SCÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. İlhan Çetin, yaz aylarının gelmesi ile beraber tekrardan ortaya çıkan kene vakaları hakkında açıklamalarda bulunmuş oldu. Prof. Dr. Çetin, bu mevzuda hem Sıhhat Bakanlığı’nın hem de Ziraat ve Orman Bakanlığı’nın ciddi tedbirler aldığını belirterek, “Sadece direkt kenelerin tabiattan yok edilmesi, bilhassa bu hastalığa sebebiyet veren kene cinsinin bölgemizde daha çok yaygınlaşması ve bunların enfeksiyon taşıma risklerinin daha çok artmasının maalesef önüne geçemedik. Belli periyotlar halinde olay sayılarımızda artma ve azalma olabiliyor. Sadece şu anda artış trendindeyiz. Onun için de mümkün olmasıyla birlikte dikkat etmekte yarar var.
Bilhassa bu keneler yırtıcı yaşamdan bizim yerleşim alanlarımıza gelen canlılar. İlk konakçıları yırtıcı hayvanlar. Arkasından bizim evcil hayvanlarımız. Bilhassa şu ana kadar hem vakalarımızın hem de ölen yurttaşlarımızın çoğunlukla geldiği yer, kırsal kesimler ve hayvancılıkla uğraşılan kesimler. Bilhassa de hayvancılıkla ilgilenen ve uğraşan insanlarımızın hayvanları otlamadan döndüğü vakit hayvanların üzerlerinde bir kene kontrolü yapması, eğer var ise yoğun ilaçlanması, dikkatli bir halde bertaraf edilmesi, hem kendi sağlıkları hem de toplumun sağlığı açısından oldukca mühim ve kıymetli” dedi.
‘ÖLÜMLERİN EN ÖNEMLİ KISMI GECİKMİŞ VAKALAR’
Kenenin insan vücuduna tutunma sürecinden de bahseden Prof. Dr. Çetin, “Daima söylüyoruz, gene söylüyoruz. Kenelerin oldukca büyük bir kısmı, yüzde 70’e yakın oranı pantolon paçalarından ve ayaklardan vücuda girmekte ve dağılmaktadır. Bu aşamada da eğer yalnız biz pantolon paçalarımızı çoraplarımızın içine aldığımızda yüzde 40 daha çok oranda korunabileceğini düşünüyoruz. Kesinlikle bir etkinlikten sonrasında, açık havada yapılacak bilhassa yoğun nebat örtüsünün olduğu yerlerde meydana getirilen etkinliklerden sonrasında da insanoğlu eve gittikleri vakit üzerlerinde kene kontrolü yapmalarında yarar var. Keneler vücuda girdikten sonrasında ortalama 1 saat civarında yapışacak yer ararlar. Eğer bu zamanda yapışmadan da bunu bertaraf edebilirsek, oldukca daha yararlı olacaktır. Hastalık yapma riskini en aza indirmiş oluruz. Sadece buna karşın de kene vücuda tutunmuşsa, o vakit da ne olursa olsun yeterli ellerde acil servislerde kenelerin çıkartılması, kan tahlili alınması ve yedi gün süreyle de kontrolde kalmasında yarar var. Ölüm vakalarımızın en mühim kısmı gecikmiş vakalar. Erken vakaları tedavi etmemiz oldukca daha rahat ve kolay. Sadece geciken vakalarda ölüm oranlarımız oldukca daha yüksek. Onun için de mümkün olmasıyla birlikte bu mevzuda duyarlı olunmasını öneriyoruz” diye konuştu.
‘ETKİNLİK VE KORUMA SÜRECİ ÇOK ÖNEMLİ’
Aşı çalışmalarında gelinen son aşama hakkında da informasyon veren, şu ana kadar meydana getirilen çalışmaların koruma süresi açısından yetersiz kaldığını belirten Prof. Dr. Çetin, “Maalesef şu anda bizim de içinde olduğumuz, yoğun olarak çalışan arkadaşlarımız var. Birkaç tane, ülkemizin de içinde olduğu konsorsiyumlarda, Bulgaristan’da, Rusya’da bu tür aşılar geliştirildi. Aşılarda ilk olarak etkinlik oranı oldukca mühim. Maalesef bunlar oldukca etkili çıkmadı. İkincisi ise koruma süreci oldukca mühim. Biz aşıyı yapmış olup da 3 ay sonrasında bunun tesiri geçiyorsa, bunu da biz koruyucu olarak kabul etmediğimiz için maalesef şimdiye kadar bu emek harcamalar başarıya ulaşamadı. Sadece şu anda ümit veren ortalama 3 tane aşı emek verme var. Hayvan deneylerinde daha yüksek oranlarda koruyuculuk tespit edildi. Faz emek harcamaları başladı. Oldukça sık görülen bir hastalık olmadığı için aşı çalışmalarının da uzun sürmesi oldukca naturel. Yurttaşlarımız koronavirüste 1 yılda aşı bulunmuşken bu niye bu kadar uzun sürüyor, diye sorabilir. İkisi de virütik bir hastalık sadece her virüsün kendine özgü özellikleri var. Oldukça yoğun bir halde görülen hastalıklara karşı aşı oldukca daha süratli geliştirilebiliyor. Sivas’ta yılda 100-120 civarında kene vakası sayımı oluyor. Bu şekilde bir hastalığa aşı geliştirme süreci de dolayısıyla diğeriyle aynı değil” dedi.
