Rusya ile İran’ın askeri ilişkilerindeki en gizli saklı projelerden biri ortaya çıktı. Avrupa’nın saygı duyulan jeopolitik çözümleme kuruluşlarından SpecialEurasia’nın elde etmiş olduğu bilgilere bakılırsa, “C430L” kod adlı program, Rusya’nın İran’a gelişmiş süpersonik seyir füzelerinde kullanılabilecek ramjet motor teknolojisi mevzusunda mühendislik desteği vermesini kapsıyor. Program 2023’te başladı ve tarafların yeni aşama üstünde görüştüğünü gösteren belgeler Haziran 2026’ya kadar uzanıyor.
GİZLİ PROJE C430L
C430L’nin merkezinde “ramjet” isminde olan motor sistemi bulunuyor. Rahat anlatımla bu teknoloji, bir seyir füzesinin havadan almış olduğu oksijeni kullanarak ses hızının birkaç katında yüksek hızını korumasına olanak sağlıyor. Yüksek hız ve alçak irtifa birleştiğinde müdafa sistemlerinin füzeyi tespit edip vurmak için haiz olduğu süre de kısalıyor.
2023’TE TEMAS SAĞLANDI
Belgelere bakılırsa Rus devlet tabanca ihracat şirketi Rosoboron ile roket üreticisi NPO Mashinostroyenia’nın kıdemli mühendisleri 2023’te İran’a onlarca defa gitti. Kasım 2023’te İran Müdafa Bakanlığı ile sözleşme imzalandı. Rus uzmanlar sonrasında İran’ın gerçekleştirdiği ramjet uçuş testinin verilerini inceleyerek yakıt sistemi, hava girişi ve motor çıkışı şeklinde problemler üstünde çalıştı. Sadece, İran’ın Rus desteğiyle geliştirilmiş operasyonel bir süpersonik seyir füzesini hizmete aldığına dair hemen hemen kanıt yok. Elde edilmiş bilgilere bakılırsa söz mevzusu roket prototip ve kontrol aşamalarında bulunuyor.
C430L kapsamında Rus mühendislerin İran’ın ramjet motor testlerini çözümleme etmiş olduğu belirtiliyor. Hemen hemen operasyonel bir roket bulunmasa da teknoloji, gelecekte İran’ın yüksek süratli gemisavar füzeleri geliştirmesinin önünü açabilir. (Reuters)
ABD GEMİLERİ İÇİN YENİ TEHDİT
Projenin gelecekteki en mühim kullanım alanlarından birinin gemisavar füzeleri olabileceği de belirtiliyor. Conflict Armament Research’ten roket uzmanı Fabian Hinz, söz mevzusu işbirliğini İran’ın onlarca senedir elde etmek istediği son aşama kırılgan bir askeri teknoloji olarak tanımlıyor. Eski CIA askeri analisti Jim Lamson’a bakılırsa İran bu teknolojiyi gerçek bir silaha dönüştürmeyi başarırsa ABD Birliği’nın Basra Körfezi ve çevresindeki cenk gemilerini tehdit edebilecek yeni bir kapasiteye ulaşabilir.
TİCARET 5 MİLYAR DOLAR SINIRINDA
İki ülke içinde askeri yakınlaşmanın yanında ekonomik ilişkiler de hızla büyüyor. Rusya ile İran’ın tecim hacmi 2024’te ortalama 4,8 milyar dolara ulaştı. İki ülke ziraat, enerji, ulaştırma, petrol ve naturel gaz alanlarında yeni yatırımlar geliştirirken Rus şirketleri 2025’te İran’daki yedi petrol sahasının geliştirilmesi için toplam 4 milyar dolarlık anlaşmalar yapmış oldu. İki ülkenin en büyük projelerinden biri de Rusya’yı İran üstünden Basra Körfezi ve Hindistan’a bağlaması planlanan Internasyonal Şimal-Cenup Ulaştırma Koridoru. Ek olarak İran ile Rusya’nın öncülüğündeki Avrasya Ekonomik Birliği arasındaki özgür tecim düzenlemesi, malların ortalama yüzde 90’ında gümrük tarifelerinin azaltılmasını öngörüyor. Moskova ile Tahran ilişkilerinin siyasal çatısını ise Ocak 2025’te imzalanan 20 senelik Kapsamlı Stratejik Ortaklık Anlaşması oluşturuyor. Güvenlik, müdafa, enerji, iktisat ve altyapıyı kapsayan anlaşmada NATO benzeri otomatik karşılıklı müdafa maddesi ise bulunmuyor.
