ABD kaynakları, Pentagon’un İran’a yönelik bir kara harekatı planladığını bildirirken, hususi operasyon birimlerinin ülkedeki uranyumu ele geçirmeyi hedeflediği belirtiliyor. İsrail ve ABD’nin geçen yıl Haziran ayında İran’a yönelik bir takım hava saldırısı düzenlemesinden ilkin, ülkenin 400 kilogramdan fazla yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyuma ve ortalama 200 kilogram yüzde 20 oranında bölünebilir maddeye haiz olduğuna inanılıyordu; bu maddenin yüzde 90 oranında tabanca sınıfı uranyuma dönüştürülebildiği iddia ediliyordu. Bu iddialarla ilgili Haber Global Web Hususi’e informasyon veren nükleer enerji uzmanı Adil Buyan ise İran’ın elindeki uranyumun nükleer bomba hayata geçirmeye yetmeyeceğini söylemiş oldu.
Internasyonal Atom Enerjisi Ajansı Genel Direktörü Rafael Grossi, uranyumun esas olarak ABD ve İsrail’in Haziran ayında saldırmış olduğu üç yerden ikisinde bulunduğunu düşündüğünü söylemiş oldu
BOMBA İMKANI YOK!
İran’ın nükleer çalışmalarıyla ilgili informasyon veren Buyan şunları söylemiş oldu: “Tüm süreçler denetim altında; üretim ve depolama denetimli şekilde yapılıyor. Elimizdeki bilgilere gore yüzde 90 zenginleştirme seviyesine çıkmanız mümkün değil. Bundan dolayı uranyumun içinde bölünebilir Uranyum-235 oranı naturel halde ortalama binde 7’dir. Siz bu oranı onlarca kere zenginleştirme çevriminden geçirerek yüzde 10–20 seviyelerine çıkarabilirsiniz. Bu süreç zamana bağlıdır; ne kadar uzun süre çalışırsanız o denli yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum elde edersiniz. Sadece bu verilerle nükleer bomba yapma imkânı yoktur.”
İRAN KABUL ETMEZ
Buradaki münakaşanın, müdahale için uygun bir gerekçe oluşturma çabası bulunduğunu belirten Buyan şu ifadeleri kullandı: “Nükleer olmasaydı, bu kez petrol üstünden bir gerekçe bulunurdu. İran’ın iki büyük hata yapıldığı düşünülüyor: Birincisi doları dönem dışı bırakmak, ikincisi ise üretilen petrol ve doğalgazdan Amerikan tarafının hisse alamaması. Mevzunun ana ekseni ile ikincil unsurlar içinde geçişler var. Uranyumun yüzde 60 seviyesine kadar zenginleştirilip başka bir ülkeye devredilerek denetim altına alınması şeklinde bir formül de konuşulmuştu. Sadece bir uzlaşma olacağını sanmıyorum; Batı’nın sunmuş olduğu tavsiyeler uzlaşmacı değil, daha oldukca aşağılayıcı olarak görülüyor. Bu tür tekliflerin İran toplumuna kabul ettirilmesi tarihsel olarak mümkün değil.”
İRAN’DA ABD BAŞLATTI
1970’lerde İran’ın nükleer programını başlatan ve destekleyenin de ABD bulunduğunu vurgulayan Buyan İran’ın nükleer tarihiyle ilgili çarpıcı bilgiler verdi:
“İran’a zenginleştirme mevzusunda destek sağlanmıştır. İran’da nükleer tabanca yapmak dinen uygun görülmediği için Humeyni döneminde bu alanda ilerleme kaydedilmedi. Humeyni’nin ölümünden sonrasında program tekrardan hız kazanmıştır. İran’daki nükleer santral projelerinde Alman Siemens şirketi mühim rol oynadı; projenin büyük kısmını tamamladıktan sonrasında çekildi. Ondan sonra proje Rusya’ya devredildi ve Rus teknolojisiyle tamamlandı. Şu demek oluyor ki nükleer santral, Amerikan, Alman ve Rus katkılarının bulunmuş olduğu karma bir yapıdadır.”
RUS PERSONEL ÇALIŞIYOR
İran’da nükleer tesislerin vurulamayacağını belirten Buyan, “Irak Savaşı esnasında bu tesisleri imha etmek için güdümlü cephane kullanıldı sadece tesislerin ana yapısı zarar görmedi. Bundan dolayı sistemlerin mühim bir kısmı yer altındadır. Bu yüzden o dönemde de nükleer kapasitenin tamamen ortadan kaldırılması mümkün olmadı. Bugün de nükleer santrallerde ciddi sayıda Rus personel iş koşturmacasındadır. Bu yüzden direkt bir müdahale riski yüksektir; Rusya buna karşılık verebilir. Ana reaktörü yok etmek zor olsa da, trafo şeklinde eleştiri altyapı hedef alınırsa tesis çalışamaz hâle getirilebilir. Benzer bir yöntem Ukrayna’da da uygulanmıştır” dedi.
İsfahan’daki nükleer kompleksin altındaki bir tünel Natanz’daki bir depoda uranyum tutulduğu belirtiliyor.
YOK EDİLEMEZ
Buyan “Netice olarak, bu şekilde bir operasyonun büyük seviyede gerçekçi olmadığını düşünüyorum. Şu anda bir “idrak” ortamı oluşmuş durumda. Daha ilkin de “nükleer kapasiteyi bitirdik” denmişti; sadece niçin bitmediği ortada: şundan dolayı sistemlerin büyük kısmı yer altında ve tamamen yok edilmesi kolay değil” ifadelerini kullandı.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi

