı, 2024’te 3 milyon 892 bin 820 litreye geriledi. Bu da ortalama yüzde 13’lük bir azalma anlamına geliyor. Benzer tablo Manisa’da da yaşandı. Türkiye’nin mühim bağcılık ve zeytin üretim merkezlerinden kabul edilen Manisa’da da pestisit kullanımında dikkat çekici bir gerileme yaşandı. 2023 senesinde Manisa’da 3 milyon 186 bin litre pestisit kullanılırken, bu sayı 2024 senesinde 2 milyon 448 bin 348 litreye düştü.
BİYOLOJİK MÜCADELE
Ortaya çıkan son tabloyu yorumlayan İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ayça Kaya, “Piyasadaki ürünlerde hangi kalıntının hangi düzeyde pestisit bulunduğuna dair analizleri bilmiyoruz” dedi. “Yaşam Tekrardan” başlıklı son kitabında da pestisit meselesini tüm detaylarıyla ele alan Dr. Kaya, “Tarımda alternatif savaşım şekillerinin yaygınlaştırılması, biyolojik savaşım, entegre zararı dokunan yönetimi, organik ziraat uygulamaları benzer biçimde yapısal dönüşümler zorunluluk haline geliyor” dedi.
Öte taraftan Greenpeace Türkiye’nin yayımladığı çarpıcı çözümleme neticeleri da çocuk sağlığı üstündeki tehdidi gözler önüne seriyor. Türkiye genelinde 14 değişik sebze ve meyve türünden alınan 155 örnek üstünde meydana getirilen araştırmalarda, her üç örnekten birinde mevzuata aykırı pestisit kullanımı bulunduğunu ortaya koyuyor.
ÇOCUKLAR RİSK ALTINDA
Bu verilerin yalnızca besin güvenliği meselesine değil, bununla beraber çocuk sağlığını direkt etkileyen bir halk sağlığı krizine işaret ettiğini dile getiren Besin Mühendisi Dr. Bülent Şık ise “Bilhassa çocuklar pestisitlere karşı yetişkinlere kıyasla fazlaca daha savunmasız. Çevrede ve insan vücudunda çözünmeyen, bundan dolayı de ‘sonsuz kimyasallar’ olarak malum tehlikeli bileşikler, evlatların nörolojik ve davranışsal gelişimini negatif etkiliyor” diye konuştu.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
