Küresel piyasalar, petrol etkisiyle negatif başladı

featured
Google'da Abone Ol
0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Küresel piyasalar, petrol fiyatlarındaki sert yükselişlerin ekonomilerde yavaşlamaya sebep olabileceği ve enflasyonist baskıları artırabileceğine yönelik endişelerle haftaya satış ağırlıklı başladı.

Küresel hisse piyasaları, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimin uzayabileceği ve bu risklerin enerji fiyatlarında yol açmış olduğu yukarı yönlü hareketle enflasyonist baskıların güçlenebileceğine yönelik endişelerle satış ağırlıklı seyrediyor.

ABD-İsrail’in İran’a karşı saldırılarının hafiflememesi ve tarafların da çatışmayı uzatmaya hazır görünmesi sebebiyle küresel piyasalarda risk algısı arttı.

Saldırılar sonrasında İran’ın Hürmüz Boğazı’na yönelik tehdit içeren açıklamaları, dünyanın enerji ihtiyacı açısından tehlikeli sonuç öneme haiz dar boğazdaki sevkiyatları kesintiye uğrattı. Bu gelişme, petrol fiyatlarında arz endişeleriyle sert yükselişleri bununla beraber getirirken, buna bağlı olarak küresel enflasyon risklerini de artırdı.

Dünya genelinde petrol fiyatlarının yükselmesinden dolayı maliyet kaynaklı enflasyonist baskıların güçlenebileceğine yönelik kaygılar, merkez bankalarının para politikalarında davranışlarında ölçülü adımlar atabileceği beklentilerini de öne çıkardı.

Saldırılar hemen hemen yedi gün ilkin başlamış olsa bile tedarikçilerin hasar görmüş tesisler, aksayan lojistik ve nakliye risklerindeki artışla savaşım etmesi sebebiyle dünya genelindeki tüketicilerin ve işletmelerin haftalarca yada aylarca daha yüksek yakıt fiyatlarıyla karşı karşıya bırakabileceğine yönelik riskler öne çıkıyor.

Orta Doğu’daki jeopolitik gerginliklerin gümrük vergisi artışlarının tesirini hemen hemen üstünden atamamış durumda olan küresel iktisat için ciddi bir risk oluşturabileceği öngörülüyor.

Çatışmaların Orta Doğu’daki öteki ülkelere de sıçraması küresel ekonomide stagflasyonist risklerin ortaya çıkabilme ihtimalini artırıyor. Hafta sonu da ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarının yoğunlaşması ve İran’ın misilleme saldırıları piyasalarda risk algısını artırırken, yeni haftada da İran’a saldırıların ve bölgedeki çatışmaların ne kadar süreceğine ilişkin belirsizliklerin devam etmesi umut ediliyor.

Öte taraftan ABD ile İsrail’in, saldırılarının sonraki safhalarında “yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunu ele geçirmek için İran’a hususi kuvvet göndermeyi” değerlendirdiği iddia edildi.

Öteki taraftan İsrail’in Lübnan’a saldırıları da yoğunlaşarak devam ediyor. Lübnan’ın doğusunda havadan indirme yaparak Nebi Şit nahiyesine doğru ilerlemeye çalışan İsrail askerleri ile Hizbullah mensupları içinde şiddetli çatışmalar yaşandığı bildirildi.

Ayrıca, Suudi Arabistan, İran’ın komşu ülkelere saldırma planlarının olmadığı yönündeki açıklamasının gerçeği yansıtmadığını, İran’ın “gerçeklikle ilgisi olmayan, zayıf gerekçelere dayalı saldırganlığını sürdürdüğünü” belirtti.

İran’da Uzmanlar Meclisi, ABD-İsrail’in 28 Şubat’taki hava saldırısında öldürülen Ali Hamaney’in arkasından liderlik makamına oğlu Mücteba Hamaney’in “ezici oy çoğunluğuyla” seçildiğini duyurdu.

