Küresel piyasalarda, ABD ekonomisinin beklentilerin üstünde büyümesinin etkisiyle risk iştahı yüksek kalmaya devam ederken, bugün başlamış olan Noel tatili sebebiyle dünyada birçok borsanın kapalı olmasının işlem hacimlerinin düşük seyretmesine niçin olabileceği tahmin ediliyor.
ABD ekonomisi, öncü verilere bakılırsa bu senenin üçüncü çeyreğinde yüzde 4,3 ile öngörülerin üstünde büyürken, söz mevzusu performans 2023’ün üçüncü çeyreğinden bu yana en yüksek gelişme oranı olarak kayıtlara geçti. Ülkede endüstri üretimi ekimde yüzde 0,1 azalmasının peşinden, kasımda yüzde 0,2 artış kaydetti.
Ülkenin öngörüleri aşan gelişme performansı sergilemesi, resesyon endişelerini öteleyerek ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirimlerine yönelik beklentileri sınırlamasına karşın, bir süredir suni zeka ve teknoloji şirketlerine ilişkin yüksek değerleme endişelerini yatıştırarak piyasalarda risk iştahını destekledi.
Bunun yanı sıra tahminleri aşan gelişme verileri gümrük tarifelerinin ABD ekonomisi üstündeki etkilerine ilişkin belirsizliği de azalttı.
Analistler, ABD’de hükümetin tarihin en uzun kapanmasını yaşamasının peşinden bu süre zarfında ekonomik aktiviteye ilişkin verilerin tam anlamıyla ölçülemediğine yönelik değerlendirmelere dikkati çekerek, nihai gelişme rakamlarının ülke ekonomisine dair daha kapsamlı bir tablo sunacağını kaydetti.
Öte taraftan Fed başkanlığı için aday belirleme süreci devam eden ABD Başkanı Donald Trump, gelişme verilerinin peşinden toplumsal medya hesabından paylaşım yapmış oldu.
Yeni açıklanan “mükemmel” ekonomik verilerin gümrük vergileri yardımıyla gerçekleştiğini öne devam eden Trump, bu verilerin daha da iyileşeceğini kaydederek enflasyonun da olmadığını savundu. Trump, göreve gelecek yeni Fed başkanına ilişkin “Benimle aynı fikirde olmayan asla kimse Fed Başkanı olamayacak.” ifadesini kullandı.
Söz mevzusu açıklamalar faiz indirimlerine yönelik beklentileri artırsa da, gelecek dönemde Fed üstündeki siyasal baskıların daha da artabileceğine yönelik sual işaretlerini bununla beraber getirdi. Ek olarak, bu şekilde bir sürecin bankanın kurumsal bağımsızlığını ve güvenilirliğini zedeleyebileceğine ilişkin algılar da kuvvetlendi.
Para piyasalarında, Fed’in ocak ayında siyaset faizini durağan(durgun) bırakacağına yönelik ihtimaller yüzde 86 ile fiyatlanırken, yıl genelinde ise toplamda 2 faiz indirimi yapacağı öngörülüyor.
Makroekonomik veri tarafında ABD’de {özel sektör} istihdamı 6 Aralık’ta biten dört haftalık dönemde haftada averaj 11 bin 500 şahıs arttı. Dayanıklı mal siparişlerinin tutarı ise ekimde bundan önceki aya bakılırsa yüzde 2,2 azalarak 307,4 milyar dolara indi.
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 senelik tahvil faizi, yüzde 4,16 seviyesinde bulunurken, altın ve gümüş üstün dereceli tazeledi.
Dünya genelinde başta Rusya-Ukrayna Savaşı olmak suretiyle jeopolitik gerilimlerin artabileceğine ilişkin endişeler ile Fed’in faiz indirim döngüsünün gelecek yılda da devam edeceğine dair beklentiler ve merkez bankalarının devam eden altın alımlarıyla kıymetli metallere talep güçlendi. Altının ons fiyatı rekorunu 4 bin 526 dolara taşırken, gümüşün onsu da 72,7 dolara çıktı.
Şu sıralarda, altının ons fiyatı yüzde 0,1 düşüşle 4 bin 493 dolarda seyrederken, gümüşün onsu yüzde 1,2 artışla 72,4 dolarda işlem görüyor.
Güvenli liman özelliği taşıyan gümüş bununla birlikte endüstriyel alanda da yoğun talep görüyor. Bilhassa güneş enerjisi, elektronik ve elektrikli vasıta sektörlerinden gelen taleplerle gümüşteki endüstriyel talep kuvvetli kalmaya devam ediyor.
