İsrail’de 27 Ekim seçimlerinde çoğunluğu kaybeden Başbakan Binyamin Netanyahu, İsrail Parlamentosu Knesset’te iki ağır siyasal yenilgi daha aldı. Muhalefetin talibi Matan Kahana, 17 Kasım’da altı saat devam eden sert tartışmaların peşinden 66 oyla Meclis Başkanı seçildi. Netanyahu’nun müttefiki Amir Ohana ise 52 oyda kaldı. Bigün sonrasında Knesset, Netanyahu hükümetinin yargı üstündeki siyasal denetimini artıran yasaları yürürlükten kaldırmak için ilk oylamaları gerçekleştirmiş oldu. Sadece yeni parlamentonun güç dengelerini değiştiren aslolan gelişmelerden biri, Filistinli ve Arap partilerin 120 sandalyenin 19’unu kazanarak zamanı üstün dereceli kırması oldu. Bu partilerin desteği olmadan Netanyahu karşıtı blok çoğunluğa ulaşamazken Meclis’teki ilk düzenlemeler ise Filistinlilerin eşit yurttaşlık haklarını, işgal altındaki toprakları yada Gazze’deki yıkımı değil, İsrail devletinin kendi kurumsal işleyişini hedef aldı.
Netanyahu’nun müttefiki Amir Ohana, Knesset Başkanlığını 66 oyla seçilen Matan Kahana’ya (Fotoğrafta) devretti. Filistinli ve Arap partiler 19 sandalyeyle zamanı üstün dereceli kırmasına karşın Meclis’in ilk gündeminde Filistinlilerin haklarına ilişkin hiçbir düzenleme yer almaması dikkat çekti. (Reuters)
ALTI SAATLİK DİRENİŞ SONUÇ VERMEDİ
Netanyahu’nun Likud partisi, Meclis Başkanlığı seçimlerini geciktirmek için altı saat süresince konuşmalar ve usul tartışmaları yürüttü. Sadece eski asker ve Gadi Eisenkot’un Yashar partisinden milletvekili Matan Kahana, 66’ya karşı 52 oyla başkan seçildi. Netanyahu’nun müttefiki Amir Ohana görevini yitirdi. Knesset Başkanlığı, yasa tekliflerinin gündeme alınması ve Meclis çalışmalarının yürütülmesi üstünde mühim yetkilere haiz. Netanyahu’nun bloku seçimlerde 53 sandalyeye gerilerken Eisenkot’un çevresindeki partiler 48, Arap partileri ise 19 iskemle kazanmıştır.
NETANYAHU YASALARINA İLK DARBE
18 Kasım’da Knesset, Netanyahu hükümetinin yargı sistemine müdahalesini artıran düzenlemelerin kaldırılmasına yönelik teklifleri ön oylamadan geçirdi. Hakimlerin atanmasında siyasal denetimi artıran yasanın iptali 63’e karşı 47 oyla desteklendi. Başsavcının yetkilerini zayıflatan başka bir düzenlemenin kaldırılması da aynı oy dağılımıyla kabul edildi. Netanyahu hükümeti, bu yasalarla hakim atamalarında ve başsavcılık üstünde daha çok siyasal denetim elde etmeye çalışmıştı.
FİLİSTİNLİLERDEN TARİHİ SEÇİM BAŞARISI
İsrail vatandaşı Filistinli seçmenlerin desteklediği Ortak Sıralama 11, Ra’am ise sekiz iskemle kazanmıştır. Toplam 19 milletvekilliği, Arap partilerinin 2020’de ulaşmış olduğu 15 sandalyelik önceki rekoru geride bıraktı. Arap seçmenlerin sandığa iştirakı ortalama yüzde 77’ye terfi etti. Her iki parti de hükümeti kurmakla görevlendirilen Eisenkot’u destekledi. Sadece aralarında mühim siyasal farklılıklar bulunuyor: Ra’am hükümete katılmaya açıkken Ortak Sıralama, Siyonist politikalara karşı çıkarak dışarıdan desteği tercih ediyor. Eisenkot’un 48 sandalyelik bloku, 61 sandalyelik çoğunluğa sadece Arap partilerinin desteğiyle ulaşabiliyor.
İŞGAL VE GAZZE İÇİN KARAR YOK
Netanyahu’nun yargı yasalarını geri alma girişimleri, İsrail’in Filistinlilere yönelik işgal ve ayrımcılık politikalarında değişim anlamına gelmiyor. Yeni Meclis’te ilk oylamalar yargı atamaları, başsavcılık ve medya düzenlemeleri üstüne yapılırken Gazze’deki saldırıların sona erdirilmesi, Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşimlerin kaldırılması yada Filistinli yurttaşlara yönelik ayrımcı yasaların değiştirilmesi mevzusunda somut bir adım açıklanmadı. Üstelik Netanyahu karşıtı blokta eski Başbakan Naftali Bennett ve eski Müdafa Bakanı Avigdor Liberman benzer biçimde Filistin devletine karşı çıkan sağcı siyasetçiler de bulunuyor. 18 Kasım’da Knesset’te kabul edilen ilk iptal teklifleri yalnızca Netanyahu hükümetinin yargı üstündeki yetkilerini sınırlayan düzenlemeleri kapsıyor.

