Dünya ticaretinde doların ağırlığını azaltmaya yönelik en kapsamlı adımlardan biri BRICS’ten geldi. Çin, Hindistan, Rusya ve öteki BRICS ülkeleri, birbirleriyle yaptıkları ticarette dolar yerine kendi para birimlerini daha çok kullanabilecekleri yeni bir ödeme altyapısı üstünde çalışıyor. Ortak bir BRICS parası çıkarılması ise şimdilik gündemde değil. Yeni sistemin yaygınlaşması halinde Türkiye açısından dış ticarette ödeme seçeneklerinin artması, dolar ihtiyacının kısmen azalması ve yeni finansman kanallarının ortaya çıkması mümkün olacak.
PARA TRANSFERİ KOLAYLAŞACAK
Yeni sistemin öteki mühim ayağı ise bankalar arasındaki para transferi. BRICS Payment Task Force isminde olan emek verme kapsamında ülkelerin ödeme ve finansal mesajlaşma sistemlerinin birbirleriyle uyumlu hale getirilmesi üstünde duruluyor. Amaç sınır ötesi ödemelerin daha süratli, daha ucuz ve daha güvenli yapılabilmesi. Bugün internasyonal bir para transferinde işlem kimi zaman değişik ülkelerdeki birden fazla banka üstünden geçiyor. BRICS’in hedeflediği sistem başarıya ulaşmış olursa bazı işlemlerde aracı sayısının azaltılması mümkün olabilecek.
DİJİTAL PARALAR DA GÜNDEMDE
Bir öteki seçenek merkez bankalarının çıkardığı dijital para birimleri. Hindistan’ın, BRICS ülkelerinin merkez bankası dijital paralarının gelecekte birbirine bağlanmasını önerilmiş olduğu belirtiliyor. Bu şekilde bir sistem hayata geçirilirse iki ülkedeki bankaların yada şirketlerin resmi dijital para birimleri üstünden direkt işlem yapabilmesinin önü açılacak.
BRICS BANKASI DEVREDE
Sistemin yalnızca ticaretle sınırı olan kalması planlanmıyor. BRICS tarafınca kurulan Yeni Kalkınma Bankası’nın altyapı, enerji ve kalkınma projelerine ülkelerin kendi para birimleri üstünden daha çok kredi sağlaması da gündemde.
TÜRKİYE İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?
Türkiye Eylül 2026 itibarıyla BRICS’in 10 tam üyesi içinde bulunmuyor. Buna karşın sistemin yaygınlaşması Türkiye’yi de dolaylı olarak ilgilendiriyor. Şundan dolayı Çin, Rusya ve öteki BRICS ekonomileri Türkiye’nin mühim tecim ortakları içinde yer ediniyor. Türkiye’nin BRICS ülkeleriyle mahalli para üstünden tecim imkanlarını genişletmesi durumunda ilk ihtimaller içinde netice, bazı dış tecim işlemlerinde dolar ihtiyacının azalması olarak yorumlanıyor. Türkiye açısından ikinci ihtimaller içinde avantaj döviz talebiyle ilgili. Türkiye enerji ve ara malı ithalatının mühim bölümünü dövizle gerçekleştiriyor. Ticaretin bir kısmının mahalli para birimleriyle yapılabilmesi, şirketlerin her işlem için aynı seviyede dolar bulundurma ihtiyacını azaltacağı belirtiliyor.
