Çin’in Hainan eyaletinde 24-27 Mart 2026 tarihleri içinde düzenlenen Boao Asya Forumu, küresel ekonomide artan belirsizlikler ve İran merkezli savaşın yarattığı jeopolitik risklerin gölgesinde gerçekleştirildi. “Asya’nın Davos’u” olarak anılan ve 2002 senesinde başlamış olan forum, bu yıl küresel krizlere karşı ortak siyaset arayışları açısından eleştiri bir platform olarak öne çıkıyor. Forum kapsamında piyasaya sürülen ‘2026 Asya Ekonomik Görünüm Raporu’nun ise ekonomiler için bir uyarı durumunda olduğu belirtiliyor. Forumdan çıkan sonuca gore bu yıl Asya ekonomisinin yüzde 4,5 büyümesinin beklendiği kaydediliyor. İstanbul Okan Üniversitesi, Internasyonal Finans ve Bankacılık Kısmı Başkanı Doç. Dr. Turgay Münyas Haber Global Web Hususi’e İran savaşının yarattığı riskleri değerlendirdi.
Boao Asya Forumu Çin’in güneyindeki Hainan eyaletinde yapılmış oldu.
26 KATILIMCI ÜLKE
Boao Asya Forumu’nun temelleri 1998 senesinde atıldı; 2001 senesinde ise resmen kuruldu. Çin öncülüğünde Asya ile Avustralya bölgesinden 26 ülkenin katılımıyla oluşturulan forum, ilk toplantısını 2002 senesinde gerçekleştirmiş oldu. Müessese amacı, Asya ülkeleri içinde ekonomik entegrasyonu güçlendirmek, kalkınma hedeflerini desteklemek ve bölgesel işbirliğini çoğaltmak olarak tanımlandı. Zaman içinde forum, küresel iktisat ve jeopolitik konuların da tartışıldığı mühim bir internasyonal platforma dönüştü. 2026 yılı itibarıyla forum, 25. yılını geride bırakırken, Asya’nın küresel sistemdeki görevi ABD’nin İran’a müdahalesinin peşinden ehemmiyet kazanmıştır.
BÜYÜME ETKİLENECEK
Doç. Dr. Turgay Münyas İran savaşının seyrine gore küresel ekonominin karşı karşıya olduğu riskleri şu şekilde değerlendiriyor:
“Küresel iktisat kırılganlıkla karşı karşıya. Enerji fiyatlarının artmasından kaynaklı enflasyonda yukarı yönlü bir eğilim var. En mühim risk bu. İkinci risk, enerji fiyatlarındaki artışın bir tek yüksek enflasyon üstünde değil, gelişme üstünde de aşağı yönlü baskı yaratacak olmasıdır. Jeopolitik risklerin yüksek olmasından kaynaklı olarak, işsizlik oranlarında yukarı yönlü eğilimler göreceğiz. Doğrusu hem yüksek enflasyon hem de istihdam kaybı sorunları gündeme gelecek.”
ÜÇ TEMEL ETKİ
Cenk ortamının üç temel kanal üstünden etkide bulunacağını vurgulayan Doç. Dr. Münyas, bu tesirleri şu şekilde sıralamaktadır:
1. Enerji ve enflasyon: Savaşın enerji tutarları üstündeki yukarı yönlü tesiri, üretim maliyetlerinin artmasına ve küresel enflasyonun daha kalıcı bir kalite kazanmasına yol açacaktır. Geçtiğimiz hafta hem ABD Merkez Bankası (FED) hem de Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) toplantılarını gerçekleştirmiştir. Bu toplantılarda “bekle-gör” yaklaşımı benimsenmiş; enflasyon beklentilerindeki bozulmanın yakından izleneceği ve lüzumlu görülmesi halinde ilave sıkılaşma adımlarının atılacağı ifade edilmiştir. Bu tür bir sıkılaşma süreci, küresel likidite koşullarının da daralmasına niçin olacaktır. Bu durum, finansal varlık tutarları üstünde genel bir baskı oluşmasına niçin olacaktır. Yüksek faiz ortamı altın tutarları üstünde aşağı yönlü baskı yaratırken, artan faiz oranları hisse senedi piyasalarını negatif etkileyebilecektir.
2. Tecim ve finansal koşullar: Savaşlar, küresel tecim yollarını sekteye uğratarak tedarik zincirlerinde kırılmalara niçin olmaktadır. Bu durum, bilhassa ihracata dayalı gelişme modeli izleyen Asya ekonomileri açısından aşağı yönlü riskleri artırmaktadır. Artan jeopolitik riskler, finansal koşulların sıkılaşmasına ve internasyonal tecim hacminin daralmasına yol açabilecektir. Küresel talepte yaşanacak zayıflama, ekonomik gelişme üstünde ilave baskı oluşturacaktır.
3. Belirsizlik ve yatırım davranışı: Cenk ortamı, küresel ölçekte belirsizliği artırarak yatırımcı davranışlarını mühim seviyede etkilemektedir. Bu süreçte ana para, riskli varlıklardan çıkarak güvenli limanlara yönelmektedir. Merkez bankalarının ihtimaller içinde faiz artırımına ilişkin sinyalleri de bu eğilimi güçlendirmektedir. Nitekim Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde’ın 25/03/2026 tarihinde yapmış olduğu konuşmada, gerektiğinde ilave sıkılaşmaya gidilebileceğini belirtmesi, piyasalarda risk algısını artırmıştır.
Bu yılki konferansın, Çin’in 15. Beş Senelik Planı’nın (2026-2030) başlangıcına denk geldiği vurgulandı.
ENFLASYON ARTACAK
“Faiz oranlarının yükselmesiyle beraber finansman maliyetleri artmakta; bu durum hem küresel iktisat hem de Asya ekonomileri açısından gelişme potansiyelini sınırlamaktadır. Bu bağlamda, en belirleyici unsur savaşın süresi ve sertliği olacaktır. Savaşın uzaması, küresel ölçekte enflasyon üstünde yukarı yönlü, gelişme üstünde ise aşağı yönlü baskı oluşturmaktadır.”
[email protected]
Kaynak: Web Hususi

