Suriye’de Beşar Esad yönetiminin devrilmesinin arkasından Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir devrin kapıları aralanıyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın “Suriye’nin anahtarı Türkiye’nin elinde” açıklamasıyla süregelen yeni dış ilişkiler, ABD’nin Suriye’ye uyguladığı yaptırımları kaldırmasıyla sonuçlandı. Şimdi de kamuoyunda ABD’nin Türkiye’ye uyguladığı “CAATSA” yaptırımlarını kaldırması tartışılıyor. Haber Global Web Hususi’e CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasıyla ilgili değerlendirmelerde bulunan internasyonal ilişkiler uzmanı Prof. Dr. Kamer Kasım, Türkiye’nin kurucusu olduğu F-35 yeni nesil cenk uçağı programına geri dönüşünün ise böylelikle mümkün olabileceğini söylemiş oldu. Öte taraftan Türkiye ile müdafa alanında rekabet etmeye çalışan ülkeler ise CAATSA sürecini yakından takip ediyor.
CAATSA’nın (ABD’nın Düşmanlarına Yaptırımlarla Karşı Koyma Yasası) iyi mi kaldırılacağı tartışılıyor.
2020’DE YÜRÜRLÜĞE GİRDİ
Türkiye ve ABD’nin mevcut müdafa ilişkisi, 2019’da yürürlüğe giren ve halen yürürlükte olan 2020 Mali Yılı Ulusal Müdafa Yetkilendirme Yasası’nın (NDAA) 1245. Kısmı’nde düzenleniyor. Söz mevzusu yargı, Ankara’nın Rus S-400 hava müdafa sistemini edinmesi ve bulundurması sebebiyle F-35 cenk uçaklarının Türkiye’ye transferini yada teslimatını kati olarak yasaklıyor. Yasağın Türkiye’nin S-400 sistemine haiz olma statüsünde mühim bir değişim olmadığı sürece yürürlükte kalacağı belirtiliyor.
BEYAZ SARAY YETKİLİ
ABD Başkanı Donald Trump, CAATSA yaptırımlarını kaldırmaya ve Türkiye’ye F-35 cenk uçakları alımı da dahil olmak suretiyle tabanca satışlarını tekrardan canlandırmaya istekli görünse de ABD sisteminde, kısıtlamaları kaldırmanın önünde pek oldukca güçlük olduğu belirtiliyor. Beyaz Saray, Kurultay’nin onayı olmadan CAATSA’yı (ABD’nın Düşmanlarına Yaptırımlarla Karşı Koyma Yasası) yaptırımlarını kaldırma yetkisi olsa da bunun için bir takım karmaşık süreçten geçilmesi gerektiği ifade ediliyor.
TAMAMEN KALKMALI
Abant İzzet Baysal Üniversitesi Internasyonal İlişkiler Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kamer Kasım, ABD Başkanı Donald Trump’ın Türkiye’ye yönelik pozitif açıklamalarının arkasından CAATSA mevzusunda oluşan pozitif yönde havayı şöyleki değerlendirdi: “ABD’de Donald Trump’ın başkan seçilmesiyle beraber yaptırımların kalkması yönündeki beklentiler de arttı. Trump çoğu zaman bu biçim kısıtlamalara aslına bakarsan oldukca sıcak bakmıyor. Şimdi beklenti bu kısıtlamaların tamamen kaldırılması.”
TÜRKİYE KURUCU ÜLKE
F-35 yeni nesil cenk uçağı projesinde Türkiye’nin kurucu ülke bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Kamer Kasım şunları söylemiş oldu: “Türkiye’nin dışlanması kabul edilebilir bir durum değil. Şu sebeple Türkiye dışarıdan katılımcı bir ülke değil. Trump yönetiminde bu aşamada Türkiye ile ilgili başarı sağlanacağını düşünüyorum. Sadece bilhassa ABD’deki Yunan ve Ermeni lobilerinin bu mevzuda Trump’ı sıkıştırması da beklenebilir.”
Türkiye’nin Rusya’dan satın alıdğı S-400 sistemleri F-35 projesine katılımıma engel olarak gösteriliyor.
S-400 ENGEL Mİ?
Prof. Dr. Kamer Kasım yaptırımlara gerekçe olarak gösterilen Rus S-400 sistemleriyle ilgili ise, “S-400’lerin NATO sistemine entegre edilemeyeceğini ifade etmişlerdi. Türkiye’nin klasik argümanı sistemlerin NATO’ya tehdit oluşturmadığı şeklinde. Trump yönetimin buna karşı çıkacağını düşünmüyorum. Sadece söz mevzusu lobi çevreleri bunu kullanıyorlar. Gene de sonuçta ABD Başkanı’nın son sözü söyleyeceği bir durum var. Biden dönemine nazaran Türkiye daha avantajlı bir konumda. Internasyonal gelişmeler Türkiye’nin rolünü öne çıkarıyor” dedi.
Öte taraftan ABD’deki lobiler de Türkiye’nin CAATSA sürecini yakından takip ediyor. Kathimerini’ye izahat icra eden ABD’li kaynaklar, Rus S-400 sistemlerinin kullanım durumu üstünde duruyor. Söz mevzusu kulis haberde S-400 sistemlerinin kullanımıyla ilgili ABD’ye ve NATO’ya hangi güvencelerin verilebileceği tartışılıyor.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
