Küresel piyasalarda, ABD Başkanı Donald Trump’ın iyimser açıklamaları ve ABD Merkez Bankasının (Fed) bu yıl faiz artışına gitmeyeceğine yönelik beklentilerin iyimser tesirleri görülürken, bölgede devam eden çatışmalar ise risk algısının hala yüksek kalmasına sebep oluyor.
Orta Doğu’daki devam eden “ABD/İsrail-İran Savaşı” piyasaların odağında yer almaya devam ederken, bölgedeki duruma ilişkin karışık sinyaller piyasaların yön bulmasını zorlaştırıyor. Bu durum yatırımcıların da davranışlarında ölçülü davranmasına niçin oluyor.
Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın açılmadan savaşın sona erebileceğine ilişkin açıklamaları ve Fed Başkanı Jerome Powell’ın da faiz artışı beklentilerini yumuşatan açıklamaları sonrasında ABD ve Avrupa’daki endeks vadeli kontratlarında yükselişler görülmesine rağmen, bölgede çatışmaların devam etmesiyle Asya piyasalarında negatif bir seyir izleniyor.
Kuveyt’e ilişik bir ham petrol tankerinin (es-Salimi), Birleşik Arap Emirliklerinin Dubai Limanı’nda İran tarafınca direkt hedef alındığı ve tankerde yangın çıkmış olduğu açıklandı.
Öte taraftan Trump, ülkesinin İran’daki askeri saldırılarını sona erdirmek için “yeni ve daha makul bir rejimle” ciddi görüşmeler yürüttüğünü ileri sürerek, bu aşamada “büyük ilerleme” kaydedildiğini beyan etti.
Antak kalma sağlanmaması halinde neler yaşanabileceğine yönelik tehditlerde bulunan Trump, bu şekilde bir durumda Basra Körfezi’ndeki Hark Adası, elektrik santralleri ve petrol kuyularını hedef alacaklarını belirtti.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt de düzenlemiş olduğu basın toplantısında, Tahran yönetiminin kamuoyuna yapmış olduğu açıklamaların aksine anlaşmaya “giderek daha istekli bulunduğunu” ileri sürdü.
ABD Gömü Bakanı Scott Bessent ise Fox News televizyonuna verdiği röportajda, ABD’nin zaman içinde Hürmüz Boğazı’nın kontrolünü tekrardan ele geçireceğini vurgulayarak, gerek ABD refakatiyle gerekse oldukça uluslu bir refakat gücüyle seyrüsefer serbestliğinin sağlanacağını beyan etti.
Öte taraftan Fed Başkanı Powell, Harvard Üniversitesinde katılmış olduğu bir etkinlikte, Orta Doğu’da yaşananlar karşısında politikalarının gelişmelerin seyrini bekleyip görmek için uygun bir konumda bulunduğunu belirtti.
Powell, enflasyon beklentilerinin kısa vadenin ötesinde iyi bir halde çıpalanmış göründüğünü beyan etti.
İş gücü piyasasına yönelik aşağı yönlü risklerin, faiz oranlarının düşük tutulmasını gerektirdiği sadece enflasyona yönelik yukarı yönlü risklerin ise faizlerin düşürülmemesini telkin etmiş olduğu mevcut duruma işaret eden Powell, bu iki hedef içinde bir gerilim yaşandığını, sıkıntılı bir dönemde “oy birliği” beklemenin yanıltıcı olabileceğini söylemiş oldu.
Ayrıca, Internasyonal Para Fonu (IMF), Orta Doğu’daki savaşın direkt etkilenen ülkelerin ekonomilerinde ciddi aksamalara yol açtığını, birçok iktisat için ise görünümü kararttığını bildirdi.
IMF yetkilileri tarafınca kaleme alınan blog analizinde, Orta Doğu’daki savaşın enerji, tecim ve finansa tesirleri ele alındı.
Analizde, dünyanın yeni bir şokla daha karşı karşıya olduğu belirtilerek, Orta Doğu’daki savaşın yaşamları ve geçim kaynaklarını altüst etmiş olduğu açıklandı.
Powell, enflasyon beklentilerinin kısa vadenin ötesinde iyi bir halde çıpalanmış göründüğünü ifade etmesi sonrasında enflasyonist endişeler bir nebze azalırken, Bankanın bu yıl faiz artırımına gitmeyeceğine yönelik öngörülerin güç kazanılmış olduğu ve bunun da tahvil piyasasındaki satış baskısını azalttığı görüldü.
ABD’nin 10 senelik tahvil faizi yüzde 4,32 seviyesinde dengelendi. Dolar endeksi yüzde 0,2 azalışla 100,4 seviyesinde seyrediyor. Altının onsu söz mevzusu gelişmelerin etkisiyle yüzde 1,2 artışla 4 bin 564 dolardan, Brent petrolün varili ise yüzde 1,8 azalışla 106,1 dolardan işlem görüyor.
106,9 dolarla Temmuz 2022’den bu yana en yüksek seviyeyi gören Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı, yüzde 0,1 düşüşle 102,8 dolar seviyelerinde dengelendi.
Bu gelişmelerle, Dow Jones endeksi yüzde 0,11 kıymet kazanırken, S&P 500 endeksi yüzde 0,39 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,73 kıymet yitirdi. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.
