Küresel piyasalar, ABD’de bazı tarifelerin Yüksek Mahkemece yasaya aykırı bulunması ve ABD-İran arasındaki tansiyonun her an artabileceğine yönelik endişelerle haftaya karışık başlarken, Asya tarafında bazı borsaların kapalı olması sebebiyle piyasalarda işlem hacmi düşük seyrediyor.
ABD’deki Yüksek Mahkemenin ABD Başkanı Donald Trump’ın devreye almış olduğu “acil durum” tarifelerini yasaya aykırı bulmasının arkasından, Trump’tan gelen yeni bir tarife hamlesi belirsizlikleri artırdı.
1974 Tecim Yasası uyarınca tüm ülkelere yüzde 10 küresel gümrük vergisi getirilmesine ilişkin sonucu imzalayan Trump, hemen sonra bu oranı yüzde 15’e çıkaracağını deklare etti.
Trump yönetimi ile Yüksek Mahkeme içinde birbirini takip eden zıt adımların atılabileceğine yönelik endişeler, tecim politikalarına ilişkin öngörülebilirliği azaltarak ABD varlıklarına yönelik risk algısının yükselmesine niçin oldu.
Ülkede endeks vadeli kontratlar haftaya satış baskısıyla başlarken, daha düşük gümrük vergileri olasılığı Asya tarafında açık olan Cenup Kore ve Hong Kong borsalarının alıcılı seyretmesini sağlamış oldu.
Analistler, tarifelerde belirsizliklerin artmasının piyasa için iyi bir haber olmadığını vurgulayarak, söz mevzusu gelişmelere ek jeopolitik risklerin artabileceğine yönelik kaygıların da fiyatlamaları zorlaştırdığına dikkati çekti.
Öte taraftan ABD ile İran arasındaki gelişmeler yatırımcıların odağında bulunuyor. Analistler, iki ülke heyetlerinin bu hafta tekrardan bir araya gelmesinin beklendiğini aktararak, görüşmelerden somut netice çıkmaması halinde piyasalarda yüksek seyreden risk algısının artabileceğini kaydetti.
Trump, geçen hafta yapmış olduğu açıklamada İran’a ihtimaller içinde sınırı olan askeri hücum yapmış olup yapmayacaklarına ilişkin, “Sanırım bunu düşündüğümü söyleyebilirim.” demişti.
Suni zeka ve teknoloji şirketleri içinde sağlanan anlaşmalar piyasalarda risk iştahını destekleyen başlıca unsur olurken, bu alanda ana temayı belirlemesi beklenen dünyanın en büyük şirketlerinden Nvidia’nın çarşamba günü açıklayacağı finansal sonuçlar yatırımcıların odağında bulunuyor.
ABD’de Meta’nın uzun vadeli suni zeka altyapı yol haritasını ilerletmek suretiyle Nvidia ile fazlaca senelik stratejik ortaklığa gittiğini duyurmasının arkasından, Nvidia ile Oracle içinde da yeni bir iş birliği açıklandı.
Oracle ve Nvidia, işletmelerin otonom görevler gerçekleştirebilen suni zeka uygulamalarının çıkarım süreçlerini hızlandırmaya yönelik altyapı entegrasyonu mevzusunda iş birliğini genişletti.
Makroekonomik veri tarafında ise ABD’de gelişme verileri beklentilerin altında kalırken, ABD Merkez Bankasının (Fed) enflasyon göstergesi olarak dikkate almış olduğu verilerde hızlanma görüldü.
Buna gore, besin ve enerji kalemlerinin hesaplama dışı tutulduğu çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi geçen yıl aralıkta aylık bazda yüzde 0,4 ve senelik bazda yüzde 3 ile beklentilerin üstünde arttı.
Endeks, geçen yıl kasımda aylık yüzde 0,2 ve senelik yüzde 2,8 artmıştı.
Para piyasalarında Fed’in haziran ayında faiz indirimi yapacağına yönelik beklentiler bir miktar zayıflamakla beraber varlığını korurken, bankanın haziran toplantısını pas geçmesi halinde temmuzda faiz indirmesine kati gözüyle bakılıyor.
Dolar endeksi tarife belirsizlikleriyle geriledi. Cuma gününü yüzde 0,1 düşüşle 97,8 seviyesinde tamamlayan dolar endeksi, yeni haftaya da yüzde 0,3 azalışla 97,5’te başladı.
Halihazırda ABD-İran geriliminden destek kabul eden altının ons fiyatı, tarifelere ilişkin belirsizliklerin de eklenmesiyle yukarı yönlü hareketini sürdürdü. Ons altın yeni işlem gününde yüzde 1,2 artışla 5 bin 160 dolardan alıcı buluyor.