Mücteba Hamaney’in İran’ın yeni lideri olarak seçilmesinin derhal arkasından The Times of Israel gazetesine konuşan ABD Başkanı Donald Trump, İran’a karşı başlattıkları saldırıların ne vakit bitirileceğine ilişkin nihai sonucu İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun da görüşünü alıp kendisinin vereceğini belirtti.

Trump İran’a saldırıların ne kadar süreceğine ilişkin tarih vermekten kaçınırken, Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt cuma yapmış olduğu açıklamada Washington yönetiminin savaşın 4 ila 6 hafta sürmesini beklediğini söylemişti.

Hem de, aylık istihdam raporunun beklentilerin oldukça altında kalması, ABD ekonomisinin temel sağlığına ilişkin algıyı daha da kötümser hale getirdi.

Giderek tırmanan jeopolitik gerilim, yatırımcıları yüksek petrol fiyatlarından meydana gelen tekrardan enflasyon riski ile ABD iş gücü piyasasındaki soğuma emareleri içinde bıraktı.

ABD Emek harcama Bakanlığının verilerine bakılırsa, ülkede ziraat dışı istihdam şubatta artış beklentilerinin aksine 92 bin şahıs azalırken, işsizlik oranı yüzde 4,3’ten yüzde 4,4’e terfi etti.

Ziraat dışı istihdama ilişkin ocak ve geçen senenin aralık ayı verilerinde de aşağı yönlü revizyona gidildi. Bu gelişmede negatif hava koşullarının ve sıhhat sektöründe gerçekleşen işbırakımı etkili oldu. Son veri ve aşağı yönlü revizyonların devamı istihdam piyasasında risklerin tekrardan aşağı yöne döndüğünü gösteren bir sinyal olarak algılanırken, ücret artışlarının hızlanması ve son jeopolitik gelişmelerin enflasyon üstünde maliyet baskısını artıracak olması ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirimlerinde bir süre daha beklemede kalabileceğini düşündürdü.

ABD Tecim Bakanlığı verilerine bakılırsa de perakende satışlar ocakta aylık bazda yüzde 0,2 azaldı.

Bu gelişmelerin yanı sıra Fed yetkililerinin açıklamaları da yakından takip ediliyor. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, Bloomberg televizyonuna verdiği röportajda, İran’la savaşın enflasyon üstünde kalıcı bir tesirinin olmasını beklemediğini beyan etti.

Benzin fiyatlarındaki artışın tüketiciler için ilk etapta bir fiyat şoku yaratabileceğini belirten Waller, “Politikanın geleceği açısından düşündüğümüzde bunun kalıcı enflasyona yol açması ihtimaller içinde değil.” dedi.

San Francisco Fed Başkanı Mary Daly de şubat ayına ilişkin zayıf gelen istihdam verilerinin para politikası açısından halihazırda zorluk derecesi yüksek karar alma ortamını daha da zorlaştıracağına işaret etti.

Boston Fed Başkanı Susan Collins, katılmış olduğu bir etkinlikte yapmış olduğu konuşmada, para politikasında ek ayarlamalar için bir aciliyet görmediğini, enflasyonun kalıcı olarak yüzde 2 hedefine doğru indiğine dair net kanıtlar aradığını ve bu durumun sadece senenin ikinci yarısında gerçekleşebileceğini beyan etti.

Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, bir konferansta yapmış olduğu konuşmada, faiz oranlarının bir süre daha durağan(durgun) tutulması gerektiğine dair görüşünü yineledi.

Fed Yönetim Kurulu Üyesi Stephen Miran ise CNBC televizyonuna verdiği röportajda, şubat ayına ilişkin zayıf gelen istihdam verilerinin merkez bankasının faiz oranlarını düşürmesine yönelik gerekçesini güçlendirdiğini beyan etti.

Enflasyon sorunları olmadığını belirten Miran, iş gücü piyasasının para politikasından daha çok destek alabileceğini aktardı.

ABD Gömü Bakanı Scott Bessent, küresel petrol arzını sürdürmek amacıyla Hint rafinerilerinin Rus petrolü alımına müsaade eden 30 günlük geçici bir muafiyet yayımladıklarını bildirdi.