Avrupa borsaları, devam eden jeopolitik gerilimlerden destek kabul eden petrol ve madencilik hisselerindeki yükselişlerin etkisiyle dün pozitif seyretti. Alman Iktisat Araştırma Enstitüsü (Ifo), Orta Doğu’daki çatışmaların yol açmış olduğu artan enerji maliyetleri ışığında Almanya’da daha çok firmanın fiyat artırmayı planladığını bildirdi.
Makroekonomik veri tarafında, Avro Bölgesi’nde Orta Doğu’daki gelişmelerin ekonomik büyümeyi zayıflatacağı beklentisiyle ekonomik itimat endeksi martta aylık bazda 1,6 puan düşüşle 96,6 seviyesine geriledi.
Almanya’da mart ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık yüzde 1,1’le beklentilerin üstünde, senelik yüzde 2,7’yle beklentiler dahilinde arttı. Ülkede TÜFE şubatta aylık yüzde 0,2, senelik yüzde 1,9 artmıştı.
Almanya’da enflasyonun hızlanması Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) faiz artırımına gitmek zorunda kalabileceğine yönelik öngörüleri öne çıkardı. Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, geçen hafta ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarının ve Tahran’ın misillemelerinin yol açmış olduğu enerji şokunun yüzde 2 olan büyük ve kalıcı bir aşım riskine yol açarsa, para politikasında bir ayarlama yapılmasının meşru hale gelebileceğini belirtmişti.
Öte taraftan Avrupa Birliği (AB) Komisyonunun Tarımdan Görevli Üyesi Christophe Hansen, artan gübre fiyatlarının ve Orta Doğu’daki gelişmelerin ziraat sektörünü ciddi şekilde etkilediğini belirterek, yeni önlemler üstünde çalıştıklarını söylemiş oldu.
Fransız enerji şirketi Total Energies hisseleri, Orta Doğu fizyolojik petrol piyasasına yönelik stratejik hamlelerin kar beklentilerini artırmasıyla yüzde 3’ün üstünde kıymet kazanmıştır.
JPMorgan’ın kuvvetli ilk çeyrek beklentileri sonrası spor otomobil üreticisi Ferrari’nin hisseleri yüzde 4’ten fazla yükselerek EuroStoxx 50’ye öncülük etti. Alman müdafa endüstri şirketi Rheinmetall’ın hisseleri, artan sipariş defteri ve “kriz hissesi” niteliğiyle yüzde 2 terfi etti.
Bu gelişmelerle, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,18, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,92, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,02 ve İngiltere’de FTSE 100 endeksi ise 1,61 terfi etti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.
Asya borsaları, jeopolitik gelişmelere ilişkin belirsizliklerin etkisiyle negatif seyrediyor.
Makroekonomik veri tarafında Çin’de şubat ayında 49 seviyesinde olan mart ayına ilişkin imalat endüstri Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) mart ayında 50,4 seviyesine, hizmet sektörü PMI 49,5’ten 50,1’e, bileşik PMI 49,5’ten 50,5’e terfi etti.
Ülkede imalat endüstri aktivitesinin 2 aylık daralmanın peşinden pozitif tarafa döndüğü görüldü.
Analistler, Çin’in Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerden kaynaklı etkilerden öteki ülkelere bakılırsa daha azca etkilenmesinin beklendiğini belirterek, enerji fiyatlarındaki artışın ülkedeki yeşil enerji sektörüne pozitif yönde yansıyabileceğini söylemiş oldu.
Öte taraftan Japonya’da mart ayına ilişkin Tokyo TÜFE, yüzde 1,4 ile beklentiler altında artarken, bundan önceki aya bakılırsa yavaşladı. Ülkede, Tokyo TÜFE şubat ayında yüzde 1,6 artmıştı.
Ülkede, işsizlik oranı şubat ayında yüzde 2,6 ile beklentilerin altında gerçekleşirken, ocak ayında yüzde 4,3 artış kaydeden endüstri üretimi şubatta yüzde 2,1’le beklentilerin üstünde azaldı.
Endüstri üretimi senelik bazda ise yüzde 0,3 artarak beklentileri karşılayamadı.
Japonya’da ocak ayında yüzde 4,1 artan perakende satışlar şubatta yüzde 2 ile beklentilerin üstünde azalırken, söz mevzusu veri senelik bazda beklentilerin aksine yüzde 0,2 azaldı. Cenup Kore, İran’la savaşın şiddetlenmesi sebebiyle enerji maliyetlerini hafifletmek için 17 milyar dolardan fazla ek bütçe önerdi.
Söz mevzusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,3, ve Cenup Kore’de Kospi endeksi yüzde 3,3 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,5, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 azaldı.
Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,57 kıymet kaybederek 12.626,35 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli sözleşme ise dün akşam seansında düzgüsel seans kapanışına bakılırsa yüzde 0,1 azalışla 14.540,00 puandan işlem görmüş oldu.
Dolar/TL, dün günü yatay seyirle 44,4423’ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üstünde 44,4750’den işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde işsizlik oranı, dış tecim dengesi ve Hizmet Üretici Fiyat Endeksi’nin, yurt haricinde ise ABD’de JOLTS açık iş sayısı İngiltere’de gelişme, Almanya’da işsizlik oranı, Avro Bölgesi’nde enflasyon başta olmak suretiyle yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.500 ve 12.400 puanın destek, 12.700 ve 12.800 seviyelerinin ise direnç konumunda bulunduğunu kaydetti.

