Sigara içmeyen milyonlarca insan, başkalarının dumanı sebebiyle ciddi sıhhat tehdidiyle karşı karşıya. Dünya genelinde 2,7 milyardan fazla şahıs eylemsiz içiciliğe maruz kalırken, bunların 767 milyonunu 0-14 yaşındaki çocuklar oluşturuyor. Türkiye’de ise bilhassa evlerin içindeki tablo dikkat çekiyor. TÜİK’in yayımladığı son verilere nazaran hanelerin yüzde 54’ünde sigara, tütün yada puro içme alışkanlığı bulunan minimum bir şahıs var. Bu oran 2022’de yüzde 52, 2023’te yüzde 53 seviyesindeydi.
HER DÖRT HANEDEN BİRİNDE ÇOCUK VAR
Verinin en eleştiri kısmını ise çocuklu aileler oluşturuyor. Türkiye’de 0-17 yaşlarında minimum bir çocuğun bulunmuş olduğu ve sigara ya da tütün kullanan kişinin yaşamış olduğu hanelerin oranı yüzde 26,6’ya çıktı. TÜİK’in Türkiye Sıhhat Araştırması 2025 sonuçlarına nazaran 15 yaş ve üstündeki bireylerin yüzde 30,1’i her gün tütün mamulü kullanıyor. Bu oran 2022’de yüzde 28,3’tü. Erkeklerde günlük kullanım yüzde 42,9’a, hanımlarda ise yüzde 17,5’e ulaştı.
ÇOCUKLARDA HEDEF YÜZDE 20
Sıhhat Bakanlığı’nın 2024-2028 Tütün Kontrolü Strateji Belgesi de probleminin boyutunu ortaya koyuyor. Bakanlığın programında 13-15 yaş grubundaki öğrencilerin evde eylemsiz dumana maruz kalma oranının yüzde 44 seviyesinden 2028 senesinde yüzde 20’ye düşürülmesi hedefleniyor. Yasaklı kapalı alanlardaki maruziyet için hedef yüzde 45’ten yüzde 35’e; kafe ve kahvehanelerde yetişkinlerin eylemsiz maruziyeti için ise yüzde 30’dan yüzde 5’e gerileme olarak belirlendi. Sıhhat Bakanlığı ek olarak Türkiye’de meydana getirilen değişik araştırmalarda evlerin yüzde 59,9 ile yüzde 81,5’inde minimum bir sigara kullanıcısı bulunduğuna, bazı araştırmalarda sigara kullananların yüzde 50 ila yüzde 85’inin evlatların yanında da sigara içtiğinin görüldüğüne dikkat çekiyor.
FİLTRESİZ DUMAN DAHA ZEHİRLİ
Eylemsiz içicilik yalnızca sigara içen kişinin üflediği dumandan ibaret değil. Sigaranın ucundan çevreye yayılan ve filtreden geçmeyen duman da direkt solunuyor. Sıhhat Bakanlığı verilerine nazaran tütün dumanında 4 binden fazla kimyasal madde bulunuyor. Bunların minimum 250’sinin zararı dokunan, 50’den fazlasının ise kanserojen olduğu belirtiliyor. Bakanlık, kısa süreli maruziyetin bile zararsız olmadığının altını çizerken evlatların gelişmekte olan akciğerleri sebebiyle dumandan yetişkinlere nazaran daha çok etkilenebildiğine dikkat çekiyor. Dünya Sıhhat Örgütü de tütün dumanına maruz kalmanın güvenli bir düzeyi bulunmadığını ve dünya genelinde her yıl 1,6 milyondan fazla sigara içmeyen kişinin ikinci el tütün dumanına bağlı nedenlerle yaşamını yitirdiğini bildiriyor.
