Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ve Otomatik Katılım Sistemi’ndeki (OKS) devlet katkısı ile katılımcı fon tutarlarının toplam büyüklüğü 2 trilyon 349 milyar 539,3 milyon liraya ulaşırken toplam katılımcı sayısı 17 milyon 932 bin 876 oldu.
Bireylerin emeklilik dönemlerinde refah seviyelerinin düşmemesini hedefleyen, bununla beraber yurt içinde uzun vadeli tutum seviyesini yükselterek yarattığı fonlarla ülke ekonomisine katkı elde eden BES, Türkiye’de 27 Ekim 2003’te başlayarak 23. yılını doldurmak suretiyle güvenli adımlarla aşama kaydediyor.
BES’TEN EMEKLİ SAYISI 460 BİNİ AŞTI
Emeklilik Nezaret Merkezi (EGM) verilerinden derlenen bilgilere bakılırsa, mart sonu itibarıyla BES’teki katılımcı sayısı 10 milyon 220 bin 358 oldu. Bu zamanda iştirakçilerin fon tutarı ile devlet katkısı fon tutarının toplam büyüklüğü 2 trilyon 210 milyar 478,2 milyon lira olarak gerçekleşti.
Aynı dönemde OKS tarafında katılımcı sayısı 7 milyon 712 bin 518 olurken, çalışan ile devlet katkısı fon tutarının toplamıyla hesaplanan toplam fon büyüklüğü 139 milyar 61,1 milyon lira olarak kaydedildi.
Böylece, mart sonu itibarıyla BES ve OKS’deki toplam katılımcı sayısı 17 milyon 932 bin 876 olurken, devlet katkısı ile katılımcı fon tutarlarının toplam büyüklüğü 2 trilyon 349 milyar 539,3 milyon liraya ulaştı.
Bu zamanda 18 yaş altı iştirakçilerin devlet katkısı dahil fon büyüklüğü 95 milyar 559,7 milyon lirayı bulurken, sistemde 1 milyon 678 bin 467 çocuk yer aldı. BES’ten emekli olan şahıs sayısı ise 461 bin 407’ye ulaştı.
FON BÜYÜKLÜĞÜNDEKİ ARTIŞ 3 AYDA 187 MİLYAR LİRAYA YAKLAŞTI
Geçen yılı BES, OKS ve iki sistemdeki devlet katkıları toplamda 2 trilyon 163 milyar 164,7 milyon lira fon büyüklüğüyle, havuzdaki toplam katılımcı sayısı ise 17 milyon 935 bin 495 ile kapatmıştı.
Senenin ilk çeyreği itibarıyla BES havuzunda iştirakçilerin fon tutarında, devlet katkısı fon tutarları da dikkate alındığında 186 milyar 374,6 milyon liralık ve yüzde 8,6’lık artış görüldü.
Aynı dönemde BES ve OKS’de toplam katılımcı sayısı ise geçen senenin sonuna bakılırsa 2 bin 619 azalış kaydetti. Öte taraftan, 18 yaş altı BES katılımcı sayısında 37 bin 485, BES’ten emekli olan şahıs sayısında 28 bin 614 artış görüldü.
MARTTA AYLIK BAZDA TOPLAM KATILIMCI SAYISI ARTTI
Sistemin son bir aylık performansı incelendiğinde, toplam katılımcı sayısında artış görüldü. Mart sonu itibarıyla BES ve OKS’deki katılımcı sayısı şubat sonuna bakılırsa 4 bin 607 terfi etti.
Öte taraftan, aynı dönemde BES havuzunda toplam fon büyüklüğü azalış kaydetti. Şubat sonunda 2 trilyon 508 milyar 611,2 milyon lirayı kabul eden fon tutarı, martta 159 milyar 71,9 milyon lira azaldı.
Bu düşüşte, söz mevzusu dönemde Orta Doğu’daki cenk ortamının etkisiyle kıymetli madenler ve küresel hisse piyasalarında görülen satışların etkili olduğu değerlendiriliyor.
Altının ons fiyatı, bu gerilimlerden kaynaklı olarak martta aylık bazda yüzde 11,3 gerileyerek 2008 Küresel Finansal Krizi’nden bu yana en sert aylık kıymet kaybını yaşamıştı.
Bu zamanda altının onsu 4 bin 99,52 dolara kadar inerek Kasım 2025’ten bu yana en düşük seviyeyi de görmüştü.
Bununla beraber, gümüşün ons fiyatında da ciddi yitik görülmüştü. Gümüşün onsu mart ayını aylık yüzde 19,9 düşüşle 75,1 dolardan tamamlamıştı.
“BES’İN BÜYÜME EĞİLİMİ DEVAM EDECEK”
BES’in çeyreklik ve aylık performansı ile sistemdeki katılımcı sayılarına ilişkin AA muhabirine değerlendirmede bulunan bireysel emeklilik uzmanı Zeynep Candan Aktaş, ABD/İsrail-İran Savaşı’nın küresel hisse senedi piyasaları ile kıymetli maden piyasalarında satışlara yol açtığını aktardı.
Aktaş, altının ons bazında 5 bin 200 dolar seviyelerinden 4 bin dolar bandına gerilediğini, gümüşün onsunun da 93 dolar civarından 63 dolar düzeyine kadar düştüğünü belirterek, “Bunun sisteme yansıması BES havuzundaki kıymetli maden ve hisse senedi fonlarının kıymet kaybetmesi şeklindeydi. Piyasalar yeniden toparlanıyor, katılımcı sayısı artıyor, fakat hemen hemen eski zirveler geçilmedi.” diye konuştu.
Mart ayında toplam katılımcı sayısındaki aylık artışa işaret eden Aktaş, toplumda BES’e yönelik bilinirlik arttıkça hem gönüllü tarafta hem de OKS’de katılımın artış gösterdiğini söylemiş oldu.
Aktaş, iştirakçilerin fonlarını daha doğru yönetmeyi öğrendiğini söyleyerek, “Bu durum, iştirakçilerin averaj getirilerinin artmasına, sistemin büyümesine katkı sağlıyor. Oldukca aksi bir durum olmadıkça BES’in gelişme eğilimi devam edecektir.” dedi.
Senenin ilk çeyreğinde fon büyüklüğünde görülen artışa ilişkin olarak ise Aktaş, “BES’te katılımcılar senenin ilk ve son 3 ayında sisteme maksimum seviyeden ek katkı oranı yatırmaya çalışıyorlar. Bilhassa emeklilik hakkı yaklaşan yada emeklilik hakkını kullanacak olanlar hem biten hem de yeni başlamış olan senenin katkı paylarını maksimumdan yatırarak devlet katkılarına en üst seviyeden hak kazanmaya çalışıyorlar. BES havuzundaki süratli büyümede bu eğilimin tesiri fazlaca kuvvetli.” şeklinde konuştu.
