Türk ekonomisindeki yavaşlama, konut piyasasından otomotiv sektörüne, endüstri üretiminden makine yatırımlarına kadar değişik alanlarda kendisini gösteriyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) ekim ayı verilerine bakılırsa, Türkiye genelinde 131 bin 72 konut satıldı. Satışlar geçen senenin aynı ayına bakılırsa yüzde 23,3 azalırken, senenin ilk 10 ayında toplam satışlar yüzde 9,2 düşüşle bir milyon 223 bin 991’e geriledi. Konut piyasasında en büyük düşüş ikinci el satışlarda yaşandı. Ekim ayında ikinci el konut satışları yüzde 28,5 azalarak 80 bin 967’ye indi. İlk el konut satışları ise yüzde 13,1 gerileyerek 50 bin 105 oldu. Daralma iş yeri satışlarına da yansıdı. Ekim ayında 16 bin 489 iş yeri satılırken, geçen senenin aynı ayına bakılırsa yüzde 12,6 düşüş kaydedildi. Senenin ilk 10 ayında iş yeri satışlarındaki azalma yüzde 6’ya ulaştı.
DEĞER KAYBEDİYOR
Konut satışları azalırken fiyatlarda da dikkat çekici bir tablo oluştu. Merkez Bankası’nın (TCMB) ekim ayı Konut Fiyat Endeksi’ne bakılırsa, konut tutarları bundan önceki aya bakılırsa yüzde 0,7, geçen senenin aynı ayına bakılırsa ise yüzde 21,1 arttı. Sadece aynı dönemde enflasyon hesaba katıldığında konut fiyatlarında yüzde 6,6 oranında gerçek kıymet kaybı yaşandı. Konut piyasasındaki düşüşe benzer bir tablo otomotiv sektöründe de görüldü. Otomotiv Dağıtıcıları ve Mobilite Derneği’nin (ODMD) verilerine bakılırsa, ekim ayında otomobil ve hafifçe ticari vasıta satışları geçen senenin aynı dönemine bakılırsa yüzde 30,8 azalarak 80 bin 334’e geriledi. Senenin ilk 10 ayında ise satışlar yüzde 15,3 düşüşle 883 bin 799 tane oldu. Ekim ayında 64 bin 939 otomobil ve 15 bin 395 hafifçe ticari vasıta satıldı. Ocak-ekim döneminde otomobil satışları yüzde 16,9, hafifçe ticari vasıta satışları ise yüzde 9,3 azaldı. Böylece otomotiv pazarında hem aylık satışlarda hem de senenin ilk 10 aylık toplamında geçen senenin peşinde kalındı.
Ekonomik verileri değerlendiren uzmanlar, senenin ilk 10 ayında konut ve otomobil satışları ile tekstil makineleri ithalatında düşüş yaşandığına dikkat çekiyor.
MAKİNE ALIMLARI AZALDI
Ekonomideki yavaşlamanın görüldüğü bir başka alan tekstil ve hazır giyim sektörü oldu. Makine İhracatçıları Birliği’nin TÜİK kayıtlarından derlediği verilere bakılırsa, Türkiye’nin tekstil ve konfeksiyon makineleri ithalatı 2026 yılının ocak-ağustos döneminde yüzde 29,7 azalarak 628 milyon dolara geriledi. Sekiz aylık dönemde makine ithalatına harcanan para 266 milyon dolar azalırken, aynı dönemde tekstil ve konfeksiyon makineleri ihracatı da yüzde 12,1 düşerek 609 milyon dolara indi.
KAPASİTE KULLANIMI DÜŞÜK
Endüstri kurumlarının üretim kapasitelerini ne seviyede kullandıklarını gösteren veriler de uzun yılların averajının altında seyrediyor. Merkez Bankası’nın ekim ayı verilerine bakılırsa, imalat sanayisinde mevsimsel etkilerden arındırılmış kapasite kullanım oranı bundan önceki aya bakılırsa 0,2 puan artarak yüzde 74,3’e terfi etti. Bu oran, fabrikaların mevcut üretim kapasitelerinin ortalama dörtte birini kullanmadıkları anlamına geliyor.
FON KRİZİ DE GÜNDEMDE
Konut, otomotiv, tekstil ve sanayideki bu gelişmeler yaşanırken, eylül ayında süregelen yatırım fonları krizi de finansal piyasaların mühim gündem başlıklarından biri oldu. Fonlardaki sorunların şirketlerin finansmana erişimi ve piyasalardaki nakit akışı üstündeki tesirleri tartışılırken, Türkiye Iktisat Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) da ekim ayındaki değerlendirmesinde kriz sebebiyle oluşan belirsizliklere dikkat çekti.
ORTALAMANIN ALTINDA
Analistler ise fabrikaların üretim kapasitesini ne kadar kullandığını gösteren oranların da geçmiş yılların altında kaldığını belirtiyor. Meydana getirilen araştırmalara bakılırsa, Ekim ayında ufak bir artış yaşansa da Eylül 2026 itibarıyla sanayinin genelinde ve incelenen altı ana sektörde bu oranlar hem 2007 yılının hem de son 20 senenin averajının altında bulunuyor.