Dolar endeksi dar bantta seyrederken, ABD’nin Venezuela’ya yönelik sert tutumunun art endişelerini artırmasıyla Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,5 yükselerek 62 dolara çıktı ve yukarı yönlü ivmesini 3 işlem gününe taşıdı. Şu sıralarda, Brent petrolün varil fiyatı yatay seyrediyor.
Bu gelişmelerle New York borsasında alış ağırlıklı bir seyir izlenirken, S&P 500 endeksi yüzde 0,46, Nasdaq endeksi yüzde 0,57 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,16 arttı. S&P 500 endeksi tüm zamanların en yüksek kapanış kıymetini görmüş oldu. Endeks vadeli kontratlar ise güne negatif başladı.
Avrupa borsalarında ise Rusya-Ukrayna Savaşına ilişkin haber akışı yatırımcıların odağında kalmayı sürdürürken, bölgede Noel tatili sebebiyle borsaların bir kısmı tam gün, bir kısmı yarım gün kapalı olacak.
Bundan dolayı bölge piyasalarında bugün işlem hacminin düşük seyretmesi beklenirken, veri takviminde bugün açıklanacak mühim bir ekonomik veri bulunmuyor.
Öte taraftan jeopolitik taraftaki gelişmeler yakından takip edilirken, dün Rusya Müdafa Bakanlığı, Ukrayna’da Harkiv ve Dnipropetrovsk bölgelerinde toplam 2 yerleşim birimini ele geçirdiklerini bildirdi.
Bakanlıktan mevzuya ilişkin meydana getirilen açıklamada, “Harkiv bölgesinde Prilipka, Dnipropetrovsk bölgesinde de Andreyevka yerleşim birimleri kurtarıldı.” ifadesine yer verildi.
Öteki taraftan Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ülkesinin ABD’nin hususi temsilci atadığı Grönland’ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne olan desteğini bir kez daha yineledi.
Bu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,24 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,23 yükselirken, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,21 düştü. İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi ise yatay seyretti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar da güne karışık seyirle başladı.
Asya tarafında Cenup Kore haricinde pozitif bir seyir öne çıkarken, ABD’de açıklanan gelişme verilerinin peşinden görülen yükseliş eğilimi bölge piyasalarına taşındı.
Öte taraftan Japonya Merkez Bankası (BoJ) 30 Ekim’de meydana gelen toplantı tutanaklarını yayımladı.
Tutanaklarda, üyelerin ülke ekonomisine ilişkin temel senaryoyu ele almış olduğu belirtilirken, dünya genelinde uygulanan tecim ve öteki politikalarının yurt dışı ekonomilerde yavaşlamaya yol açmasının, yurt içinde ise şirket karlılıklarındaki gerileme şeklinde unsurların etkisiyle Japonya’nın ekonomik büyümesinin ılımlı seyretmesinin olası bulunduğunu değerlendirildi.
Bununla beraber gevşek finansal koşullar şeklinde faktörlerin de büyümeyi desteklemesinin beklendiği ifade edilirken, ilerleyen dönemde öteki ekonomilerin tekrardan gelişme patikasına dönmesiyle Japonya’nın ekonomik gelişme performansının yükselmesinin öngörüldüğü aktarıldı.
Öte taraftan, tutanaklarda ABD ekonomisinin aşırı ısınması ve buna bağlı olarak yen’in kıymet kaybetmesi sonucu Japonya’da fiyatların belirgin şekilde yukarı yönlü baskı altında kalma riskine dikkat çekilerek, siyaset faizinin daha erken artırılmasının arzu edilebileceği açıklandı.
Ülkede açıklanan makroekonomik verilere bakılırsa, Japonya’da ekonomik faaliyetlerdeki gelecek yönlü eğilimi ölçmek için kullanılan öncü endeks ekimde 109,8 olarak açıklandı.
Söz mevzusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,2 artarken, Cenup Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,1 düştü.
Dün satış alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,18 kıymet kaybederek 11.290,36 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı aralık vadeli sözleşme ise dün akşam seansında düzgüsel seans kapanışına bakılırsa yatay seyretti.
Dolar/TL, dün günü yatay seyirle 42,8240’tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üstünde 42,8490’dan işlem görüyor.
Öte taraftan Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) bankalar ile finansal kiralama, faktoring, finansman, tutum finansman ve varlık yönetim şirketleri tarafınca enflasyon muhasebesi uygulanmamasına karar verdi.
Analistler, bugün yurt içinde finansal hizmetler itimat endeksi, yurt haricinde ise ABD’de haftalık mortgage ve işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini belirtti.
Avrupa’da Noel tatili sebebiyle borsaların bir kısmının tüm gün, bir kısmının ise ABD ile beraber yarım gün kapalı olacağını kaydeden analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.200 ve 11.100 puanın destek, 11.400 ve 11.500 puanın ise direnç konumunda bulunduğunu beyan etti.

