Japonya’da 8 Şubat’ta erken milletvekili genel seçimlerinin kampanya periyodu sonlanmış oluyor.
Doğu Asya ülkesi Japonya’da seçmen, ulusal parlamentonun alt kanadı Temsilciler Meclisi (Şuugiin) milletvekillerini seçecek.
Seçim yarışının kampanya periyodu 7 Şubat gecesi son bulacak. 8 Şubat’ta Japon halkı, erken genel seçim için sandık başına gidecek.
Meclis’teki 465 koltuktan 289’u tek koltuklu seçim bölgesinden, kalanı ise 11 bölgesel seçim blokundan nispi temsil yöntemiyle seçilecek.
233 sandalyeyi kazanan parti Meclis’te çoğunluğu elde edecek. Meclise girebilmek için ülke genelinde 1284 aday yarışıyor.
PARTİLERİN MECLİS DAĞILIMI
Meclis’te mevcut tabloda iktidardaki Liberal Demokrat Parti (LDP) 199, ortağı Nippon Ishin (NIP) Partisi ise 34 sandalyeye haiz. İktidar koalisyonu toplamda 235 koltukla meclis çoğunluğu elinde bulunduruyor.
Ocak 2026’da ana muhalefetteki Anayasal Demokrat Parti (CDP) liderliğinde kurulan Merkezci Düzeltim İttifakı (Çuudou) ile öteki mini partilerin toplam iskemle sayısı ise 223.
LDP’de yeni önder ve Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae, seçime yönelik açıklamasında, erken seçimi, başbakanlığı için halktan güvenoyu alma açısından lüzumlu gördüğünü belirtmişti.
Takaiçi, söz mevzusu erken seçim kararıyla “başbakanlık görevini riske atacağını ve bu görevde kalıp kalmaması mevzusunda seçmenlerin kararını arayacağını” ifade etmişti.
ADAY PASTASINDA “İLK KADIN BAŞBAKAN” ETKİSİ
Japonya 146 ülkenin çözümleme edilmiş olduğu Dünya Ekonomik Forumunun (WEF) 2025 Küresel Cinsiyet Farkı Raporu’nda 118. sırada yer ediniyor.
Takaiçi’nin “ilk hanım başbakan ünvanıyla” gireceği bu seçimler için toplam 313 hanım aday yarışacak. 2024 seçimlerinde bu sayı 314’tü.
Bu, bugüne kadarki en yüksek sayı zira hanım adayların toplam aday pastasındaki temsil yüzdesi ilk kez yüzde 24’ün üstünde.
Sadece hükümet, 2020’deki iç siyaset beyanına bakılırsa, meclis için 2025 yılına kadar adayların yüzde 35’inin hanım olması hedeflenmişti.
“İlk hanım başbakanın” liderliğindeki LDP’de hanım adayların oranı yüzde 12,8. Bu oran 2024’teki seçimden bu yana 3 puandan fazla düşüş kaydetti.
Tokai Üniversitesinden politika uzmanı Prof. Tsuji Yuki, durumun, ilk hanım başbakanın LDP’de hanım aday sayısını artırmadığına işaret ettiğini bildirdi.
70 YILDA İKİ KEZ SEÇİM KAYBEDEN LDP
Cenk sonrası kurulan ve ihracat merkezli ekonomik gelişme politikasını izleyen LDP, ABD eksenli dış ve müdafa politikalarıyla biliniyor.
İlk seçimlerine 1958’de giren ve 35 yıl ipi göğüsleyen LDP, 1993 seçimlerinde ilk kez meclis çoğunluğunu yitirdi.
Ortalama 70 senelik zamanı süresince LDP bir tek Ağustos 1993-Haziran 1994 ile Eylül 2009-Aralık 2012 dönemlerinde iktidar görevini üstlenemedi.
Budist Soka Gakkai hareketinin desteklediği Komeito ile birlikte 2000 sonrasında ise LDP, 2009-12 periyodu hariç sandıktan yenik ayrılmadı.
KARNEDEKİ ZAYIFLAR “25 YILLIK KOALİSYONU” ÇATIRDATTI
Son dört genel seçim göz önüne alındığında iktidardaki LDP’nin “zayıflayan” karnesi dikkati çekiyor.
LDP 2012’de 294, 2014’te 291, 2017’de 284 ve 2021’de 259 ve 2024’te ise 191 iskemle elde etmişti.
2012-20’deki vazife süresiyle “en uzun süre başbakan” ünvanlı Abe Şinzo’nun 2020’de liderliği bırakması sonrası LDP büyük düşüş yaşadı.
2021’de Abe olmadan girmiş olduğu ilk seçimde LDP’nin 260 sandalyenin altına düşmesi dikkati çekmişti.
Son genel seçimde de kaybedilen meclis çoğunluğu sonrası, LDP’nin 1999’dan beri Komeito ile sürdürdüğü koalisyon ortaklığı çatırdadı.
Koalisyon, 25 yılı aşkın süre sonrasında, partiler arası “siyasal anlaşmazlıklar” gerekçe gösterilerek Ekim 2025’te sonlandırılmıştı.