ABD ile İran içinde gerçekleştirilecek yeni görüşme öncesinde petrol fiyatlarındaki gerileme göze çarpıyor. Brent petrolün varil fiyatı haftaya yüzde 1 düşüşle 70,4 dolardan başladı.
ABD’de endeks vadeli kontratlar da yeni işlem haftasına negatif başladı.
Avrupa borsalarında cuma günü ABD Yüksek Mahkemesinin Başkan Donald Trump’ın ek gümrük tarifelerine karşı verdiği eleştiri kararın arkasından alış ağırlıklı bir seyir öne çıkarken, gözler bugün Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde’ın konuşmasına çevrildi.
Analistler, tarifelerin yasaya aykırı bulunmasıyla Avrupa’da yatırımcıların tecim savaşı endişelerini azaldığını ifade ederek, bu durumun ülke borsalarında hissedildiğini kaydetti.
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, ABD Yüksek Mahkemesinin tariflere ilişkin sonucu ve arkasından ABD Başkanı Donald Trump’ın ABD’nin öteki ülkelerden ithal etmiş olduğu ürünlere ilkin yüzde 10 arkasından da yüzde 15 oranında küresel tarife uygulayacağını duyurması sonrası izahat yapmış oldu.
AB’nin, ABD’den, Internasyonal Acil Ekonomik Güçler Yasası ile alakalı son Yüksek Mahkeme sonucu sonrasında atmayı organize ettiği adımlar mevzusunda tam bir açıklık talep ettiğine işaret edilen açıklamada, mevcut durumun, her iki tarafın da üstünde anlaştığı ve AB-ABD Ortak Bildirisi’nde belirtilen “adil, dengeli ve karşılıklı yarar elde eden” transatlantik tecim ve yatırımı sağlamaya elverişli olmadığı bildirildi.
Açıklamada, AB şirketleri ve ihracatçılarının adil işlem, öngörülebilirlik ve hukuki güvenceye haiz olmasının önemine dikkat çekilerek, “Antak kalma anlaşmadır. ABD’nin en büyük tecim ortağı olan AB, kendi taahhütlerine sadık kalmış olduğu benzer biçimde ABD’nin de ortak bildiride belirtilen taahhütlerini yerine getirmesini beklemektedir.” ifadesi kullanıldı.
Bölgede cuma günü açıklanan verilere gore Almanya’da üretici tutarları ocakta senelik bazda yüzde 3 düşerek Nisan 2024’ten bu yana en sert gerilemesini kaydetti.
Almanya’da Bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) şubatta 1 puan artışla 53,1’e terfi etti. Bu sayı, son 4 ayın en yüksek seviyesi olarak kayıtlara geçti.
Şubat ayı verilerinde en dikkat çekici iyileşme imalat sanayisinde yaşandı. İmalat sanayisi PMI ise şubatta 49,1’den 50,7’ye yükselerek son 44 ayın en yüksek seviyesine ulaştı ve 3,5 senenin arkasından ilk kez tekrardan gelişme bölgesine girdi.
Bu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,56, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,48, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,87 ve Fransa’da CAC 40 endeksi de yüzde 1,39 terfi etti. Avrupa’da, endeks vadeli kontratları güne karışık başladı.
Asya tarafında dinlence sebebiyle Çin ve Japonya’da piyasalarda işlem yapılmazken, açık olan azca sayıdaki borsada pozitif seyir öne çıkıyor.
ABD’de bazı tarifelerin hukuki açıdan geçersiz sayılması, bölge piyasalarında daha düşük gümrük vergileri uygulanabileceğine yönelik beklentileri güçlendirerek hisse piyasalarında alış ağırlıklı seyri destekledi.
Analistler, tarife gelişmelerinin bir çok Asya ekonomisi açısından kısa vadede ABD’nin uyguladığı gümrük vergisi oranlarının düşebileceğine yönelik beklentileri öne çıkardığını belirtti.
Söz mevzusu gelişmelerle kapanışa yakın Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 2,2 ve Cenup Kore’de Kospi endeksi de yüzde 0,5 arttı.
Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,94 artışla 13.934,06 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı şubat vadeli sözleşme ise cuma akşam seansında düzgüsel seans kapanışına gore yüzde 0,3 yükselişle 15.610,00 puandan işlem görmüş oldu.
Dolar/TL, cuma günü 43,8320’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın derhal üstünde 43,8330’dan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin bulunduğunu, yurt haricinde ise ABD’de dayanıklı mal siparişleri, yapınak siparişleri ve ECB Başkanı Lagarde’ın hitabı başta olmak suretiyle yoğun gündemin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.000 ve 14.100 puanın direnç, 13.800 ve 13.700 puanın ise destek konumunda bulunduğunu beyan etti.

