Antalya’da Aksu’dan başlayarak Kepez ve Döşemealtı sınırlarına ulaşan, Serik’te ev ve seraları etkileyen yangınlar, ormanlarla yerleşim alanları arasındaki giderek büyüyen riski tekrardan gündeme getirdi. Orman Mühendisi Prof. Dr. Ali Kavgacı tablonun yalnızca yangın sayısındaki artıştan ibaret olmadığını ortaya koyarken, son beş yıldaki veriler, orman yangınlarının giderek yerleşimleri tehdit eden bir afet türüne dönüştüğüne işaret etti.
ANTALYA’NIN KABUSU
Antalya’da 7 Eylül akşamı Aksu’nun Karaöz Mahallesi civarlarında başlamış olan orman yangını, güçlü rüzgarın etkisiyle kısa sürede genişledi. Alevler Kepez’e sıçrarken Döşemealtı sınırlarına kadar ulaştı. Yangın sebebiyle bazı mahallelerde tahliye sonucu alınırken, Antalya-Isparta kara yolu ile Şimal Çevre Yolu’nun bazı bölümleri önlem amacıyla trafiğe kapatıldı. Sabah saatlerinde yangına 5 tayyare, 10’dan fazla helikopter, 110 arazöz ve 600’ün üstünde personelle müdahale edilirken, Serik ilçesindeki yangında ise alevler direkt yerleşim alanlarına ulaştı. 5 ev kullanılamaz hale gelirken, plastik seralar ve ziraat alanları ziyan oldu, riskli bölgelerde yaşayan vatandaşlar tahliye edildi. Üç şahıs dumandan etkilenerek hastaneye kaldırıldı.
5 BİN YANGIN SINIRI AŞILDI
Ortaya çıkan tablo, Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ali Kavgacı’nın “Orman yangınları şehir yangınları olur mu?” başlıklı bilimsel niteliği olan çalışmasında dikkat çekmiş olduğu riskle büyük seviyede örtüşüyor. Rakamlar değişimin boyutunu ortaya koyuyor. Türkiye’de uzun seneler yılda averaj 2 bin-3 bin civarında seyreden orman yangını sayısı, 2024 senesinde 3 bin 797’ye terfi etti. 2025 senesinde ise orman ve orman bitişiğindeki alanlarda meydana gelen yangınların sayısı 5 bini aşarak üstün dereceli seviyeye ulaştı. Aynı yıl ortalama 80 bin hektarlık alan yangınlardan etkilendi. Daha ilkin 100-500 hektar büyüklüğündeki yangınlar “büyük yangın” olarak değerlendirilirken, son yıllarda bu sınırların fazlaca üstünde yangınların görülmesi olağan hale gelmeye başladı.
EN BÜYÜK KIRILMA 2021’DE
Türkiye için kırılma noktası ise 2021 oldu. Temmuz sonu ile ağustos başındaki ortalama iki haftalık sürede meydana gelen yangınlarda ortalama 140 bin hektar orman alanı yandı. Bunun mühim kısmı “mega yangın” olarak tanımlanan büyük yangınlarda kaybedildi. Antalya’daki Manavgat yangını tek başına ortalama 40 bin hektarlık alanı etkiledi ve Cumhuriyet tarihinin en büyük orman yangını olarak kayıtlara geçti.
O İLLER DE RİSK ALTINDA
Kavgacı ise son dönemdeki yangınlara dikkat çekerken, bilhassa yanıcı maddenin rutubet içinde ne olduğunun eleştiri bulunduğunu belirtirken şunları söylüyor: “Antalya’daki son yangında da en dikkat çekici unsur rüzgar oldu. Yetkililer yangının rüzgarın etkisiyle hızla büyüdüğünü açıklarken, alevler kısa sürede ilçe sınırlarını aşarak yerleşim bölgelerine yöneldi. Küllerin Antalya şehir merkezine kadar taşınması, yangının direkt yanmayan bölgeler üstünde bile etkili olabildiğini gösterdi. Türkiye’de risk artık yalnızca Antalya, Muğla ve İzmir benzer biçimde geleneksel olarak yangın tehlikesinin yüksek olduğu bölgelerle de sınırı olan değil. Son yıllarda Bursa, Bilecik, Eskişehir ve Karabük benzer biçimde görece düşük riskli kabul edilen bölgelerde de büyük yangınların görülmesi, yangın tehdidinin ülke geneline yayıldığını gösteriyor.”
EVLERDE ETKİLENEBİLİR
Prof. Dr. Ali Kavgacı, Antalya’daki riskin bilhassa yerleşim alanlarına yaklaşan yangınlarda büyüdüğüne dikkat çekerek, “Yangınların ilçe merkezlerine sıçraması halinde artık yalnızca orman kaybından değil, fazlaca sayıda konutun aynı anda tehdit altında kalacağı bir şehir yangını senaryosundan söz etmek gerekir. Antalya’da ormanla iç içe büyüyen yerleşim dokusu sebebiyle bu şekilde bir tabloda yüzlerce evin yangından etkilenmesi şaşırtıcı olmaz” değerlendirmesinde bulunuyor.
