İklim değişikliğinin dünya kentleri üstündeki tesirleri giderek daha görünür hale gelirken, iklim istihbaratı şirketi AlphaGeo’nun hazırladığı son araştırma Türkiye açısından dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Dünyanın en büyük 72 kentinin incelenmiş olduğu İklim Riski ve Dayanıklılık Endeksi’nde Chicago ilk sırada yer alırken, Ankara beşinci, İstanbul ise sekizinci oldu. Araştırmada iç ve kıyı selleri, aşırı ısı, kuraklık, orman yangınları ve kasırga rüzgarları benzer biçimde altı fizyolojik çekince dikkate alınırken, kentlerin bu risklere karşı haiz olduğu altyapı ve uyum kapasitesi de hesaplamaya dahil edildi. AlphaGeo verilerine gore Ankara’nın fizyolojik iklim risk puanı 19 olarak hesaplandı. Mevcut uyum önlemleri dikkate alındığında risk puanı 11’e gerilerken, kentin iklim risklerini azaltma kapasitesi yüzde 42,1 olarak belirlendi. İstanbul’da ise fizyolojik risk puanı 20, uyum önlemleri sonrasında kalan risk puanı 13 olarak hesaplandı. İstanbul’un iklim risklerini azaltma oranı yüzde 35 oldu. Böylece Ankara dünya sıralamasında beşinci, İstanbul ise sekizinci basamakta yer aldı.
RİSK OLMADIĞI ANLAMINA GELMİYOR
Sadece araştırmanın neticeleri, İstanbul’un iklim değişikliğinin yol açacağı tehlikelerden tamamen uzak olduğu anlamına gelmiyor. AlphaGeo da endeksteki puanların kentlerin tamamına ilişkin averajları gösterdiğine, aynı şehir içindeki mahalle ve bölgeler içinde büyük farklılıklar bulunabileceğine dikkat çekiyor. Şirket ek olarak sıralamanın iklim felaketlerine karşı kati bir koruma güvencesi olarak değerlendirilmemesi icap ettiğinin altını çiziyor. Nitekim İstanbul ve Türkiye’nin öteki kıyı kentlerine ilişkin bilimsel araştırmalar bilhassa deniz seviyesi yükselmesi açısından ciddi risklere işaret ediyor. Bilimsel çalışmalarda, küresel iklim değişikliği ve buzulların erimesine bağlı deniz seviyesindeki artışın İstanbul ve İzmir’in alçak kıyı bölgelerinde uzun vadeli su baskını riskini büyüttüğü ortaya koyuyor.
İSTANBUL’DA 120 KİLOMETREKARE
Uzmanlar, mevcut iklim eğilimlerinin sürmesi halinde İstanbul’da 2050’ye doğru kıyı bölgelerinde mühim bir risk oluşabileceğini belirtiyor. Meydana getirilen çalışmalarda kentte 6 milyondan fazla kişinin yaşamış olduğu ortalama 120 kilometrekarelik alanın deniz seviyesindeki yükselmeden etkilenebileceği öngörülüyor. Benzer riskin İzmir de ilgilendiriyor olduğu, bilhassa bazı bölgelerde ölçülen zemin çökmesinin deniz seviyesindeki yükselişle birleşmesi halinde tehlikenin daha da büyüyebileceği ifade ediliyor. Uzmanlar, İstanbul başta olmak suretiyle Türkiye’nin kıyı şeritlerinde deniz taşması, aşırı hava vakaları ve ihtimaller içinde tsunami etkilerinin beraber değerlendirilmesi gerektiğine de dikkat çekiyor.
EGE KIYILARI DA TEHDİT ALTINDA
Öte taraftan Ege ve Akdeniz kıyılarındaki bazı zamanı ve arkeolojik alanlar da deniz seviyesindeki yükseliş tehdidi altında bulunuyor. Muğla’daki Knidos ve Kaunos ile İzmir Bergama’daki Elaia Antik Liman Kenti’nin, iklim değişikliği ve yükselen deniz seviyesi sebebiyle yüksek risk taşıyan alanlar içinde bulunmuş olduğu belirtiliyor. Türkiye’deki buzulların hızla küçülmesi de iklim krizinin ülkedeki bir başka mühim göstergesi olarak öne çıkıyor. Erciyes’teki ortalama 700 metre uzunluğundaki buzulun günümüzde 130 metre seviyesine kadar gerilediği, yitik oranının yüzde 80’e ulaşmış olduğu belirtilirken, Türkiye’nin doğusundaki öteki buzullarda da benzer ölçekte gerilemeler yaşandığı ifade ediliyor.
