ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in gelecek hafta gerçekleştireceği üçlü buluşma öncesinde ortaya çıkan talepler, Avrupa’nın güvenliği ve NATO’nun geleceği mevzusundaki tartışmaları tekrardan alevlendirdi. Rusya’nın Ukrayna savaşını sona erdirmek amacıyla Abu Dabi’de meydana gelen görüşmelerde sunmuş olduğu bildirilen tavsiyeler, yalnızca Ukrayna’nın geleceğini değil, Avrupa’nın askeri ve siyasal düzenini de kapsıyor. Alman Bild gazetesinin haberine nazaran Moskova, Finlandiya’nın NATO üyeliğinden vazgeçmesini ve Estonya, Letonya ile Litvanya’da NATO askeri üslerinin kurulmasının yasaklanmasını talep ediyor. Rusya ek olarak Ukrayna’nın kalıcı tarafsızlık statüsünü kabul etmesini ve NATO üyeliğinden vazgeçmesini istiyor. Moskova’nın Ukrayna’ya ilişkin talepleri içinde halen denetim etmiş olduğu toprakları elinde tutmak ve Donbas’ın tamamını almak da bulunuyor.
GAGAUZYA DA DENKLEMDE
Bu çerçevede Ukrayna’nın Donetsk ve Luhansk bölgelerinde kontrolünde kalan alanlardan çekilmesi isteniyor. Önerilerde Odesa ve Mıkolayiv limanlarının askerden arındırılması, Moldova’nın Transdinyester ve Gagauzya’yı da içeren federal bir yapıya dönüştürülmesi benzer biçimde maddeler de içeriyor. Rusya’nın bu talepler karşılığında Belarus’taki nükleer silahlarını geri çekmeyi ve ülkeye orta menzilli roket konuşlandırmamayı önerilmiş olduğu bildiriliyor.
ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in gelecek hafta gerçekleştireceği üçlü buluşma öncesinde ortaya çıkan talepler tartışılıyor.
PUTİN’İN HEDEFİNDE NATO’NUN DOĞUYA GENİŞLEMESİ VAR
Moskova’nın talepleri, Rusya’nın Ukrayna savaşı öncesinde Batılı ülkelere sunmuş olduğu güvenlik önerilerini tekrardan gündeme taşıyor. Rusya, NATO’nun doğuya doğru genişlemesinin durdurulmasını, Doğu Avrupa ve Ukrayna’daki askeri faaliyetlerinin sınırlandırılmasını ve ABD’nin Avrupa’da konuşlandırdığı nükleer silahların geri çekilmesini istiyordu. Washington ve Batılı müttefikleri bu taleplerin büyük bölümünü gerçekçi bulmayarak reddetmişti. Reuters’a konuşan Rus heyetinden bir kaynak da Abu Dabi görüşmelerinin temel hedefinin yalnızca Ukrayna’daki savaşı bitirmek değil, tüm Avrupa’yı kapsayan yeni bir güvenlik mimarisi oluşturmak bulunduğunu söylemiş oldu. Moskova böylece Ukrayna’daki savaşın çözümünü, NATO’nun Avrupa’daki askeri varlığının ve ittifakın doğu kanadındaki yapılanmasının tekrardan ele alınmasına bağlıyor.
TRUMP’IN ÖNCELİĞİ SAVAŞI BİTİRMEK
ABD Başkanı Donald Trump, Rusya-Ukrayna savaşını sona erdirmek için diplomatik girişimlerini hızlandırırken Washington’ın önceliği tarafları bir anlaşmaya yaklaştırmak. Trump’ın hususi temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, son günlerde hem Putin hem de Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile ayrı görüşmeler gerçekleştirmiş oldu. ABD, Rusya ile Avrupa ülkeleri içinde direkt temas kurulmasını da kolaylaştırmaya çalışıyor. Sadece Washington’ın yaklaşımı ile Moskova’nın talepleri içinde mühim farklılıklar bulunuyor. ABD yönetimi Ukrayna için güvenlik garantileri oluşturulmasını ve cenk sonrasında yeni bir çatışmanın önlenmesini hedeflerken, Rusya Avrupa’nın genel güvenlik düzeninin değiştirilmesini istiyor.
AVRUPA PAZARLIK KONUSU OLMASINI İSTEMİYOR
Avrupa ülkeleri, kıtanın güvenlik düzenine ilişkin kararların Moskova ile Washington içinde alınmasına karşı çıkıyor. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa’nın gelecekteki güvenlik düzeninin sadece Ukrayna’da ateşkes sağlandıktan sonrasında ele alınması icap ettiğini korumak için çaba sarfediyor. Zelenskiy de Rusya’nın NATO’nun askeri varlığını sınırlandırma ve Avrupa’daki güç dengelerini değişiklik yapma girişimlerine karşı çıkıyor. Ukrayna yönetimi, cenk sonrasında NATO ve Avrupa Birliği’nden güvenlik garantileri, kuvvetli bir ordu ve ekonomik destek istiyor. Zelenskiy, ABD’nin Ukrayna’nın NATO üyeliği karşılığında Donbas’ın kontrolünde kalan bazı bölgelerinden çekilmesi ihtimalini gündeme getirdiğini de deklare etti. Sadece Kiev yönetimi topraklarından vazgeçmeyeceğini ve işgal altındaki bölgeleri Rus toprağı olarak tanımayacağını belirtiyor.
