Gazze’de on binlerce kişinin ölümüne, yüz binlerce kişinin evsiz kalmasına ve nüfusun büyük bölümünün yerinden edilmesine neden olan İsrail saldırılarının peşinden bu kez bölgedeki Filistinlilerin büyük bölümünün Gazze dışına çıkarılmasını öngören yeni bir plan gündeme geldi. İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben Gvir’in açıklamış olduğu plana bakılırsa, ilk yıl 250 bin, üç yıl içinde 1,11 milyon, yedi yılda ise 1,86 milyon Gazzelinin bölgeden ayrılması hedefleniyor. İddiaya bakılırsa Türkiye de ihtimaller içinde varış noktaları içinde gösteriliyor.
GVİR’İN KARANLIK PLANI
Gazze’de 7 Ekim 2023 sonrasında yaşanmış olan büyük katliamın peşinden bölgenin geleceğine ilişkin tartışmalara yeni ve son aşama dikkat çekici bir başlık eklendi. Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi’nin (OCHA) 28 Ağustos tarihindeki son raporunda, Gazze’de insani durumun halen eleştiri olduğu, askeri faaliyetlerin sivil kayıplara, yeni yerinden edilmelere ve altyapı hasarına yol açmayı sürdürdüğü belirtilirken, İsrail hükümetinin aşırı sağcı isimlerinden Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben Gvir, bölgedeki Filistin nüfusunun büyük bölümünü Gazze dışına çıkarmayı hedefleyen kapsamlı bir plan deklare etti. The Times of Israel’ın haberine bakılırsa Ben Gvir’in “gönüllü göç” olarak nitelendirdiği plan, yalnızca Gazze’den çıkışların teşvik edilmesini değil, bu süreci yönetecek ayrı bir “Göç Bakanlığı” kurulmasını da içeriyor. Ben Gvir’in liderliğindeki aşırı sağcı Otzma Yehudit Partisi, söz mevzusu bakanlığın kurulmasını ve yönetiminin kendilerine bırakılmasını, 27 Ekim’de yapılması planlanan seçimlerin peşinden yeni hükümete katılmanın öncelikli koşullarından biri haline getirmeyi planlıyor.
7 YILDA 1,86 MİLYON KİŞİ
Ben Gvir’in “İlişik Kesme 710” adını verdiği planın adı de İsrail siyasetindeki iki eleştiri tarihe gönderme yapıyor. İlk bölüm, İsrail’in 2005 senesinde Gazze Şeridi’nden tek taraflı çekilmesine; “710” ifadesi ise 7 Ekim 2023 saldırılarına atıfta bulunuyor. İsrail sağındaki bazı çevreler, 2005’teki çekilmeyi 7 Ekim’e giden sürecin temel sebeplerinden biri olarak gösteriyor. Plana bakılırsa Gazze’den ilk yıl içinde 250 bin kişinin ayrılması hedefleniyor. Sayının üç yıl içinde 1,11 milyona, yedi senenin sonunda ise 1,86 milyona yetişmesi öngörülüyor. Gazze nüfusunun ortalama 2,3 milyon olduğu dikkate alındığında, plan gerçekleşirse bölgedeki Filistinlilerin ortalama yüzde 81’inin Gazze dışına çıkarılması söz mevzusu olacak.
Ben Gvir’in son çıkışıyla beraber, daha ilkin rafa kaldırıldığı kabul edilen Gazze nüfusunun başka ülkelere gönderilmesine yönelik plan, İsrail’de yaklaşan seçimler öncesinde tekrardan siyasal gündemin en tartışmalı başlıklarından biri haline geldi” Fotoğraf: Shutterstock
TÜRKİYE LİSTEDE İDDİASI
Planın en dikkat çekici ayrıntılarından biri ise Gazze’den ayrılması öngörülen Filistinlilerin gönderilebileceği ülkeler oldu. The Times of Israel’ın Otzma Yehudit’e dayandırdığı haberine bakılırsa Türkiye, Etiyopya, Kongo ve adları açıklanmayan bazı Arap ülkeleri potansiyel varış noktaları içinde değerlendiriliyor. Sadece bu ülkelerden herhangi birinin planı kabul ettiğine ilişkin bir data bulunmuyor. Gazzelilerin başka ülkelere yerleşmesini teşvik etmek amacıyla ekonomik paket hazırlanması da planlanıyor. Buna bakılırsa Gazze’den ayrılacak kişilere gezi desteği, ilk konut giderleri, mesleki eğitim, istihdam imkanı ve 24 aya kadar maddi destek verilmesi öngörülüyor. Gazze sakinlerini kabul edecek ülkelere de aldıkları şahıs sayısına bakılırsa ödeme yapılması planlanıyor.
15 MİLYAR DOLAR FİNANSMAN
Otzma Yehudit’in hesaplamasına bakılırsa projenin ilk aşamasında İsrail bütçesinden 10 milyar şekel, ortalama 3 milyar dolar ayrılması gerekiyor. Internasyonal finansman sağlanması halinde eş finansman miktarının 50 milyar şekele, doğrusu ortalama 15,2 milyar dolara kadar çıkabileceği belirtiliyor. Ben Gvir’in açıklamasındaki bir başka dikkat çekici bölüm ise İsrail’in eski aşırı sağcı bakanlarından Rehavam Ze’evi’ye yapmış olduğu gönderme oldu. Filistinlilerin Batı Şeria ve Gazze’den başka bölgelere nakledilmesini korumak için çaba sarfeden Ze’evi, İsrail siyasetinde “Gandhi” lakabıyla biliniyordu.
TRUMP GÜNDEME TAŞIMIŞTI
Jeostrateji Uzmanı-Araştırmacı Dr. Ahmet Uslu ise, ABD başkanı Trump’ın, Şubat 2025’te yapmış olduğu açıklamaya dikkat çekerek, “Trump, Gazze’de yaşayan ortalama 2,3 milyon kişinin başka bölgelere yerleştirilmesi fikrini kamuoyuna açıklamıştı. Sadece proje, başta Mısır olmak suretiyle bölge ülkelerinden ve internasyonal kamuoyundan gelen yoğun itirazların yanı sıra Gazzelileri kabul etmeye hazır ülkelerin bulunamaması sebebiyle ilerletilememişti” dedi.
