Türkiye’de kalp krizi yaşı Avrupa ülkelerine gore daha erken görülüyor. Avrupa’da averaj kriz yaşı 65–70 içinde değişirken, Türkiye’de bu yaş 60–65’e kadar düşüyor. Uzmanlar, genç erkeklerde yüksek sigara kullanımı, kontrolsüz gerilim ve kolesterol sorunlarının bu tabloyu ağırlaştırdığını belirtiyor. Ek olarak aşırı kiloluluk ve hareketsizlik giderek artıyor, diyabet oranları hızla yükseliyor. TKDCD uzmanları, “Riskler genç yaşta birikiyor. Önleyici adımlar erken atılmazsa tablo daha da ağırlaşacak” uyarısında bulunuyor.
MENOPOZ SONRASI RİSK ARTIYOR
Kalp ve damar hastalıklarının riski yaşla beraber artarken, 65 yaş üstü en kırılgan grubu oluşturuyor. Erkeklerde risk genç yaşta daha belirgin görülürken, hanımlarda menopoz sonrası tablo hızla değişiyor ve ileri yaşlarda fark kapanıyor. Türkiye’de kalp krizi geçirenlerin yalnızca dörtte biri hanım; bu da adamların daha genç yaşta hastalıkla karşılaştığını gösteriyor. Sadece uzmanlar, “Kalp hastalıkları erkeklere özgü değil. Menopoz sonrası bayanlar da aynı derecede tehdit altında” diyerek toplumsal farkındalığın güçlendirilmesi icap ettiğini vurguluyor.
AŞI KALBİ KORUYOR
Çalıştayda kamuoyunda sık sorulan “Covid aşıları kalp krizi riskini artırıyor mu?” sorusuna da cevap verildi. Bilimsel verilere gore bu şekilde bir artış saptanmadı. mRNA aşıları sonrası nadiren görülen kalp kası iltihabı vakaları çoğu zaman hafifçe seyrediyor ve tamamen iyileşiyor. Buna rağmen Covid enfeksiyonu geçirenlerde kalp krizi ve kalp kası iltihabı riski aşıya kıyasla kat kat yüksek. Uzmanlar, “Aşı kalbi korur, Covid ise direkt kalbi zedeler” diyerek yanlış algılara karşı uyarıda bulunmuş oldu.
RİSKLER ARTIYOR
Türkiye’de aşırı kiloluluk, diyabet, hipertansiyon ve sigara alışkanlığı kalp ve damar sağlığını tehdit eden en temel unsurlar. 2024 itibarıyla 9,6 milyon kişinin diyabetle yaşamış olduğu belirtiliyor. Erişkin nüfusun %60’ı fazla şişman, her üç yetişkinden biri hipertansiyon hastası. Sigara kullanımında ise genç erkekler başı çekiyor. Uzmanlara gore bu tablo, önleyici politikaların acilen devreye girmesi icap ettiğini gösteriyor. “Bu risk faktörleri denetim altına alınmazsa ölümler artmaya devam eder” değerlendirmesi yapılıyor.
TÜRKİYE’DE TABLO KÖTÜ
Türk toplumunda averaj LDL kolesterol düzeyi 120 mg/dL civarında, sadece her üç yetişkinden biri 130’un üstünde. Yüksek risk grubunda hedeflenen kıymet olan 70 mg/dL’ye ulaşabilenlerin oranı yalnızca %18. Tedaviye uyumsuzluk, yan tesir kaygıları ve yanlış bilgiler, ilaç kullanımını aksatıyor. Kalp krizlerinde acil müdahale süresi de ehemmiyet taşıyor. Türkiye’de “kapıdan-balona” süresi büyük merkezlerde 60–80 dakikaya kadar düşerken ulusal hedef 90 dakikanın altında kalmak. Yılda 326 bin koroner girişim ve 50 bin baypas ameliyatıyla Türkiye, Avrupa averajının üstünde bir erişim sağlıyor.
MUCİZE TAKVİYE YOK
Çalıştayda uzmanlar en oldukça yaşam seçimi değişikliklerinin kalp sağlığında belirleyici olması noktası üstünde durdu. Akdeniz tipi beslenme, tertipli egzersiz, sigaranın bırakılması ve ilaç tedavisine uyum, kalp-damar hastalıklarına karşı en kuvvetli kalkan olarak öne çıktı. “Mucize takviye yok; kalıcı etkiyi yaşam seçimi sağlar” diyen uzmanlar, yanlış bilgilere karşı toplumsal farkındalığın artırılmasının önemini altını çizdi.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
