“Yunanistan’daki aşırı sağcı grupların, 19 Mayıs 1919 olarak tanıdığımız Kurtuluş Savaşımızın başlamasından 75 yıl sonra, 1994 yılında popülist söylemlerle ortaya attıkları Pontus ile ilgili iddialar asılsızdır.” Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada.
Açıklamada ayrıca Pontus’un yalnızca “modası geçmiş bir terim” olduğu, 19. yüzyılın sonlarındaki faaliyetlerinin Yunanistan’ın Megali İdea planının bir uzantısı olduğu belirtildi.
“Mesele esas itibarıyla Türk ve Rum nüfus mübadelesiyle sonuçlanan tarihi bir sürecin istismar edilerek asılsız iddialara dönüştürülmesi etrafında dönüyor.”
Açıklamada, bu iddiaların amacının iki ülke arasındaki ilişkilere zarar vermek ve Yunan siyasetinin duyarlı kesimleri üzerinde baskı oluşturmak olduğu belirtildi.
Açıklamada, iki ülke arasındaki ikili ilişkilerde “olumlu bir ivme” yaşandığına değinilerek, şöyle devam edildi: “Yunan hükümetinden beklentimiz, bazı sorumsuz politikacıların gelecek nesillerin böyle bir ortamda yaşamasını engelleme çabalarına karşı net bir tavır almasıdır. barış ve huzur içinde.”
Karadeniz bölgesinde yaşayan Yunanlılar, M.Ö. 301 yılında kurulan antik Pontus krallığına dayanarak bölgeye Pontus adını vermişlerdir.
Aşırı sağcı Yunan gruplar, siyasi nüfuzlarını artırmak ve Avrupa’daki popülistlerin desteğini kazanmak amacıyla Türkiye’ye yönelik sözde Pontus soykırımı iddialarını gündeme getirdi. Yunanistan, 1994 yılında 19 Mayıs’ı “Pontus Rum Soykırımı Günü” olarak kutladı. Sözde soykırım, Birinci Dünya Savaşı ve ardından gelen Türk-Yunan Savaşı sırasında Karadeniz bölgesindeki etnik Rumların Türkler tarafından öldürüldüğü iddiasını ifade ediyor.
Buna karşılık Ankara, Yunanistan’ın o dönemde işlediği savaş suçlarını tanıyan 1923 Lozan Antlaşması’nın 59. maddesine atıfta bulunarak, Anadolu’yu işgal etmeye çalışanın ve Batı Anadolu’da “masum insanlara karşı insanlığa karşı suçlar” işleyenin Yunan ordusu olduğunu ileri sürüyor.
Tarihi rakipler Türkiye ve Yunanistan, onlarca yıllık anlaşmazlıkları bir kenara koymak amacıyla geçen yıldan bu yana görüşmelerde bulunuyor ancak gerginlikler yüzeyde kalıyor.
NATO müttefiki olan komşular, Ege Denizi’ndeki toprak iddiaları ve Akdeniz’deki sondaj hakları da dahil olmak üzere bir dizi mesele nedeniyle onlarca yıldır anlaşmazlığa düştü ve son yarım yüzyılda üç kez savaşın eşiğine geldi. . 2020’de enerji arama hakları konusunda yaşanan anlaşmazlık, iki ülkenin savaş gemilerinin Akdeniz’de karşı karşıya gelmesine yol açtı.
Geçtiğimiz Aralık ayında anlaşmazlıklarını bir kenara bırakıp fikir birliği bulabilecekleri alanlara odaklanma konusunda anlaştılar. “Pozitif gündem” kapsamındaki maddeler arasında ticaret, enerji, eğitim ve kültürel ilişkiler yer alıyor.
Atina’daki zirveden bu yana bölgesel rakipler, Türk vatandaşlarının külfetli vize prosedürleri olmadan 10 Yunan adasını ziyaret etmelerine izin vermek gibi durumu düzeltme girişimlerini teşvik etmek amacıyla düzenli olarak üst düzey temaslarda bulundu.
Geçtiğimiz hafta İstanbul’da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’la görüşmesinin ardından düzenlediği basın toplantısında konuşan Başbakan Kyriakos Mitsotakis, anlaşmanın Türkler ve Rumlar’ın “birbirlerini tanımalarına olanak sağladığını ve bunun önemli bir adım olduğunu” söyledi.
Benzer şekilde Erdoğan, Yunanistan’ın Batı Trakya bölgesindeki Türk Müslüman azınlığa da “iki toplum arasında dostluk köprüsü” adını verdi.
Ancak kavga eğilimi devam ediyor. Yakın zamanda İstanbul’daki eski bir Rum Ortodoks kilisesinin cami olarak yeniden açılması, Yunanistan’ın Türkiye’yi Dünya Mirası Alanı’nın “karakterine hakaret etmekle” suçlamasına yol açtı.
Bu arada Türkiye, Yunanistan’ın İyonya ve Ege Denizlerinin bazı kısımlarında “deniz parkları” için geçen ay açıklanan planını eleştirdi. Ankara, tek taraflı açıklamanın “normalleşme sürecini sabote eden bir adım” olduğunu söyledi.
Ancak birkaç yıl önce Doğu Akdeniz’de enerji araştırmalarının bir deniz çatışmasıyla sonuçlandığı ve Erdoğan’ın Miçotakis hükümetiyle müzakereleri durdurma sözü verdiği bu tür düşük seviyeli anlaşmazlıklar, ilişkilerden çok uzaktı.
