Dünya genelinde besin fiyatlarında dikkat çeken bir yükseliş yaşandı. Birleşmiş Milletler Besin ve Ziraat Örgütü’nün (FAO) 4 Eylül’de yayımladığı verilere gore, internasyonal besin emtia fiyatlarını takip eden FAO Besin Fiyat Endeksi ağustosta 133,3 puana terfi etti.
Temmuz ayında revize edilmiş 130,8 puan seviyesinde bulunan endeks, böylece aylık bazda yüzde 1,9 arttı ve Kasım 2022’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Endeks geçen senenin aynı sürecinin de yüzde 2,5 üstünde gerçekleşti.
TÜM TEMEL GIDA GRUPLARINDA FİYATLAR YÜKSELDİ
FAO verilerine gore ağustos ayında tahıllar, bitkisel yağlar, şeker, et ve süt ürünlerinden oluşan beş ana besin grubunun tamamında fiyat artışı kaydedildi.
Tahıl fiyat endeksi aylık yüzde 2,2 yükselerek Mayıs 2024’ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Kuvvetli talep, mühim üretici bölgelerdeki negatif hava koşulları ve Karadeniz üstünden meydana getirilen ihracata ilişkin belirsizlikler tutarları yukarı taşıdı.
ŞEKER FİYATLARINDA YÜZDE 11,9’LUK SIÇRAMA
En sert yükselişlerden biri şekerde yaşandı. Reuters’ın aktardığı verilere gore şeker fiyat endeksi ağustosta yüzde 11,9 arttı ve ortalama bir senenin en yüksek seviyesine ulaştı.
Brezilya başta olmak suretiyle Avrupa ve Asya’daki üretim bölgelerinde hava koşullarının üretimi negatif etkileyebileceğine yönelik beklentiler tutarları yukarı çekti.
SAVAŞ VE AŞIRI HAVA KOŞULLARI FİYATLARI TETİKLİYOR
Küresel besin piyasalarındaki yükselişte Avrupa’daki aşırı ısı ve kuraklık, El Niño riskleri ile Ukrayna ve İran savaşlarının tecim ve tedarik zincirleri üstünde yarattığı baskı etkili oldu.
Bilhassa Karadeniz’deki ticaretin sekteye uğrama ihtimali, Rusya ve Ukrayna benzer biçimde mühim tahıl ihracatçılarından yapılacak sevkiyatlara ilişkin endişeleri artırdı.
FAO Başekonomisti Maximo Torero da iklim şokları, jeopolitik gerilimler ve tecim lojistiğindeki bozulmaların aynı anda küresel besin piyasaları üstünde baskı oluşturduğuna dikkat çekti.
2022’DEKİ REKORUN ALTINDA
Fiyatlardaki sert yükselişe karşın endeks hemen hemen zamanı zirvesine ulaşmış değil. FAO Besin Fiyat Endeksi, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin arkasından Mart 2022’de ulaşmış olduğu üstün dereceli seviyenin yüzde 16,8 altında bulunuyor.
FAO ek olarak 2026 yılı küresel tahıl üretimi tahminini 3,4 milyon ton aşağı yönlü revize ederek 2,98 milyar tona çekti.
