ABD-İran anlaşması sonrası gözler petrol arzına yöneldi

featured
Google'da Abone Ol
0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

ABD ile İran içinde sağlanan mutabakat, Hürmüz Boğazı’ndan sevkiyatların tekrardan başlamış olacağı beklentilerini güçlendirerek petrol fiyatlarında sert düşüşe yol açsa da uzmanlar toparlanmanın kademeli ve uzayan bir süreç olacağını belirtiyor.

ABD ile İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırıların arkasından küresel petrol ticaretinin ortalama yüzde 20’sinin geçmiş olduğu Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması, başta Körfez ülkeleri olmak suretiyle bölgedeki üretim ve ihracat akışlarını ciddi halde sekteye uğrattı. Bu süreçte kaybedilen milyonlarca varillik arz, jeopolitik endişelerle birleşince petrol piyasasında sert dalgalanmalara yol açtı.

ABD/İsrail-İran Savaşı’nda 15 hafta geride kalırken pazar günü Washington ile Tahran savaşı sona erdirmeyi ve Hürmüz Boğazı’ndan geçişleri tekrardan başlatmayı amaçlayan bir mutabakat zaptı üstünde uzlaştı. Taraflar içinde ön anlaşmaya varıldığının duyurulmasıyla petrol fiyatlarında sert bir geri çekilme görüldü. Brent petrolün vadeli varil fiyatı dün cuma günkü kapanışa bakılırsa ortalama yüzde 5,6 düşüşle 82,40 dolara inerken WTI petrolün vadeli varil fiyatı yüzde 6,1 azalarak 79,70 dolara geriledi. Böylece petrol tutarları mart başından bu yana en düşük seviyelerini görmüş oldu.

Saldırılardan önceki son işlem günü olan 27 Şubat’ta Brent petrolün varil fiyatı 72,48 dolardan kapanmıştı. ABD ile İran içinde 8 Nisan’da sağlanan geçici ateşkes sonucuna karşın müzakerelerin tıkanmasıyla Brent petrol 30 Nisan’da 126,41 dolara çıkarak savaşın başından beri en yüksek seviyesini kontrol etmişti.

ABD ile İran içinde sağlanan bu antak kalma, piyasalar açısından çatışmanın sona ermesinin ötesinde, Hürmüz Boğazı’ndan sevkiyatların ne seviyede ve ne kadar sürede normale dönebileceği, arz kayıplarının hangi hızda telafi edilebileceği ve bölge vatanlarında üretimin kalıcı halde toparlanıp toparlanamayacağına ilişkin beklentileri öne çıkardı.

ÜÇ AYDA GÜNLÜK 10,3 MİLYON VARİLİ AŞAN ÜRETİM KAYBI

Cenk sebebiyle Hürmüz Boğazı’nda vapur trafiğinin durması, bu süreçte küresel petrol piyasasında ciddi arz krizine yol açtı. Krizin en belirgin tesiri, Körfez bölgesindeki başlıca üretici ülkelerin petrol üretiminde sert düşüşler olarak kayda geçti.

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütünün (OPEC) son raporuna bakılırsa, İran, Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn’in toplam günlük ham petrol üretimi şubatta ortalama 23,7 milyon varil düzeyindeyken bu miktar martta 15,5 milyon varile, nisanda 13,7 milyon varile, mayısta ise 13,5 milyon varile geriledi. Bu düşüşler, petrol altyapısının da hedef olduğu çatışmalarla geçen dönemde günlük ortalama 10,3 milyon varillik üretim yitirilmesine işaret etti. Buna, Katar’daki hacim kaybı da eklendiğinde toplam miktar daha da yükseliyor. Bu ölçekteki bir düşüş yalnızca bölgesel değil, küresel petrol arz dengeleri açısından da belirleyici bir risk unsuru oluşturdu.

Norveç merkezli bağımsız araştırma kuruluşu Rystad Energy’nin taraflar içinde sağlanacak sınırı olan bir anlaşmayla Hürmüz Boğazı’nın temmuz ortası itibarıyla kademeli olarak tekrardan açılacağını varsayan baz senaryosuna bakılırsa, üretim ve tecim akışlarında toparlanmanın ani bir artış yerine “S-eğrisi” şeklinde kademeli bir süreç izleyeceği değerlendiriliyor.

