Yasaklı elektronik sigara ürünlerinin kullanımı kaygı verici hızla artıyor. Elektronik sigara ürünleri web üstünden kolayca temin edilirken, toplumsal medya platformları üstünden de reklam ve tanıtımlar yapılıyor. 2025 yılı itibarıyla, e-sigara ve ilgili ürünleri satan web sitesi sayısı 217’yi geçerken, söz mevzusu sitelerde likitler, ısıtılmış tütün ürünleri ve nikotin içinde ne olduğu yüksek olan “puff bar”lar satılıyor. Meydana getirilen araştırmalarda e-sigara kullanımı, bilhassa 14-16 yaş arası gençler içinde da hızla yayılıyor. Dünya genelinde bu yaş grubundaki 38 milyondan fazla genç e-sigara kullanıyor; ABD’de 2.5 milyon, Avrupa Birliği’nde ise 8.3 milyon genç e-sigara içicisi bulunuyor. Türkiye’de meydana getirilen bir ankette ise 500 ergenin yüzde 67’sinin evinde minimum bir aile bireyinin sigara kullandığı, yüzde 20’sinin ise e-sigara denemiş olduğu yada tertipli kullandığı ortaya koyuldu.
Güvenlik birimleri kaçakçılara göz açtırmazken, uzmanlar ise elektronik sigara ürünlerinin 7 bin kimyasal, 70 kanserojen, 8 bin değişik aroma içerdiğine dikkat çekiyor.
KİŞİ BAŞINA 17 SİGARA
Tütün endüstrisi, bilhassa gençleri hedef alarak e-sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerini pazarlıyorlar. Bu ürünler, aromatik tatlar ve şık tasarımlarla cazip hale getirilerek, toplumsal medya ve dijital platformlarda örtülü reklamlarla tanıtılıyor. Türkiye, sigara tüketiminin yüksek olduğu ülkeler içinde içeriyor; şahıs başına günlük averaj 17,1 tane sigara tüketiliyor. Bu durum, tütün endüstrisinin Türkiye’yi hedef pazar olarak görmesine niçin oluyor. Meydana getirilen saha çalışmalarında ise nikotin tuzağına düşen gençler, e-sigaranın aromatik tatlarının cazip bulunduğunu ve toplumsal medya influencer’larının etkisiyle bu ürünleri denediklerini belirtiyorlar.
KAÇAKÇILIK ROTASI
Öte taraftan e-sigaraların sıhhat üstündeki negatif tesirleri da giderek daha çok ortaya çıkıyor. Hayvan deneylerinde e-sigaraların irin mekanizmalarını tetiklediği, DNA hasarına yol açmış olduğu ve akciğer işlevlerini azalttığı gösteriyor. Ek olarak, e-sigara kullanımına bağlı olarak akciğer hasarı vakaları da artıyor. E-sigara ürünlerinin yasa dışı yollarla Türkiye’ye sokulması, bir tek sıhhat değil, bununla birlikte güvenlik açısından da tehdit oluşturuyor. Kaçakçılık rotasında terör örgütü PKK ve Valencia-Irak hattı dikkat çekiyor. Bu durum, e-sigara ticaretinin bir tek bireysel sıhhat değil, ulusal güvenlik açısından da ele alınması icap ettiğini gösteriyor.
ÇÖZÜM BULUNMALI
Uzmanlar, ise ısrarla e-sigara kullanımının gençler içinde hızla yayılmasının önüne geçilmesi icap ettiğini vurgularken, Türk Toraks Derneği Tütün Kontrolü Emek harcama Grubu Üyesi Prof. Dr. Elif Dağlı; “Satış noktaları her yıl daha fena hale geliyor. Evlatların göz hizasına yasa dışı ürünler yerleştiriliyor. E-sigara satan web sitesi sayısı 217’ye ulaştı. Puff barlar ve likitler 21 bin noktada erişilebilir durumda. Bu duruma derhal çözüm bulunmalı, müdahale edilmeli” diyor.
YASAĞA UYULMUYOR
Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Pelin Duru Çetinkaya ise sigara kullanımının 2012’de yüzde 27 seviyesinde bulunduğunun altını çizerken, “Maalesef bu oran günümüzde yüzde 31’e çıktı. Düz paket uygulaması halen başlamadı. İşletmeler, kapalı alan yasağına yeterince uymuyor. Sıhhat üstündeki negatif tesirleri bilimsel olarak kanıtlanan e-sigaraların, gençleri hedef alan pazarlama stratejileriyle yaygınlaştırılması, acil önlemler alınmasını gerektiriyor” uyarısında bulunmuş oldu.
E-sigara ürünleri, vatandaşlara ‘bağımlılık yapmıyor’ şeklinde pazarlanırken, uzmanlar ise söz mevzusu ürünlerde binlerce kimyasal madde olduğuna dikkat çekiyor.
INFLUENCER REKLAMI
Türk Toraks Derneği Çocuk Göğüs Hastalıkları Emek harcama Grubu Üyesi Prof. Dr. Saniye Girit ise ergenlerin kuşatma altında olduğuna dikkat çekerken, şunları söylemiş oldu: “Ergenlerin 20’si sigara yada e-sigara kullanıyor. En büyük tesir maalesef toplumsal medya ve ‘influencer’lar. E-sigara kullanımı, Türkiye’de gençler içinde hızla artıyor ve bu durum, halk sağlığı açısından ciddi bir tehdit oluşturuyor.”
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
