Küresel piyasalar, Orta Doğu’da yeni bir uzlaşı sağlanabileceğine yönelik iyimserliklere rağmen, Asya tarafında ekonomik verilerden alınan sinyaller ve yarı iletken sektöründeki değerleme endişelerinin yeni haftaya taşınmasıyla karışık seyrediyor.
ABD ile İran arasındaki gerilimlerin seyri piyasaların odak noktasında kalmaya devam ederken, geçen hafta yükselen jeopolitik gerilim yeni haftaya girilirken bir nebze hafifledi.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’la müzakerelerin bugün tekrardan başlayacağını ve bir anlaşmanın sağlanması mevzusunda iyimser bulunduğunu belirtti. Trump ek olarak, Hürmüz Boğazı’nın açılması ve İran’ın “nükleer silahsızlandırılması” mevzusunda yakında bir anlaşmaya varılabileceğine dair iyimserliğini dile getirdi.
Bu gelişme piyasalardaki jeopolitik risk algısının azalmasına katkı sağlamış oldu. Bununla birlikte azalan arz endişeleriyle petrol fiyatlarında gerileme gözlenirken, hala yüksek seyrini korumuş olan küresel tahvil faizleri ve Asya’daki ekonomik verilerin pozitif yönde sinyaller vermemesi piyasalarda risk iştahını törpülüyor.
Buna ek olarak Çin’in ileri düzey suni zeka ve çip üretimi mevzusunda attığı adımların yarı iletken sektöründe oluşturduğu karlılık ve gelişme endişeleri yeni haftada da piyasaların üstünde baskı unsuru olmaya devam ediyor.
Para politikası tarafında geçen hafta ABD Merkez Bankasının (Fed) enflasyon göstergesi olarak yakından takip etmiş olduğu kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksindeki senelik artışın haziranda yüzde 4,1’den yüzde 3,7’ye gerilemesi ile beklenti altı kalan gelişme performansı birden fazla sayıda faiz artışı yapılabileceğine yönelik ihtimalleri zayıflattı.
Bankaya ilişkin piyasa beklentileri halihazırda yıl sonuna kadar bir faiz artışı çevresinde şekillenirken, faiz artışı ihtimalleri eylül ayı için yüzde 67, ekim ayı için yüzde 96 ile fiyatlanıyor. Analistler, bu hafta ABD’de açıklanacak ziraat istihdam verisinden alınacak sinyallerin Fed’e yönelik beklentiler üstünde etkili olabileceğini kaydetti.
Öte taraftan, döviz piyasasındaki gelişmeler de yakından izlenirken, ABD Gömü Bakanı Scott Bessent, Japon yenine meydana getirilen müdahaleyi doğruladı. Bessent, 31 Temmuz’da meydana gelen koordineli döviz piyasası müdahaleleriyle Japon yenindeki düzensiz hareketlerin önüne geçildiğini, gerekmesi halinde ilave ortak piyasa müdahalelerinin yapılabileceğini belirtti.
Analistler, Japon yenindeki sert kıymet kaybının küresel finans sistemi açısından risk oluşturduğunu, ana para akımlarında dengesizliklere ve finansal piyasalarda oynaklığın artmasına niçin olabileceğini açıkladı.
Geçen hafta son 19 senenin en yüksek seviyesini gören ABD’nin 30 senelik tahvil faizi haftaya ortalama 4 baz puan düşüşle yüzde 5,24’te, ABD 10 senelik tahvil faizi de ortalama 5 baz puan azalışla yüzde 4,70 seviyesinde başladı.
Dolar endeksi, Fed’in tahmin edilmiş olduğu seviyede şahin adımlar atmayacağı beklentileriyle geçen hafta 17 Haziran’dan bu yana ilk kez 99 seviyelerine çekilirken, yeni haftaya 99,7 seviyesinde başladı.
Altının ons fiyatı ise azalan jeopolitik gerilimler ve faiz artışı ihtimallerinin güç kaybetmesiyle yüzde 0,6 artışla 4 bin 70 dolardan alıcı bulurken, ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 5,1 düşüşle 83,4 dolarda işlem görüyor.
