ABD yönetiminin Grönland’ın kontrolü mevzusundaki ısrarını çoğaltması ve yeni bir tarife savaşının başlayabileceğine yönelik adımlar atmasıyla küresel piyasalarda risk algısı yükselirken, gözler bugün ABD Başkanı Donald Trump’ın Davos’ta yapması beklenen konuşmaya çevrildi.
Dünya genelinde değişik bölgelerde devam eden jeopolitik gerilimlere eklenen yeni tarife tehditleri, varlık fiyatlarının yönü üstündeki tesirini sürdürüyor.
ABD Başkanı Trump’ın Grönland meselesine ilişkin sert tutumu ve Avrupalı liderlerden gelen misilleme sinyalleri, yatırımcıların piyasalardaki riski tekrardan gözden geçirmeye yöneltti. Pazartesi günü dinlence sebebiyle kapalı olan New York borsası, dün meydana gelen işlemlerde satış baskısı yaşadı.
Yatırımcıların riskten kaçınma eğilimiyle altın üstün dereceli kırarken, ABD tahvillerindeki satış baskısı dikkati çekti. ABD Başkanı, bu mevzuda kendisine destek vermeyen 8 Avrupa ülkesine 1 Şubat’tan itibaren yüzde 10 gümrük vergisi uygulanacağını açıklamıştı. Trump, 1 Haziran’da bu oranın yüzde 25’e çıkarılacağını duyurmuştu.
Trump, söz mevzusu tarifelerin ABD’nin Grönland’ı almasına yönelik bir anlaşmaya varılana kadar yürürlükte kalacağını da belirtmişti.
Bu gelişmelerin peşinden Avrupa ülkelerinden gelecek ihtimaller içinde misillemeler, piyasalarda yeni bir tarife savaşı yaşanacağına yönelik korku oluşturdu. Bunu takiben Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un, “Çıkarlarımızı ve üreticilerimizi koruyacağız.” açıklaması halihazırdaki korkuları körükledi.
Belçika Başbakanı Bart De Wever ise, Avrupa’nın kendi teknolojik platformlarını kurması icap ettiğini, aksi halde ABD Başkanı Trump’ın kendileriyle “oynamaya devam” edeceğini söylemiş oldu.
Söz mevzusu gelişimleri takiben gözler bugün gene İsviçre’nin Davos nahiyesine çevrildi. Başkan Trump’ın Davos’taki Dünya Ekonomik Forumu (WEF) toplantısında bugün bir konuşma yapması beklenirken, bilhassa Grönland mevzusunda vereceği tahmin edilen mesajları dikkatle izlenecek. Trump, verdiği bir röportajda Davos’taki zirvede Avrupa’da muhtemelen bir çıkış yolu bulacaklarını söylemiş oldu.
TRUMP, YENİ FED BAŞKANI ADAYINI ÖNÜMÜZDEKİ HAFTA AÇIKLAYABİLİR
Jeopolitik ve tarife gerilimlerinin yanı sıra ABD Merkez Bankasında (Fed) mevcut başkan Jerome Powell’ın peşinden koltuğa kimin oturacağı merak edilirken, ABD Gömü Bakanı Scott Bessent, Davos’ta gazetecilere yapmış olduğu açıklamada yeni başkan adayının gelecek hafta Trump tarafınca açıklanabileceğini belirtti.
Analistler, yeni Fed başkanının Trump’ın düşük faiz politikasını sürdürmesinin kısa vadede piyasalarda pozitif karşılanabileceğini, sadece orta ve uzun solukta bankanın bağımsızlığına yönelik endişeleri artırabileceğini açıkladı.
Makroekonomik veri tarafında ise ABD’de yarın açıklanacak gelişme verileri ile Fed’in yakından izlediği enflasyon göstergelerinden kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi verileri yatırımcıların odağında bulunuyor.
ABD yönetiminin Grönland başta olmak suretiyle değişik coğrafyalardaki söylemleri dünya genelinde risk algısının artmasına niçin olurken, bu durum yatırımcıların ABD varlıklarına yönelik tutumunu negatif yönde etkiliyor.
Dün, tarife savaşlarının tekrardan alevlenebileceği endişeleriyle ABD Gömü tahvilleri satış baskısı altına girdi ve borçlanma maliyetleri arttı. ABD’nin 10 senelik tahvil faizi yüzde 4,3160’a çıkarak Ağustos 2025’ten bu yana en yüksek seviyesini görmüş oldu. ABD 10 senelik tahvil faizi şu sıralarda bir miktar gerilemeyle yüzde 4,2850’de bulunuyor.
Danimarka merkezli emeklilik fonu Akademiker Pension’ın, ABD’nin borcuna ilişkin mali endişeler sebebiyle ABD Gömü tahvili varlıklarından çıkacağını açıklaması da bu gelişmede etkili oldu.
Mevcut riskler ve yakın gelecekte tarife geriliminin artabileceği endişeleri yatırımcıları bir kez daha altına yönlendirirken, altının onsu yeni zirveye ulaştı. Altının ons yüzde 1,8 artışla 4 bin 766 dolara çıkarak üstün dereceli kırması sonrasında, yeni işlem gününde de bu eğilimi sürdürerek zamanı zirvesini 4 bin 854 dolara yükseltti.