Buna bakılırsa, tankerlerin tekrardan konumlandırılması sürecin ilk darboğazını oluştururken bu durum üretimdeki ilk toparlanmayı Boğaz’ın tekrardan açılmasının 2-3 hafta sonrasına öteliyor. Bundan dolayı temmuzda, üretimi askıya alınan hacimlerin yüzde 10-15’inin toparlanacağı hesaplanıyor. Ağustos ve eylül aylarında ise daha kuvvetli bir toparlanma öngörülüyor. Kaybedilen hacimlerin ortalama yüzde 85’inin ekime kadar geri kazanılması beklenirken kalan toparlanmayla beraber tam normalleşmenin ise Irak ve Kuveyt’teki eski üretim sahalarındaki kısıtlar sebebiyle Ocak 2027’yi bulabileceği tahmin ediliyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN AÇILMASI “TAM NORMALLEŞME” ANLAMINA GELMİYOR

İngiltere merkezli danışmanlık şirketi Crystol Energy Üst Yöneticisi Carole Nakhle, AA muhabirine, anlaşmanın geçerliliğini koruması ve Hürmüz Boğazı’ndan sevkiyatların normale dönmesi halinde, jeopolitik risk priminin kademeli olarak fiyatlardan çıkmasıyla fiyatlarda ilave bir düşüşün de mümkün olabileceğini beyan etti.

Hürmüz Boğazı’nın tekrardan geçişlere açılmasının “tam normalleşme” anlamına gelmeyeceğine dikkati çeken Nakhle, “Vapur sahipleri, sigortacılar ve tüccarlar, faaliyetlerin tamamen normale dönmesinden ilkin güvenlik riskinin hakkaten ortadan kalktığına dair ikna edici bir güvence görmek isteyecektir.” dedi.

Nakhle, bölgedeki üretimin toparlanma hızının kesintinin niteliğine bağlı bulunduğunu belirterek, şunları kaydetti:

“Eğer aslolan problem Hürmüz Boğazı’ndan meydana getirilen sevkiyatlar ise, deniz trafiği ve sigorta teminatı tekrardan sağlandığında ihracat görece süratli bir halde tekrardan başlayabilir. Sadece çatışma öncesi seviyelere dönüş, üretim ve ihracat altyapısında oluşan hasarın boyutuna bağlı olacaktır. Körfez Arap üreticileri, daha kuvvetli mali imkanlara ve teknolojiye erişimleri yardımıyla toparlanmayı hızlandırma mevzusunda genel olarak İran’a kıyasla daha avantajlı bir konumda. İran ise yaptırımlarla kısıtlanmaya devam ediyor.”

İsviçre merkezli veri sağlayıcısı Sparta Commodities’in Kıdemli Petrol Piyasası Analisti Neil Crosby de 19 Haziran Cuma günü Cenevre’de imzalanması beklenen nihai anlaşmanın, zor başlıkların ele alınacağı 60 günlük bir görüşme sürecini başlatacağını dile getirdi.

Crosby, petrol piyasasının şu aşamada boğazın sorunsuz şekilde tekrardan açılacağı beklentisini fiyatladığını söylemiş oldu.

Siyasal süreç sorunsuz ilerlese bile Basra Körfezi’nde sıkışan gemilerin çıkması ve mayın temizliği şeklinde konuların süre alabileceğini belirten Crosby, “Hürmüz’den tam akışın 1-2 hafta içinde tekrardan başlaması iyimser bir beklenti olur. Bir ay içinde yüzde 50’nin üstüne çıkılması mümkün olabilir sadece Körfez bölgesinde vapur tedarik zincirini tekrardan oluşturmak ve tüm tekrardan başlatma süreçlerini sorunsuz şekilde işletmek zor olacaktır.” değerlendirmesinde bulunmuş oldu.

ABD-İran anlaşması sonrası gözler petrol arzına yöneldi
Haber Bülteni
Bültenimize Katılın

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

Spam göndermiyoruz. İstediğiniz zaman abonelikten çıkabilirsiniz.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

KAI ile Sohbet Et

KAI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka asistanı
Sohbet sistemi şu anda aktif değil. Lütfen daha sonra tekrar deneyin.
WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com