Kurumsal tarafta ise bu hafta mühim şirketlerin bilançoları takip edilecek. Bu doğrultuda dikkatler, yakın geçmişte halka arz olan ve üstün dereceli seviyelerde piyasa değerine ulaşmasının peşinden hisselerinde sert kayıplar yaşanmış olan SpaceX’in finansal sonuçlarında olacak. Firmanın finansal neticelerini yarın açıklaması umut ediliyor.
ABD’de endeks vadeli kontratlar ise haftaya pozitif başladı.
Orta Doğu’da kısmen hafifleyen jeopolitik gerilim ve yeni bir antak kalma yapılabileceğine yönelik umutlar, Avrupa tarafında fiyatlamalarda başat rol oynuyor.
Bölgede vadeli işlem piyasalarında, endeks vadeli kontratlar haftaya pozitif başlarken, bu hafta bölgede üretici enflasyonu ile sektörel Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri takip edilecek. Söz mevzusu verilerde bölge ekonomisinin gidişatına ilişkin sinyaller aranacak.
Analistler, petrol fiyatlarındaki düşüşün enerjide dışa bağımlı Avrupa ekonomileri açısından eleştiri ehemmiyet taşıdığını belirterek, enerji maliyetlerindeki azalışın halihazırdaki enflasyon ve gelişme beklentilerinde de değişikliklere niçin olabileceğini söylemiş oldu.
Para piyasalarında Avrupa Merkez Bankasının (ECB) eylülde siyaset faizlerinde artışa gidebileceği yüzde 87 ile fiyatlanıyor.
Ayrıca İspanya’nın Şimal Afrika’daki toprağı Sebte (Ceuta) kentine geçmeye çalışırken yaşamını kaybeden düzensiz göçmenlerin sayısının 88’e yükseldiği açıklandı. 30 Temmuz’dan bu yana ortalama 73 bin 500 düzensiz göçmenin Sebte’den Fas’a döndüğü tahmin ediliyor.
Dünya genelinde yarı iletken sektörüne ilişkin değerleme endişelerinin yeni haftaya taşınması Asya borsalarında Orta Doğu’daki gerilimlerin oluşturduğu iyimserlikleri gölgeledi.
Bölgede, Hong Kong hariç satıcılı bir görünüm öne çıkarken, Japonya ve Çin’de açıklanan makroekonomik verilerden alınan sinyaller de söz mevzusu seyirde etkili oldu.
Bölgede bugün açıklanan verilere nazaran, Japonya’da haziran ayı nihai imalat endüstri PMI verisi 54,5 ile önceki aya nazaran bir miktar azalsa da kuvvetli seyrini korudu. Söz mevzusu veri ekonomik aktivitenin kuvvetli kaldığına ve fiyat baskılarının devam edebileceğine işaret etti.
Bu durum, Japonya Merkez Bankasının (BoJ) para politikasını ilave sıkılaştırabileceğine yönelik endişeleri artırdı.
Çin’de ise imalat endüstri PMI 50,9 ile beklentilerin altında kalmış olarak, Çin ekonomisinin büyümesine yönelik sual işaretlerini artırdı. Öte taraftan geçen hafta suni zeka bağlantılı teknoloji hisselerinde görülen satışlar yeni haftaya da taşındı. Yarı iletken ağırlıklı Cenup Kore borsasındaki sert düşüş dikkati çekti. Cenup Kore’de suni zeka hafıza çipi üreticisi SK Hynix’in hisseleri yüzde 8, Samsung Electronics’in hisseleri yüzde 8,4 geriledi.
Söz mevzusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,2, Cenup Kore’de Kospi endeksi yüzde 5,4, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,7 düşerken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yatay seyrediyor.
Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,24 kıymet kazanarak 13.458,10 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli sözleşme ise dün akşam seansında düzgüsel seans kapanışına nazaran yüzde 0,17 terfi etti.
Yurt içinde bugün açıklanacak temmuz ayı enflasyon verisi yatırımcıların odağında bulunuyor. AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistler, Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) temmuzda yüzde 1,82 artacağını tahmin ediyor.
Dolar/TL cuma gününü 47,5130’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üstünde 47,5410’dan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde enflasyon, imalat endüstri PMI verilerinin, yurt haricinde ise dünya genelinde PMI verileri başta olmak suretiyle yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.300 ve 13.200 puanın destek, 13.600 ve 13.700 puan seviyelerinin direnç konumunda bulunduğunu kaydetti.