Dolar endeksi de ortalama yüzde 0,8 azalışla 22 Ağustos 2025’ten bu yana en sert günlük düşüşünü kaydetti. Dolar endeksi yeni günde de yüzde 0,1 kıymet kaybıyla 98,6 seviyesinde bulunuyor.
Brent petrolün varil fiyatı ise jeopolitik gelişmelerin etkisiyle yüzde 0,4 artışla 63,7 dolarda seyrediyor.
Bu gelişmelerle New York borsasında S&P 500 endeksi yüzde 2,06, Nasdaq endeksi yüzde 2,39 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,76 düştü. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.
Analistler, hem New York borsasındaki gerileme, ABD tahvillerindeki satış baskısı ve dolar endeksindeki gerilemenin aynı anda olmasının piyasalarda risk algısını derinleştirebileceğini söylemiş oldu.
AVRUPA BORSALARI SATICILI SEYRETTİ
Avrupa borsalarında dün negatif bir seyir öne çıkarken, Davos’ta ABD Başkanı Trump’ın Grönland mevzusundaki açıklamaları ile Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde’ın hitabı takip edilecek.
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Dünya Ekonomik Forumu’nda (WEF), ABD’nin Avrupalı ülkelere yönelik ilave gümrük vergisi kararının bir hata bulunduğunu belirtti.
AB ile ABD’nin, geçen temmuz ayında bir tecim anlaşması üstünde mutabakata vardığını hatırlatan Leyen, “Siyasette de iş dünyasında olduğu şeklinde antak kalma anlaşmadır. Dostlar el sıkıştığında bunun bir anlamı olmalıdır.” dedi.
Öte taraftan AB Komisyonu, yabancı ülkelerdeki yüksek riskli tedarikçilerin AB ülkelerindeki tehlikeli sonuç altyapıya ekipman sağlamasını kısıtlamaya yönelik planını kamuoyu ile paylaştı.
Trump’ın Fransa Cumhurbaşkanı Macron’un Gazze için oluşturulan “Sulh Kurulu”na katılma davetini kabul etmemesi halinde yüzde 200 gümrük vergisi uygulayabileceği yönündeki açıklamaları da Avrupa piyasalarında satış baskısını artırdı.
Bu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,67, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,07, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,61 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,03 kıymet yitirdi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne düşüşle başladı.
ASYA BORSALARI KARIŞIK SEYREDİYOR
Tarife ve tecim gerilimlerinin etkisiyle ABD ve Avrupa tarafında görülen satıcılı seyir, yeni işlem gününde Asya borsalarına taşındı. ABD’nin 10 senelik tahvillerindeki dün görülen satış baskısı, Japon tahvillerinde de hissedilirken Japonya’da 30 senelik tahvil faizi yüzde 3,86 ile tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşırken, Japonya’nın 10 senelik tahvil faizi yüzde 2,28’le 1996’dan bu yana en yüksek seviyeyi görmüş oldu.
Japonya piyasaları ise küresel risklerin ve ülke içi siyasetin gölgesinde ilerlemeye devam ediyor. Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae, erken genel seçim için Temsilciler Meclisi’nin 23 Ocak’ta feshedileceğini açıklamıştı.
Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama’nın sakinlik çağrısı ülke piyasalarındaki düşüşleri sınırı olan tuttu. Söz mevzusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,5, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,2 kıymet kaybederken, Cenup Kore’de Kospi endeksi yatay seyretti. Çin’de Şanghay bileşik endeksi ise yüzde 0,2 terfi etti.
BORSA İSTANBUL REKOR KIRDI
Senenin ilk ayında dünya borsalarından pozitif ayrışan Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, dün günü yüzde 0,45 kıymet kazanarak 12.805,81 puanla üstün dereceli seviyeden tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı şubat vadeli sözleşme ise dün günü akşam seansında düzgüsel seans kapanışına bakılırsa yüzde 0,1 azalışla 14.476,00 puandan tamamladı.
Dolar/TL, dünü yatay seyirle 43,2730’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın derhal üstünde 43,2900’dan işlem görüyor.
Öte taraftan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump ile telefonda görüştü. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığından meydana getirilen açıklamaya bakılırsa, görüşmede ikili ilişkilerin yanı sıra bölgesel ve küresel gelişmeler ele alındı.
Erdoğan görüşmede, Türkiye’nin Suriye’deki gelişimleri yakından takip ettiğini ve Suriye’nin birlik, beraberlik ve toprak bütünlüğünün Türkiye için mühim bulunduğunu belirtti.
Görüşmede DEAŞ ile savaşım ve Suriye’nin hapishanelerindeki DEAŞ’lıların durumu da ele alınırken, Erdoğan, tüm unsurlarıyla beraber kalkınan, terörden arındırılmış, rahat bir Suriye’nin bölgenin istikrarına da katkı sağlayacağını açıkladı.
Davos’taki Dünya Iktisat Forumu’na katılmak suretiyle Beyaz Saray’dan ayrılırken basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Trump ise Erdoğan ile yapmış olduğu görüşmeye ilişkin, “Oldukca iyi bir telefon görüşmesiydi.” dedi.
Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin bulunduğunu, yurt haricinde ise İngiltere’de enflasyon, Avro Bölgesi’nde ECB Başkanı Lagarde’ın hitabı, ABD’de haftalık mortgage başvuruları başta olmak suretiyle yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.900 ve 13.000 puanın direnç, 12.600 ve 12.500 puanın ise destek konumunda bulunduğunu açıkladı.