YENİ KOALİSYONLA İLK SANDIK SINAVI
LDP, Meclis çoğunluğunun sağlanması hedefiyle Ekim 2025’te muhalefetteki JIP ile koalisyon mutabakatı imzaladı.
Böylelikle önceki ortağı Komeito’nun koalisyondan ayrılmasıyla ülke içinde LDP aleyhine değişen siyasal görünüm tekrardan LDP lehine döndü.
Takaiçi, başta JIP olmak suretiyle muhalif milletvekillerinin desteğiyle meclis oturumunda “Japonya’nın ilk hanım başbakanı” seçilebilmişti.
Mahalli dilde “Japon Restorasyonu” anlamına gelen ve 2015’te Osaka merkezli kurulan Nippon Ishin, “direkt düzeltim” mottosuyla hareket ediyor.
Neo-liberalizm yanlısı parti, anayasa değişikliği, parasız eğitim, ABD üslerinin ülke üstündeki yüklerinin hafifletilmesini hedefliyor.
MUHALEFETİN “MERKEZDE” İTTİFAK ARAYIŞI
Ülkenin en büyük karşıcılık partisi CDP, son seçimde 148 iskemle kazanarak dikkati çeken bir başarı elde etti.
LDP’nin son seçimde meclis çoğunluğunu kaybetmesine karşın uzun devam eden ikna turları sonrası yeni koalisyonu başarıyla kurabilmesi CDP’de hayal kırıklığı yaşattı.
Takaiçi’nin görevde hemen hemen 4. ayında erken genel seçim sonucu alması, karşıcılık cephesinde yeni ittifak arayışlarını ortaya çıkardı.
Böylelikle CDP liderliğinde, geçen ay Merkezci Düzeltim İttifakı (Çuudou) kuruldu. Çuudou grubu ile öteki mini muhalif partilerin toplam iskemle sayısı ise 223.
Eylül 2011-Aralık 2012’de Başbakan Noda Yoşihiko başkanlığındaki CDP ve bu partinin liderliğindeki Çuudou grubunun seçim sonucu merak ediliyor.
Meclis içi seçimde göreve gelen ve ülkenin ilk hanım başbakanı Takaiçi’nin sandıkta ilk sınavına girmesi ve JIP ile oluşturduğu yeni koalisyonun başarı olasılığı da merak mevzusu.
İLK HEDEF “MECLİS ÇOĞUNLUĞU”
Tokyo merkezli Dış Siyaset Enstitüsü Direktörü Miyake Kunihiko, AA muhabirine, LDP’nin yeni koalisyonunun meclis çoğunluğunu kazanmaya hazır bulunduğunu söylemiş oldu.
Miyake, seçim tahminlerinin doğru çıkması halinde ana muhalefetteki CDP liderliğindeki Çuudou İttifakı’nın “fiyasko mağlubiyetle” dağılacağını bildirdi.
Koltuktaki 4 ay sürede Takaiçi’nin hemen hemen Japonya Başbakanlığına alışmaya çalıştığının gözlemlendiğini kaydeden Miyake, seçimle kendisinin “teste doğal olarak tutulacağını” belirtti.
Miyake, “Evet, ülkenin ilk hanım başbakanı ve halkın kendisinden daha çok beklentisi var. Hemen hemen kontrol edilmedi ve seçimden sonrasında meclise gidince ne yapar kim bilir.” dedi.
TAYVAN ODAKLI “YANLIŞ ANLAŞILMA”
Yakın “büyük güç Çin” ile ilişkilerde son dönemde yaşanmış olan “Tayvan odaklı” gerilemeye değinen Miyake, Takaiçi’nin Tayvan’ı savunacağını asla söylemediğini bildirdi.
Miyake, Takaiçi’nin konuşmasında, Tayvan’a saldırılması halinde ABD’nin savunmasına Japonya’nın katkı sunacağını söylediğini belirterek “Biz, tek başımıza bir ülkeyi savunacak durumda değiliz.” ifadesini kullandı.
“SÜRPRİZİ” ATLATABİLEN PARTİLERİN SONUÇLARI
Yokosuka Asya-Pasifik Emek harcamaları Konseyi Danışmanı Michael MacArthur Bosack, açıklamasında, Takaiçi’nin erken genel seçim kararıyla iktidar koalisyonunun aday belirleme mevzusunda koordinasyon problemi yaşadığına işaret etti.
“Bu durum, bazı bölgelerde oyların bölünmesine ve CRA’nın kazanmasına niçin olabilir.” diyen Bosack, erken seçim ve daraltılmış kampanya periyodunu atlatabilen partilerin seçim sonuçlarının merak edileceğini kaydetti.
Bosack, iktidardaki LDP-JIP koalisyonu sandalyelerin yüzde 60’ını kazanabileceği tahminini yürüterek bu seçimin Japonya’nın siyasal paradigmasında hangi partilerin kalıcı güce haiz bulunduğunu ortaya koyacağını göstereceğini söylemiş oldu.