ABD’de bu hafta açıklanacak enflasyon, gelişme ve kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi verileri piyasaların odağında olacak. Fed’e ilişkin azalan gevşeme beklentileri ile enflasyon kaygılarının tesirleri tahvil piyasaları ve dolar endeksinde görülüyor.

ABD’nin 10 senelik tahvil faizi 8 baz puan artışla yüzde 4,20’ye, dolar endeksi yüzde 0,7 artışla 99,5 seviyesine çıktı.

Dolar, güvenli liman özelliği ve ABD’nin net enerji ihracatçısı konumu göz önüne alındığında, mevcut ortamda en fazla avantaj elde eden para birimi olarak ortaya çıkıyor.

Altının onsu yüzde 1,3 azalışla 5 bin 87 dolardan işlem görüyor. Güçlenen dolar, altın üstünde baskı oluştururken, artan enerji maliyetlerinin enflasyon endişelerini körüklemesi faiz oranlarının yakın vadede düşürülme olasılığını daha da azalttı ve bu durum da altın fiyatlarındaki düşüşte etkili oldu.

Öte taraftan Avrupa’da bazı ülkelerin merkez bankalarının müdafa harcamalarını finanse etmek amacıyla altın sattığına dair haber akışı da altın fiyatlarındaki gerilemede başka bir unsur olarak öne çıktı.

Orta Doğu’da yaşanmış olan söz mevzusu gelişmelerin etkisiyle Brent petrolün varil fiyatı bugün 114,3 dolara kadar ulaşarak Haziran 2022’den bu yana en yüksek seviyeyi görmüş oldu.

Analistler, Brent petrolün son olarak bu seviyeleri Rusya-Ukrayna Savaşı’nın başladığı dönemde gördüğüne dikkati çekti.

Brent petrol geçen hafta yüzde 28 artışla 92,7 dolara çıkarak Kovid-19’un başladığı dönemlere denk gelen 3 Nisan 2020 haftasından bu yana en süratli haftalık yükselişini kaydetmişti.

ABD ve İsrail’in İran’a saldırmasıyla küresel petrol fiyatlarındaki artışın küresel iktisat için risk oluşturmasıyla New York borsası cuma gününü düşüşle tamamladı.

Öte taraftan, Amerikan varlık yönetim şirketi BlackRock’ın, artan para çıkışları sebebiyle hususi kredi fonlarından birinden para çekme işlemlerini sınırladığına yönelik haberler, piyasalardaki endişeleri artırdı ve firmanın hisseleri yüzde 7,1 kıymet yitirdi.

Nasdaq’ın Texas eyaleti merkezli yeni borsası, “Nasdaq Texas” cuma günü piyasaların kapanışıyla operasyona başlayacağını duyurmuştu.

New York Menkul Kıymetler Borsası (NYSE), işlemlerde aksaklığa neden olan geçmiş bir arıza dolayısıyla ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna (SEC) 9 milyon dolar para cezası ödemeyi kabul etti.

Bu gelişmelerle, Dow Jones endeksi yüzde 0,95, S&P 500 endeksi yüzde 1,33 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,59 kıymet yitirdi. ABD’de endeks vadeli kontratlar yeni haftaya düşüşle başladı.

Avrupa borsaları petrol fiyatlarındaki yükselişlerden kaynaklı enflasyonist endişelerin artmasıyla cuma gününü düşüşle tamamladı.

Petrol fiyatlarındaki yükseliş, Avrupa’da siyaset yapıcıları endişelendirirken, enflasyonist baskıların gelişme endişelerinin önüne geçmiş olduğu görülüyor.

Bu gelişmelerle, Avrupa Merkez Bankasının (ECB) faiz artırımına gideceğine yönelik öngörüler de güçlendi. Öte taraftan ECB Başkanı Christine Lagarde, İtalya’da Johns Hopkins Üniversitesi tarafınca düzenlenen Küresel Risk Konferansı’nda yapmış olduğu konuşmada küresel ekonominin ölçülebilir risk döneminden, geleneksel tahmin modellerinin yetersiz kalmış olduğu gerçek bir belirsizlik çağına geçtiğini söylemiş oldu.

Makroekonomik verilere bakılırsa, Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat), Avrupa Birliği (AB) ile Avro Bölgesi’nin 2025 yılı son çeyreğine ilişkin Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) ve istihdam verilerini güncelledi.

Verilere bakılırsa, Avro Bölgesi’nde mevsimsellikten arındırılmış GSYH, 2025’in dördüncü çeyreğinde üçüncü çeyreğe kıyasla yüzde 0,2, senelik bazda yüzde 1,2 artarak tahminlerin altında yükselirken, 2025’in üçüncü çeyreğine bakılırsa de yavaşladı.

Bölgede GSYH, 2025’in üçüncü çeyreğinde bundan önceki çeyreğe bakılırsa yüzde 0,3, senelik bazda yüzde 1,4 artmıştı.

Analistler, enerji fiyatlarındaki aşırı yükselişin devam etmesi durumunda Avro Bölgesinde resesyon beklentilerinin öne çıkabileceğini söylemiş oldu. Bu gelişmelerle, cuma günü İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,24, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,02, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,65 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,94 kıymet yitirdi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne düşüşle başladı.

Asya borsaları da yükselen petrol fiyatlarının, ham petrol ve doğalgaza büyük seviyede bağımlı olan bölge ekonomilerini negatif etkileyebileceğine yönelik endişelerle haftanın ilk işlem gününde sert düştü.

Makroekonomik veri tarafı da Asya piyasalarının odağında yer alırken, Çin’de şubat ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksinin (TÜFE) aylık yüzde 1 artarak beklentilerin üstünde gerçekleşti. Ülkede TÜFE aylık bazda son olarak Şubat 2024 döneminde yüzde 1 artmıştı.

Çin’de TÜFE söz mevzusu dönemde senelik bazda ise yüzde 1,3 ile Ocak 2023’ten bu yana en süratli yükselişini kaydederek beklentileri aştı. Ülkede, şubat ayına ilişkin Üretici Fiyat Endeksi de (ÜFE) yüzde 0,9’la beklentilerin altında azaldı.

Analistler, ülkede yeni ay yılı tatili harcamaların arttığını ve açıklanan verilerin deflasyon endişelerini bir nebze de olsa azalttığını söylemiş oldu. Çin hükümeti, geçen hafta Pekin’de düzenlenen Çin Ulusal Halk Kongresinin (ÇUHK) senelik genel kurulunda, enflasyon hedefini yüzde 2 olarak açıklamıştı.

Söz mevzusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 6,5, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 2,6 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,1 ve Cenup Kore’de Kospi endeksi yüzde 7,8 geriledi.

Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,19 kıymet kaybederek 12.792,81 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli sözleşme ise cuma akşam seansında düzgüsel seans kapanışına bakılırsa yüzde 0,42 azalışla 14.842,00 puandan işlem görmüş oldu.

Dolar/TL, cuma gününü yüzde 0,2 artışla 44,0690’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın derhal üstünde 44,0840’tan işlem görüyor.

Öte taraftan Ana para Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul AŞ hisse piyasalarında açığa satış işlemlerinin yasaklanmasına ve kredili ana para piyasası işlemlerinin devamı süresince öz kaynak oranının esnetilerek uygulanmasına ilişkin önlem ve uygulamaların 13 Mart seans sonuna kadar devam edilmesine karar verdi.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt haricinde ise Almanya’da endüstri üretiminin takip edileceğini belirtti.

Jeopolitik gelişmeler ile Orta Doğu’dan gelecek haber akışının endeksin yönü üstünde etkili bulunduğunu ifade eden analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.700 ve 12.600 puanın destek, 12.900 ve 13.000 puanın ise direnç konumunda bulunduğunu kaydetti.

Küresel piyasalar, petrol etkisiyle negatif başladı
Haber Bülteni
Bültenimize Katılın

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

Spam göndermiyoruz. İstediğiniz zaman abonelikten çıkabilirsiniz.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

KAI ile Sohbet Et

KAI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka asistanı
Sohbet sistemi şu anda aktif değil. Lütfen daha sonra tekrar deneyin.
WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com